テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Carne Christi

Caput VI 第VI章

Tertullian · De Carne Christi · PL 2, 762C · 21 sectiones

De Carne Christi 6.1

1

Sed quidam discentes Pontici illius, supra magistrum sapere compulsi, concedunt Christo carnis veritatem, sine praejudicio tamen renuendae nativitatis. Habuerit, inquiunt, carnem, dum omnino non natam.

PL 2, 762C

しかし、かのポントス出身の者の弟子である或る者たちは、師よりも賢くあることを強いられて、キリストに肉の真実性を認める。ただし、それによって誕生を拒む立場が損なわれることはない。肉は持っていたとしてよい、まったく生まれていないものである限りは、と彼らは言う。

De Carne Christi 6.2

2

Pervenimus igitur de calcaria, quod dici solet, in carbonariam, a Marcione ad Apellem, qui posteaquam a disciplina Marcionis in mulierem carne lapsus, et dehinc in virginem Philumenem spiritu eversus est, solidum Christi corpus, sed sine nativitate, suscepit ab ea praedicare.

PL 2, 763A

石灰窯から炭焼き窯へと、よく言われる通り、我々はマルキオンからアペレスへと進んだ。アペレスは、マルキオンの教えから肉によって一人の女へと堕落し、それから霊によって処女フィルメネーへと引き込まれたのち、彼女から、誕生を伴わぬ確固たる肉体を持つキリストという教えを受けて、これを宣べ伝えるようになった。

De Carne Christi 6.3

3

Et angelo quidem illi Philumenes eadem voce Apostolus respondebit, qua ipsum illum jam tunc praecinebat, dicens (Gal. I, 8): Etiamsi angelus de coelis aliter evangelizaverit vobis, quam nos evangelizavimus, anathema sit.

PL 2, 763A

そして、フィルメネーのかの天使に対しては、使徒が、すでにそのときまさにその者を予め言い当てていたのと同じ声で答えるであろう。すなわちこう言って(ガラテヤ1:8)――「たとえ天から来た天使であっても、我々が宣べ伝えた福音と異なるものを汝らに宣べ伝えるなら、その者は呪われよ」。

De Carne Christi 6.4

4

His vero quae insuper argumentantur, nos resistemus. Confitentur vere corpus habuisse Christum. Unde materia, si non ex ea qualitate, in qua videbatur? unde corpus, si non caro corpus? unde caro, si non nata? quia nasci haberet, ea futura quae nascitur.

PL 2, 763A

しかし、彼らがさらに論じ立てることに対しては、我々は反論しよう。彼らは、キリストが真に肉体を持っていたことを認めている。もしその材料が、見られたのと同じ性質のものから出たのでないなら、材料はどこから来たのか。もし肉体が肉である肉体でないなら、肉体はどこから来たのか。もし生まれていないなら、肉はどこから来たのか。なぜなら、生まれるところのものとなるべきものは、生まれねばならなかったからである。

De Carne Christi 6.5

5

De sideribus, inquiunt, et de substantiis superioris mundi mutuatus est carnem: et utique proponunt non esse mirandum corpus sine nativitate, cum et apud nos angelis licuerit nulla uteri opera in carnem processisse.

PL 2, 763B

彼らは言う、彼は星々から、また上なる世界の諸実体から肉を借り受けたのだ、と。そして彼らは当然のように、誕生なしの肉体が驚くに値しないことを主張する。なぜなら、我々のもとでも天使たちには、腹の働きなしに肉へと進み出ることが許されていたからである。

De Carne Christi 6.6

6

Agnoscimus quidem ita relatum; sed tamen quale est, ut alterius regulae fides ab ea fide quam impugnat instrumentum argumentationibus suis mutuetur? Quid illi cum Moyse, qui Deum Moysi rejicit? Si alius Deus est, aliter sint res ejus.

PL 2, 763B

我々は、そのように伝えられていることを認める。しかし、他の規範の信仰が、自らの論証のために、自身が攻撃するその信仰から証拠文書を借りるとは、いったいどういうことか。モーセの神を斥ける者に、モーセと何の関わりがあるのか。もし神が別であるなら、彼に属する事柄も別であるはずだ。

De Carne Christi 6.7

7

Sed utantur haeretici omnes Scripturis ejus, cujus utuntur etiam mundo: erit illis hoc quoque in testimonium judicii, quod de exemplis ipsius blasphemias suas instruunt. Facile est veritati etiam nihil tale adversus eos praescribenti obtinere.

