テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Carne Christi

Caput XVII 第XVII章

Tertullian · De Carne Christi · PL 2, 781B · 10 sectiones

De Carne Christi 17.1

1

Sed remisso Alexandro cum suis syllogismis, quos in argumentationibus torquet, etiam cum psalmis Valentini, quos magna impudentia quasi idonei alicujus auctoris interserit, ad unam jam lineam congressionem dirigamus, an carnem Christus ex virgine acceperit, ut hoc praecipue modo humanam eam constet, si ex humana matrice substantiam traxit.

PL 2, 781B

しかし、アレクサンドロスを、彼が論証の中でひねくり回す三段論法とともに退け、また、大いなる厚顔さであたかも然るべき著者ででもあるかのように差し挟んでくるウァレンティヌスの讃歌もろとも退けて、今や一つの戦線に論争の的を絞ろう。キリストが処女から肉を受け取ったのかどうかに。もし人間の胎からその実体を引き出したのであれば、とりわけこの仕方によってそれが人間のものであることが立証されよう。

De Carne Christi 17.2

2

Quamquam liquit jam et de nomine hominis, et de statu qualitatis, et de sensu tractationis, et de exitu passionis humanam constitisse. Ante omnia autem commendanda erit ratio quae praefuit, ut Dei Filius de virgine nasceretur.

PL 2, 781B

すでに、人という名においても、性質のありようにおいても、触れられたときの感覚においても、受難の結末においても、それが人間のものであったことは確定しているとはいえ、しかし何よりもまず、神の子が処女から生まれることになった、その背後にある理を示さねばならない。

De Carne Christi 17.3

3

Nove nasci debebat novae nativitatis dedicator, de qua signum daturus Dominus ab Esaia praedicabatur. Quod est istud signum? Ecce virgo concipiet in utero, et pariet filium (Is., VII). Concepit igitur virgo et peperit Emmanuelem, Nobiscum Deum.

PL 2, 781C

新しい誕生の創始者は、新しい仕方で生まれるべきであった。その誕生についてしるしを与えるはずの主が、イザヤによって予告されていた。そのしるしとは何か。「見よ、処女が腹のうちに宿し、子を産むであろう」(イザヤ7)。かくして処女は身に宿し、エンマヌエル、すなわち我々と共にいます神を産んだ。

De Carne Christi 17.4

4

Haec est nativitas nova, dum homo nascitur in Deo; in quo homine Deus natus est, carne antiqui seminis suscepta, sine semine antiquo, ut illam novo semine, id est, spiritaliter reformaret exclusis antiquitatis sordibus, expiatam.

PL 2, 781C

これが新しい誕生である、人が神のうちに生まれるのであるから。その人において神が生まれた。古い種による肉を受け取りながらも、古い種によらずして。それは、その肉を新しい種によって、すなわち霊的に、古きものの穢れを退けて清め、造り直すためであった。

De Carne Christi 17.5

5

Sed tota novitas ista, sicut et in omnibus, de veteri figura est, rationali per virginem dispositione Domino nascente. Virgo erat adhuc terra nondum opere compressa, nondum sementi subacta: ex ea hominem factum accepimus a Deo in animam vivam.

PL 2, 782A

しかし、この新しさの全体は、他のすべての事柄においてと同様に、古い型に由来するものである。主が処女を通して、理にかなった配剤のうちに生まれたもうたことによって。大地はいまだ処女であった——耕作によって押し固められることも、種蒔きに服することもなかったのである。そこから人が神によって生ける魂へと造られたことを、我々は伝え受けている。

De Carne Christi 17.6

6

Igitur si primus Adam de terra traditur, merito sequens, vel novissimus Adam, ut Apostolus dixit, proinde de terra, id est, carne nondum generationi resignata, in spiritum vivificantem a Deo est prolatus.

PL 2, 782A

それゆえ、もし最初のアダムが土から出たと伝えられているなら、当然にも、それに続く者、すなわち使徒の言う最後のアダムもまた、同様に土から、すなわちまだ生殖に開かれていない肉から、神によって生かす霊へと発出せしめられたのである。

De Carne Christi 17.7

7

Et tamen, ne mihi vacet incursus nominis Adae, unde Christus Adam ab Apostolo dictus est, si terreni non fuit census homo ejus? Sed et hic ratio defendit, quod Deus imaginem et similitudinem suam, a diabolo captam, aemuia operatione recuperavit.

PL 2, 782A

しかしまた、アダムという名がここに現れたことを、私はうやむやにはしない。もしその人が地上の起源を持たなかったのだとしたら、使徒はどうしてキリストをアダムと呼んだのか。しかしここでも理がこれを守る。すなわち神は、悪魔に奪われた自らの像と似姿を、対抗的な働きによって取り戻したのである。

De Carne Christi 17.8

8

In virginem enim adhuc Evam irrepserat verbum aedificatorium mortis; in virginem aeque introducendum erat Dei Verbum extructorium vitae: ut quod per ejusmodi sexum abierat in perditionem, per eumdem sexum redigeretur in salutem.

PL 2, 782B

なぜなら、いまだ処女であったエバのうちに、死を築き上げる言葉が忍び込んでいたからである。処女のうちに、同じく、命を築き上げる神の言葉が導き入れられねばならなかった。こうして、この性を通して滅びへと去っていったものが、同じ性を通して救いへと引き戻されるためであった。

De Carne Christi 17.9

9

Crediderat Eva serpenti: credidit Maria Gabrieli. Quod illa credendo deliquit, haeccredendo delevit. «Sed Eva nihil tunc concepit in utero ex diaboli verbo. » Imo concepit. Nam exinde ut abjecta pareret, et in doloribus pareret, verbum diaboli semen illi fuit.

PL 2, 782B

エバは蛇を信じた。マリアはガブリエルを信じた。エバが信じることによって犯した過ちを、マリアは信じることによって消し去った。「しかし、エバはその時、悪魔の言葉によって腹に何も宿さなかった」。それどころか、宿したのである。なぜなら、悪魔の言葉は彼女にとって種となり、それ以来、彼女は見捨てられた身で子を産み、苦しみのうちに子を産むことになったからである。

De Carne Christi 17.10

10

Enixa est denique diabolum fratricidam. Contra, Maria eum edidit, qui carnalem fratrem Israel, interemptorem suum, salvum quandoque praestaret. In vulvam ergo Deus Verbum suum detulit, bonum fratrem, ut memoriam mali fratris eraderet. Inde prodeundum fuit Christo ad salutem hominis, quo homo jam damnatus intraverat.

PL 2, 782B

ついには彼女は、兄弟殺しの悪魔を産み落としたのである。これに対してマリアは、肉における兄弟イスラエル——自分を殺す者——を、いつか救われた者とするはずの方を産み出した。かくして神は、善き兄弟である御自らの言葉を子宮のうちへと下された。悪しき兄弟の記憶を消し去るためである。そこからこそキリストは、人間の救いのために出てこなければならなかった。人間が既に断罪された身で入り込んでいた、まさにその場所から。