アウソニウスc. 310–395

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 19 › Commemoratio professorum Burdigalensium

Professor V 第5篇

Ausonius · Commemoratio professorum Burdigalensium · PL 19, 853B · 7 sectiones

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.1

1

Facunde, docte, lingua et ingenio celer,Jocis amoene, Delphidi,Subtextus esto flebili threno patris,Laudi ut subibas aemulus.Tu pene ab ipsis orsus incunabulisDei poeta nobilis,

PL 19, 853B

弁舌豊かで学識あり、舌も才も敏く、冗談に愛想のよい、デルフィディウスよ、あなたの父への涙の挽歌に織り込まれよ、父の称賛に、競い合うようにあなたが続いたように。あなたはほとんど揺りかごのうちから始めて、神〔ユピテル〕の名高い詩人として、

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.2

2

Sertum coronae praeferens Olympiae,Puer celebrasti Jovem.Mox inde cursim more torrentis freti,Epos ligasti metricum:Ut nullus aeque lege liber carminumOrationem texeret.

PL 19, 853B

オリュンピアの冠の花環を掲げて、少年のうちにユピテルを讃えた。やがてそこから、激流の海峡のように急ぎ、韻律の叙事詩を紡いだ。詩の規則に縛られぬ者として、これほど自在に散文を織る者は、他にいなかった。

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.3

3

Celebrata varie cujus eloquentiaDomi forisque claruit:Seu tu cohortis Praesulem praetoriae,Provinciarum aut judicesColeres, tuendis addictus clientiis,Famae, et salutis sauciis.

PL 19, 853C

その雄弁は、さまざまに名高く、国内でも国外でも輝いた。近衛隊の長官や、属州の裁判官たちに仕え、被護民を護る務めに身を捧げ、名誉と身の安全を傷つけられた者たちを助けたときにも。

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.4

4

Felix, quietis si maneres litteris,Opus Camenarum colens;Nec odia magnis concitata litibusArmaret ultor impetus:Nec inquieto temporis tyranniciPalatio te attolleres.

PL 19, 853C

幸福だったろうに、もし静かな文学に留まり、カメナたちの業を尊んでいたなら。大きな訴訟で掻き立てられた憎しみを、復讐の衝動が武装させることもなく、暴君の時代の騒がしい宮廷にあなたが身を高めることもなかったなら。

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.5

5

Dum spem remotam semper arcessis tibi,Fastidiosius obviae,Tuumque mavis esse, quam fati bonum,Desiderasti plurima;Vagus per omnes dignitatum formulas,Meritusque plura, quam gerens.

PL 19, 853C

遠くの望みをいつも自分に招き寄せ、目の前の望みにはいっそう嫌気を覚え、運命の贈り物よりも自分で得たものを選び、あなたは多くを望んだ。官位のあらゆる等級を渡り歩き、務めた以上に多くに値した。

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.6

6

Unde insecuto criminum motu gravi,Donatus aerumnis patris:Mox inde Rhetor, nec docendi pertinax,Curam fefellisti patrum,Minus malorum munere expertus Dei,Medio quod aevi raptus es.

PL 19, 853D

そこから、罪過の訴えの重い騒動が起こり、父の苦難に免じて赦された〔Donatus aerumnis patris は「父の苦難に免じて赦された」と取った〕。やがてそこから修辞学者となったが、教えることに執着せず、〔生徒の〕父親たちの配慮を裏切った。神の賜物によって、あなたは災いをより少なく味わった。生涯の半ばで奪われたことで、

Commemoratio professorum Burdigalensium 5.0.7

7

Errore quod non deviantis filiae,Poenaque laesus conjugis.

PL 19, 853D

道を踏み外した娘の過ちにも、妻が受けた刑罰にも、傷つけられずに済んだ。