PL 2, 763B

だが、異端者たちがみな、その世界をも用いているところのその神の聖典を用いるがよい。彼らが、その神の実例をもって自分たちの冒涜を組み立てているということ、これもまた彼らに対する裁きの証しとなるであろう。真理にとっては、彼らに対してこの種の抗弁を何ら差し出さなくとも、勝利を得るのはたやすいことである。

De Carne Christi 6.8

8

Igitur, qui carnem Christi ad exemplum proponunt angelorum, non natum dicentes, licet carnem, comparent velim et caussas tam Christi quam angelorum, ob quas in carnem processerint.

PL 2, 764A

そこで、キリストの肉を天使たちの実例に引き当てて示し、肉はあってもそれが生まれていないと言う者たちには、キリストと天使たちの双方について、彼らが肉へと進み出た理由を比較してもらいたいものである。

De Carne Christi 6.9

9

Nullus umquam Angelus ideo descendit, ut crucifigeretur, ut mortem experiretur, ut a morte resuscitaretur. Si numquam ejusmodi fuit caussa Angelorum corporandorum, habes caussam cur non nascendo acceperint carnem. Non venerant mori; ideo nec nasci.

PL 2, 764A

いかなる天使も、十字架にかけられるため、死を経験するため、死から甦らされるために降ったことは、かつて一度もない。天使たちが肉体を得た理由がそのようなものであったことが決してないなら、彼らが生まれることなく肉を受け取った理由をお前は手にしていることになる。彼らは死ぬために来たのではなかった。だからこそ、生まれるために来たのでもなかったのである。

De Carne Christi 6.10

10

At vero Christus mori missus, nasci quoque necessario habuit, ut mori posset. Non enim mori solet, nisi quod nascitur. Mutuum debitum est inter se nativitati cum mortalitate. Forma moriendi, caussa nascendi est.

PL 2, 764A

しかし、キリストは死ぬために遣わされた者であるから、死ぬことができるためには、生まれることもまた必然的に伴わねばならなかった。なぜなら、生まれるものでなければ、死ぬのが常ではないからである。誕生と死すべきことのあいだには、互いに負う義務がある。死ぬという形が、生まれる理由なのである。

De Carne Christi 6.11

11

Si propter id quod moritur mortuus est Christus, id autem moritur quod et nascitur, consequens erat, imo praecedens, ut aeque nasceretur propter id quod nascitur; quia propter idipsum mori habebat, quod, quia nascitur, moritur.

PL 2, 764A

もしキリストが、死ぬところのものゆえに死んだのであり、しかも生まれるものこそが死ぬのであるなら、生まれるところのものゆえに彼もまた等しく生まれる、というのは当然の帰結であった、それどころか、先立つ道理であった。なぜなら、生まれるがゆえに死ぬところのもの、まさにそれゆえに彼は死なねばならなかったからである。

De Carne Christi 6.12

12

Non competebat non nasci, pro quo mori competebat. «Atquin tunc quoque inter illos Angelos ipse Dominus apparuit Abrahae sine nativitate cum carne. » Scilicet, pro eadem caussae diversitate.

PL 2, 764B

死ぬことがふさわしかった者にとって、生まれないことはふさわしくなかった。「しかるに、まさにあの時にも、あの天使たちのただ中で、主ご自身が誕生なしに肉を伴ってアブラハムに現れたではないか。」なるほど、それも同じ理由の違いによることである。

De Carne Christi 6.13

13

Sed vos hoc non recipitis, non eum Christum recipientes, qui jam tunc et adloqui, et liberare, et judicare humanum genus ediscebat in carnis habitu, non natae adhuc, quia nondum moriturae, nisi prius et nativitas ejus et mortalitas adnuntiarentur.

PL 2, 764B

しかし諸君は、これを受け入れない。すなわち、彼の誕生と死すべきことがまず告げ知らされるまでは、まだ生まれておらず、まだ死ぬはずでもなかった肉の姿にあってすでにそのときから人類に語りかけ、解放し、裁くことを習い覚えていたキリストを、諸君は受け入れないのである。

De Carne Christi 6.14

14

Igitur probent angelos illos de sideribus accepisse substantiam carnis. Si non probant, quia nec scriptum est, nec Christi caro inde erit, cui angelorum accommodant exemplum.

PL 2, 764B

したがって、彼らはあの天使たちが星々から肉の実体を受け取ったことを証明するがよい。もし証明しないなら――それは書かれてもいないのだから――キリストの肉もまたそこから来たものとはならない、彼らが天使の実例を当てはめている当のその肉も。

De Carne Christi 6.15

15

Constat angelos carnem non propriam gestasse, utpote naturas substantiae spiritalis, et, si corporis alicujus, sui tamen generis; in carnem autem humanam transfigurabiles ad tempus, ut videri et congredi cum hominibus possent.

