テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Carne Christi

Caput XV 第XV章

Tertullian · De Carne Christi · PL 2, 779A · 10 sectiones

De Carne Christi 15.1

1

Licuit et Valentino, ex privilegio haeretico, carnem Christi spiritalem comminisci. Quidvis eam fingere potuit, quisquis humanam credere noluit; quando (quod ad omnes dictum est) si humana non fuit, nec ex homine, non video ex qua substantia ipse se, Christus hominem et filium hominis pronuntiarit (Joan., VIII, 40): Nunc autem vultis occidere hominem veritatem ad vos locutum; et (Luc, VI, 5): Dominus est sabbati filius hominis.

PL 2, 779A

ウァレンティヌスにもまた、異端者としての特権によって、キリストの肉を霊的なものと考え出すことが許されたのである。人間的なものであると信じることを欲しなかった者は誰であれ、それを好きなように作り上げることができた。というのも(これはすべての者に向けて言われることであるが)、もしそれが人間的なものでなく、人間から出たものでもなかったのならば、キリスト自身がいかなる実体によって自らを人間、また人の子と宣言したのか、私には分からないからである(ヨハネ8:40)。「しかし今、汝らは、汝らに真理を語った人間を殺そうとしている」と。また(ルカ6:5)「人の子は安息日の主である」と。

De Carne Christi 15.2

2

De ipso enim Esaias (Is. LIII, 3): Homo in plaga, et sciens ferre imbecillitatem; et Hieremias (Jerem., XVII): Et homo est, et quis cognoscet illum? et Daniel (Dan., VII): Et super nubes tanquam filius hominis.

PL 2, 779A

彼自身について、イザヤは言う(イザヤ53:3)「打たれた人、弱さを担うことを知る者」と。エレミヤも(エレミヤ17章)「そして彼は人である、いったい誰が彼を知りえようか」と。ダニエルも(ダニエル7章)「そして雲の上に、人の子のような者が」と。

De Carne Christi 15.3

3

Etiam Paulus apostolus (I Tim., II): Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus. Item Petrus in Actis Apostolorum (Act., I): Jesum Nazarenum, virum vobis a Deo destinatum, utique hominem.

PL 2, 779B

使徒パウロもまた(一テモテ2章)「神と人間との間の仲介者、人間なるキリスト・イエス」と言う。同様に、使徒言行録におけるペトロも(使徒言行録1章)「ナザレのイエス、神によって汝らのために定められた人」と言う。当然、人間である。

De Carne Christi 15.4

4

Haec sola sufficere vice praescriptionis debuerunt ad testimonium carnis humanae, et ex homine sumptae, et non spiritalis; sicut nec animalis, nec sidereae, nec imaginariae; si sine studio et artificio contentionis haereses esse potuissent.

PL 2, 779B

これらのことだけでも、人間的な、人間から取られた肉の証しとして、抗弁の代わりに十分でなければならなかったはずである。すなわち、霊的な肉でもなく、魂的な肉でもなく、星の肉でもなく、見せかけの肉でもない、ということの証しとして。もし異端というものが、論争への意欲と作為なしに成り立ちえたのであれば。

De Carne Christi 15.5

5

Nam ut penes quemdam ex Valentini factione legi, primo non putant terrenam, et humanam Christo substantiam informatam, ne deterior angelis Dominus deprehendatur, qui non terrenae carnis extiterunt; dehinc, quod oporteret similem nostri carnem similiter nasci, non de spiritu, nec de Deo, sed ex viri voluntate.

PL 2, 779B

というのも、私がウァレンティヌス派のある者のもとで読んだところによれば、まず彼らは、地上的で人間的な実体がキリストに形づくられたとは考えていない。それは、地上の肉を持たなかった天使たちよりも主が劣ったものと見なされないためである。次に、我々に似た肉は、我々と同じように、霊からでも神からでもなく、男の意志から生まれねばならなかったはずだから、というのである。

De Carne Christi 15.6

6

Et cur non de corruptela, sed de incorruptela? Et quare non, sicut et illa resurrexit, et in coelo resumpta est, ita et nostra, par ejus, statim assumitur? aut cur illa, par nostrae, non aeque in terram dissoluta est?

PL 2, 779C

それならば、なぜ〔その肉は〕腐敗からではなく、不朽から〔生まれた〕のか。また、なぜ、その肉が甦り、天に取り上げられたのと同じように、それと等しい我々の肉も直ちに取り上げられないのか。あるいは、なぜその肉は、我々の肉と等しいものでありながら、同様に地に朽ち果てなかったのか。

De Carne Christi 15.7

7

Talia et ethnici volutabunt: Ergo Dei Filius in tantum humilitatis exhaustus? Et, si resurrexit in exemplum spei nostrae, cur nihil tale de nobis probatum est? Merito ethnici talia, sed merito et haeretici.

PL 2, 779C

このようなことは異教徒たちも思い巡らすであろう。「それでは神の子は、それほどまでに卑しさを汲み尽くされたというのか。もし彼が我々の希望の実例として甦ったのであれば、なぜ我々についてはそのようなことが何も証明されないのか」と。異教徒がこのようなことを言うのは当然である。しかし異端者たちがそう言うのも当然である。

De Carne Christi 15.8

8

Numquid enim inter illos distat, nisi quod ethnici non credendo credunt, at haeretici credendo non credunt?

PL 2, 780A

というのも、彼らの間に違いがあるとすれば、異教徒は信じないことによって信じ、異端者は信じることによって信じない、ということ以外に何があろうか。

De Carne Christi 15.9

9

Legunt denique (Ps. VIII): Minorasti eum modico citra angelos, et negant inferiorem substantiam Christi; nec hominem se, sed vermem pronuntiantis (Ps. XXI); qui (Is., LIII) nec formam habuit, nec speciem; sed forma ejus ignobilis, despecta citra omnes homines; homo in plaga, et sciens ferre imbecillitatem.

PL 2, 780A

実に彼らは(詩篇8篇)「汝は彼を天使たちよりわずかに低いものとされた」と読みながら、キリストの実体が劣ったものであることを否定する。そのキリストとは、自らを「人間ではなく、虫である」と宣言した方であり(詩篇21篇)、(イザヤ53章)「姿もなく、麗しさもなく、その姿はいやしく、すべての人間よりも見下され」、「打たれた人、弱さを担うことを知る者」であった方なのである。

De Carne Christi 15.10

10

Agnoscunt hominem Deo mixtum, et negant hominem. Mortuum credunt, et quod est mortuum, ex incorruptela natum esse contendunt: quasi corruptela aliud sit a morte. «Sed et nostra caro statim resurgere debebat.» Exspecta: nondum inimicos suos Christus oppressit, ut cum amicis de inimicis triumphet.

PL 2, 780A

彼らは、神と混ざり合った人間を認めながら、人間であることを否定する。死んだことは信じながら、死んだものが不朽から生まれたのだと主張する。あたかも腐敗と死とが別のものであるかのように。「しかし我々の肉もまた、直ちに甦るべきであったはずだ。」待つがよい。キリストはまだ自らの敵を打ち倒してはいない、友らとともに敵に対して凱旋するためである。