アウソニウスc. 310–395

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 19 › Epistolae

Epistola XXIV 第24書簡

Ausonius · Epistolae · PL 19, 934C · 13 sectiones

Epistolae 24.0.1

1

AUSONIUS PAULINO SUO salutem.Quarta tibi haec notos detexit epistola questus,Pauline, et blando residem sermone lacessit.Officium sed nulla pium mihi pagina reddit,Fausta salutigeris ascribens orsa libellis.Unde istam meruit non felix charta repulsam,

PL 19, 934C

アウソニウスより我がパウリヌスへ、挨拶を送る。この第四の書簡は、あなたにおなじみの嘆きを明かし、パウリヌスよ、動かぬあなたを優しい言葉でつついている。だが私には、いかなる頁も情愛の務めを返さない、挨拶を運ぶ小冊子に吉い書き出しを書き添えて〔返す頁は無い〕。この不運な紙は、どこからこの拒絶に値したのか、

Epistolae 24.0.2

2

Spernit tam longo cessatio quam tua fastu?Hostis ab hoste tamen per barbara verba salutemAccipit: et Salve mediis intervenit armis.Respondent et saxa homini. Percussus ab antrisSermo redit, redit et nemorum vocalis imago:Littorei clamant scopuli, dant murmura rivi,

PL 19, 934D

あなたの怠惰が、かくも長い高慢で、これをはねつけるとは。しかし敵は敵から、異国の言葉であっても挨拶を受け取る。武器の真ん中にも「ようこそ」が割って入る。石でさえ人に答える。洞窟に打たれた言葉は返り、森の声の影も返る。浜の岩は叫び、小川はつぶやきを返し、

Epistolae 24.0.3

3

Hyblaeis apibus sepes depasta susurrat.Est et arundineis modulatio musica ripis:Cumque suis loquitur tremulum coma pinea ventis.Incubuit foliis quoties levis Eurus acutis,Dindyma Gargarico respondent cantica luco.Nil mutum natura dedit: non aeris ales,

PL 19, 934D

ヒュブラのミツバチに食まれた生け垣がささやく。葦の茂る岸にも音楽の調べがある。松の梢は、それぞれの風とともに震えて語る。軽い東風が尖った葉に身を寄せるたびに、ディンデュマの歌が、ガルガラの森に応える。自然は何ものも黙らせはしなかった。空の鳥も、

Epistolae 24.0.4

4

Quadrupedesve silent, habet et sua sibila serpens,Et pecus aequoreum tenui vice vocis anhelat.Cymbala dant flictu sonitum, dant pulpita saltuIcta pedum: tentis reboant cava tympana tergis:Isiacos agitant Mareotica sistra tumultus;Nec Dodonaei cessat tinnitus aheni,

PL 19, 934D

四つ足の獣も黙っていない。蛇にも自らのシューという音があり、海の群れも、声の代わりに細く息をつく。シンバルは打ち合わされて音を出し、舞台は跳ねる足に打たれて音を出し、うつろな太鼓は張った皮で鳴り返す。マレオティスのシストルムは、イシスの喧噪を掻き立てる。ドドナの青銅の響きも止まない、

Epistolae 24.0.5

5

In numerum quotiens radiis ferientibus ictaeRespondent dociles modulato verbere pelves.Tu velut Oebaliis habites taciturnus Amyclis,Aut tua Sigalion Aegyptius oscula signet,Obnixum, Pauline, taces. Agnosco pudorem:Quod vitium fovet ipsa suum cessatio jugis.

PL 19, 935A

いつも、打つ撥に拍子どおり打たれて、従順な鉢が、調子のとれた打撃で応えるたびに。あなたは、オエバリアのアミュクライに住む者のように黙し〔アミュクライは沈黙の町と伝えられる〕、あるいはエジプトのシガリオンがあなたの口づけに封をしたかのように〔シガリオンは沈黙の神〕、パウリヌスよ、頑なに黙っている。恥じらいなのだと分かる。絶え間ない怠りが、おのれの悪徳を育てるのだ。

Epistolae 24.0.6

6

Dumque pudet tacuisse diu, placet officiorumNon servare vices: et amant longa otia culpam.Quis prohibet Salve atque Vale brevitate parataScribere? felicesque notas mandare libellis?Non ego longinquos ut texat pagina versusPostulo: multiplicique oneres sermone tabellas.