PL 2, 764C

天使たちが固有のものではない肉をまとっていたことは明らかである。彼らは霊的な実体の本性を持つ者であり、たとえ何らかの肉体を持つとしても、それは彼ら自身の種類に属するものだからである。ただし彼らは、人間に見られ、人間と交わることができるように、一時的に人間の肉へと姿を変えうる者たちであった。

De Carne Christi 6.16

16

Igitur, cum relatum non sit unde sumpserint carnem, relinquitur intellectui nostro non dubitare, hoc esse proprium angelicae potestatis, ex nulla materia corpus sibi sumere. «Quanto magis, inquis, ex aliqua certum est!» Sed nihil de eo constat, quia Scriptura non exhibet.

PL 2, 765A

したがって、彼らがどこから肉を得たのかが伝えられていない以上、これが天使の力に固有のことである、すなわち、いかなる材料からでもなく自分自身に肉体を得ることができるということを、疑わずにおくのが我々の理解に残された道である。「まして、何らかの材料からであることは、いっそう確かだ」とお前は言う。しかし、それについては何も確かなことは分からない、聖典がそれを示していないのだから。

De Carne Christi 6.17

17

Caeterum, qui valent facere semetipsos quod natura non sunt, cur non valeant etiam ex nulla substantia facere? Si fiunt quod non sunt, cur non ex eo fiant quod non est? Quod autem non est, cum sit, ex nihilo est.

PL 2, 765A

そもそも、自らの本性ではないものへと自らを作り変える力を持つ者たちが、いかなる実体からでもなく作り出す力を持たない理由がどこにあろうか。彼らが、自らでないものになるのだとすれば、存在しないものから、なぜならないことがあろうか。存在しないものが存在するようになるとすれば、それは無から出たものである。

De Carne Christi 6.18

18

Propterea nec requiritur, nec ostenditur, quid postea factum sit corporibus illorum. Quod de nihilo fuit, nihil factum est. Possunt nihil ipsum convertere in carnem, qui semetipsos potuerunt convertere in carnem. Plus est naturam demutare, quam facere materiam.

PL 2, 765A

それゆえ、彼らの肉体がその後どうなったのかは、問われもせず、示されもしない。無から出たものは、無に帰したのである。自分自身を肉へと変えることができた者たちは、無そのものを肉へと変えることもできる。材料を作り出すことよりも、本性を変えることのほうが大きな業である。

De Carne Christi 6.19

19

Sed et si de materia necesse fuisset angelos sumpsisse carnem, credibilius utique est de terrena materia, quam de ullo genere coelestium substantiarum; cum adeo terrenae qualitatis extiterit, ut terrenis pabulis pasta sit.

PL 2, 765B

しかし、たとえ天使たちが材料から肉を得る必要があったとしても、それはいかなる種類の天上の実体からよりも、地上の材料から得たと見るほうが、はるかに信じやすい。なぜなら、その肉は地上の性質のものであったからこそ、地上の食物によって養われたのである。

De Carne Christi 6.20

20

Fuerit nunc quoque siderea eodem modo terrenis pabulis pasta, quando terrena non esset; quo terrena coelestibus pasta est, quando coelestis non esset (legimus enim manna esui populo fuisse: Panem, inquit (Ps. LXXVII), angelorum edit homo ); non tamen infringitur semel separata conditio Dominicae carnis, ex caussa alterius dispositionis.

PL 2, 765B

たとえ今、星の肉が地上のものでなかったとしても、同じように地上の食物によって養われたことがあったとしよう。それは、地上のものが、天のものでなかったにもかかわらず、天の食物によって養われたのと同様である(実にマンナが民の食物であったと我々は読む。「人は天使のパンを食べた」と言われている(詩篇77篇))。それでもなお、主の肉に固有の、一度限り分かたれたその境遇が損なわれることはない、それは別の配剤の理由によるものだからである。

De Carne Christi 6.21

21

Homo vere futurus usque ad mortem eam carnem oportebat ut indueret, cujus est mors: eam porro carnem, cujus est mors, nativitas antecedit.

PL 2, 765C

死に至るまで真に人間であるはずの者は、死がそれに属するところの肉をまとわねばならなかった。しかも、死がそれに属するところの肉には、誕生が先立つのである。