キプリアヌスc. 200–258

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 4 › De opere et eleemosynis

Caput XVII 第XVII章

Cyprian of Carthage · De opere et eleemosynis · PL 4, 614B · 6 sectiones

De opere et eleemosynis 17.1

1

Sic vidua illa, in tertio Regnorum libro, cum, in siccitate et fame consumptis omnibus, de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset subcinericium panem, quo absumpto moritura cum liberis esset, supervenit Helias, et petiit sibi prius ad edendum dari; tunc quod superfuisset, inde illam cum filiis suis vesci.

PL 4, 614B

同様に、列王記の第三の書に記されているあのやもめは、旱魃と飢饉によってすべてを使い果たしたとき、残っていたわずかな小麦粉と油とで灰の中で焼くパンを作った。それを食べ尽くせば子供たちとともに死ぬはずであったところに、エリヤがやって来て、まず自分に食べさせてくれるようにと求め、それから残ったものを、彼女が子供たちとともに食べるようにと言った。

De opere et eleemosynis 17.2

2

Nec obtemperare illa dubitavit, aut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. Fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat; prompte ac libenter quod petebatur offertur; nec de abundantia portio, sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ante quam misericordia cogitatur; ut, dum in opere salutari carnaliter vita contemnitur, spiritaliter anima servetur.

PL 4, 614B

彼女は従うことをためらわず、この母は飢えと欠乏のなかにあってもエリヤより我が子を優先することもなかった。むしろ神の御前で神に喜ばれることが行われたのである。求められたものは速やかに、また進んで差し出された。豊かさの中からの一部ではなく、わずかなものの中からすべてが与えられた。飢えた子供たちよりも、まず他の者(エリヤ)が養われた。欠乏と飢えのなかにあっても、食べ物より先に慈しみが考えられた。こうして、救いをもたらす業において肉においては命が軽んじられながらも、霊においては魂が救われたのである。

De opere et eleemosynis 17.3

3

Helias itaque typum Christi gerens, et quod ille pro misericordia vicem singulis reddat ostendens, respondit et dixit: Haec dicit Dominus: Fidelia farris non deficiet, et capsaces olei non minuetur usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram (I Reg. XVII, 14) .

PL 4, 615A

そこでエリヤは、キリストの型を担う者として、また主が慈しみに対してそれぞれの者に報いを返されることを示す者として、答えてこう言った。「主はこう言われる。主が地に雨を降らせる日まで、粉の壺は尽きることなく、油の瓶は減ることがない。」(列王記一17:14)〔底本の表記どおり。17.1 の「列王記の第三の書」とは数え方が食い違う〕

De opere et eleemosynis 17.4

4

Secundum divinae pollicitationis fidem multiplicata sunt viduae et cumulata quae praestitit, et operibus justis, ac misericordiae meritis augmenta et incrementa sumentibus, farris et olei vasa completa sunt.

PL 4, 615A

神の約束の真実に従って、やもめが差し出したものは幾倍にも増え積み重ねられた。そして正しい業と慈しみの功績が増大し豊かさを加えていくにつれて、粉と油の器は満たされたのである。

De opere et eleemosynis 17.5

5

Nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie fecit.

PL 4, 615B

この母は、エリヤに与えたものを子供たちから奪ったのではなく、むしろ慈しみ深く敬虔に行ったことによって、子供たちにいっそう多くをもたらしたのである。

De opere et eleemosynis 17.6

6

Et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta ejus audierat, non cruce et passione ejus redempta, cibum et potum pro sanguine rependebat; ut ex hoc appareat quantum in Ecclesia peccet qui, se et filios Christo anteponens, divitias suas servat, nec patrimonium copiosum cum indigentium paupertate communicat.

PL 4, 615B

しかも彼女はまだキリストを知らず、まだその戒めを聞いたこともなく、その十字架と受難によって購われてもいなかったのに、その血に対して食べ物と飲み物とをもって報いていたのである。このことから、教会にあって、自分自身と子供たちをキリストより優先し、自分の富を守って、豊かな家産を困窮した者たちの貧しさと分かち合わない者が、いかに大きな罪を犯しているかが明らかになる。