PL 19, 935A

長く黙っていたことが恥ずかしいあいだは、務めの順番を守らないほうが気に入るのだ。長い怠惰は咎を好む。誰が、「ようこそ」と「健やかに」を簡潔に整えて書くのを妨げているのか。幸いな文字を小冊子に託すことを。私は、頁が長い詩行を織りなすことを求めはしない。また多くの言葉で書板に荷を負わせることも。

Epistolae 24.0.7

7

Una fuit tantum, qua respondere Lacones,Littera: et irato regi placuere negantes.Est etenim comis brevitas. Sic fama renatumPythagoram docuisse refert, cum multa loquacesAmbiguis sererent verbis, contra omnia solumEst, respondebat, vel non. O certa loquendi

PL 19, 935B

ラコニア人〔スパルタ人〕が答えるときに用いたのは、ただ一文字。そして拒む者たちは怒れる王の気に入った。実に簡潔さは愛想のよいものだ。こう伝えられる、生まれ変わったピュタゴラスは、饒舌な者たちが多くを曖昧な言葉で撒き散らすとき、そのすべてに対して、ただ「然り」か「否」と答えた、と。おお、話すための確かな

Epistolae 24.0.8

8

Regula! nam brevius nihil est, nec plenius istis:Quae firmata probant, aut infirmata relidunt.Nemo silens placuit: multi brevitate loquendi.Verum ego quo stulte dudum spatiosa locutusProvehor? ut diversa sibi vicinaque culpa est,Multa loquens, et cuncta silens! non ambo placemus:

PL 19, 935B

規則よ! これらより簡潔なものも、満ちたものもないのだから。それらは、確かめられれば是認し、否まれれば打ち砕く。黙っていて好まれた者はいない。話の簡潔さで好まれた者は多い。だが私は愚かにも、先ほど長々と語って、どこへ運ばれていくのか。互いに異なりながら近い咎ではないか、多く語ることと、すべてを黙ることは。我々は二人とも好まれまい〔多く語る私と、すべてを黙るあなたと。non ambo placemus の取り方は定かでない〕。

Epistolae 24.0.9

9

Nec possum reticere, jugum quod libera numquamFert pietas, nec amat blandis postponere verum.Vertisti, Pauline, tuos dulcissime mores?Vasconis hoc saltus, et ninguida PyrenaeiHospitia, et nostri facit hoc oblivio coeli?Imprecer ex merito quid non tibi, Hiberia tellus?

PL 19, 935B

私は黙っていることもできない。自由な情愛は軛を決して負わず、真実を甘言の後に置くことを好まないのだ。パウリヌスよ、最も愛しい者よ、あなたは自分の振る舞いを変えたのか。これはウァスコ人の峡谷と、雪深いピレネーの宿りのせいか。それとも我々の空の忘却がそうさせるのか。イベリアの地よ、当然あなたに何を呪わずにおれようか。

Epistolae 24.0.10

10

Te populent Poeni: te perfidus Annibal urat:Te belli sedem repetat Sertorius exsul.Ergo meum, patriaeque decus, columenque senati,Bilbilis, aut haerens scopulis, Calagorris habebit?Aut quae dejectis juga par scruposa ruinisArida torrentem Sicorim despectat Hilerda?

PL 19, 935C

ポエニ人があなたを荒らせ。背信のハンニバルがあなたを焼け。追放者セルトリウスが、戦いの座としてあなたをまた求めよ。では、私のもの、祖国の誉れ、元老院の柱を、ビルビリスが、あるいは岩にしがみつくカラグリスが持つのか。あるいは、崩れた廃墟にも等しい岩だらけの尾根をもつ、乾いたイレルダが、奔流のシコリス川を見下ろしているのか。

Epistolae 24.0.11

11

Hic trabeam, Pauline, tuam, Latiamque curulemConstituis, patriosque isthic sepelibis honores?Quis tamen ista tibi tam longa silentia suasit?Impius ut nullos hic vocem vertat in usus:Gaudia non illum vegetent: non dulcia vatumCarmina, non blandae modulatio flexa querelae,

PL 19, 935C

パウリヌスよ、あなたはここに、あなたの礼服とラティウムの高官椅子(セッラ・クルリス)を据え、ここに祖国の栄誉を葬るのか。それにしても、誰があなたにこの長い沈黙を勧めたのか。その不敬虔な者が、ここで声をいかなる用にも向けられぬように〔ut の取り方は定かでない。呪いの願いと取った〕。喜びがその者を元気づけぬように。詩人たちの甘い歌も、優しい嘆きの曲がりくねった調べも、

Epistolae 24.0.12

12

Non fera, non illum pecudes, non mulceat ales,Non quae pastorum nemoralibus abdita lucisSolatur nostras Echo resecuta loquelas.Tristis, egens, deserta colat: tacitusque pererretAlpini convexa jugi: ceu dicitur olimMentis inops, coetus hominum, et vestigia vitans,

PL 19, 935D

野の獣も、家畜も、鳥も、その者を和ませぬように。牧人たちの森の木立に隠れて、我々の言葉を追って返し慰める木霊も。悲しみ、乏しく、荒れ地に住むがよい。黙ってアルプスの尾根のくぼみをさまよい歩くがよい。昔、こう言われるように、正気を失い、人の群れと足跡を避けて、

Epistolae 24.0.13

13

Avia perlustrasse vagus loca Bellerophontes.Haec precor: hanc vocem, Boeotia numina, Musae,Accipite, et Latiis vatem revocate Camenis.

PL 19, 935D

道なき地をさまよい歩いたベッレロポンのように。これを私は祈る。ボイオティアの神威、ムーサたちよ、この声を聞き入れ、詩人をラティウムのカメナたちのもとへ呼び戻せ。