ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De poenitentia libri duo

Liber II, Caput X 第II巻 第X章

Ambrose of Milan · De poenitentia libri duo · PL 16, 518B · 17 sectiones

De poenitentia libri duo 2.10.1

1

Ut pudor quo revocantur a publica poenitentia fontes, depellatur, profanorum agendi ratione proposita, utilitatem precum ab omni Ecclesia simul emissarum, ac lugentium sanctorum exempla promit.

PL 16, 518B

公の悔い改めから罪ある者たち〔底本は fontes。sontes と読む〕を引き戻す恥が取り除かれるために、〔著者は〕世俗の者たちの振る舞い方を示し、教会全体が一つになって捧げる祈りの益と、嘆く聖人たちの実例を述べる。

De poenitentia libri duo 2.10.2

2

Tum reprehensis qui eamdem poenitentiam ducunt saepius iterandam, quam difficulter bene agatur, quove modo exsequenda sit, explicat.

PL 16, 518C

次いで、同じ悔い改めを何度も繰り返すべきだと考える者たちを咎めたのち、悔い改めを正しく行うことがいかに難しいか、またどのように遂行すべきかを説明する。

De poenitentia libri duo 2.10.3

3

91. An quisquam ferat ut erubescas Deum rogare, qui non erubescis rogare hominem? et pudeat te Deo supplicare, quem non lates; cum te non pudeat peccata tua homini, quem lateas, confiteri?

PL 16, 518C

91. 人に願うことは恥じないあなたが、神に願うことを恥じるなど、誰が許すだろうか。あなたが隠れおおせない神に嘆願することを恥じながら、あなたが隠れおおせる人に自分の罪を告白することは恥じないというのか。

De poenitentia libri duo 2.10.4

4

An testes precationis et conscios refugis, cum si homini satisfaciendum sit, multos necesse est ambias, obsecres, ut dignentur intervenire; ad genua te ipse prosternas, osculeris vestigia, filios offeras culpae adhuc ignaros, paternae etiam veniae precatores?

PL 16, 518C

祈りの証人や関係者を避けるのか。人に償わねばならないとすれば、多くの者に取り入り、仲介に入ってくれるよう懇願し、自ら膝の前にひれ伏し、足に口づけし、まだ咎を知らない子どもたちまで、父の赦しを取りなす者として差し出す必要があるというのに。

De poenitentia libri duo 2.10.5

5

Hoc ergo in Ecclesia facere fastidis, ut Deo supplices, ut patrocinium tibi ad obsecrandum sanctae plebis requiras; ubi nihil est quod pudori esse debeat, nisi non fateri, cum omnes simus peccatores: ubi ille laudabilior, qui humilior; ille justior, qui sibi abjectior.

PL 16, 519A

それなのに、教会において神に嘆願すること、聖なる民の庇護を懇願のために求めることを、あなたは嫌がるのか。そこには、恥とすべきものは何もない。ただ、告白しないことのほかには。我々はみな罪人なのだから。そこでは、より謙遜な者がより称賛され、自らをより卑しめる者がより正しい。

De poenitentia libri duo 2.10.6

6

92. Fleat pro te (De Poenit., dist. I, cap. Fleat) mater Ecclesia, et culpam tuam lacrymis lavet, videat te Christus moerentem, ut dicat: Beati tristes, quia gaudebitis (Luc. VI, 21) . Amat ut pro uno multi rogent.

PL 16, 519A

92. 母なる教会があなたのために泣き(『教令集』第2部『悔悛について』第1区分「Fleat」法文)、あなたの咎を涙で洗うがよい。キリストがあなたの嘆くのを見て、言うためである。「悲しむ者は幸いである。汝らは喜ぶであろう」(ルカ6:21)。キリストは、一人のために多くの者が願うことを好む。

De poenitentia libri duo 2.10.7

7

Denique in Evangelio motus viduae lacrymis, quia plurimi pro ea flebant, filium ejus resuscitavit (Luc. VII, 13) . Ideo citius exaudivit Petrum, ut Dorcas resurgeret (Act. IX, 36) ; quia pauperes mortem mulieris ingemiscebant.

PL 16, 519A

実に、福音書において、〔主は〕やもめの涙に心を動かされ、多くの者が彼女のために泣いていたので、その子を生き返らせた(ルカ7:13)。〔主が〕ペトロの願いをいっそうすみやかに聞き入れ、ドルカスを起き上がらせたのも、貧しい者たちがその女の死を嘆いていたからである(使徒言行録9:36)。

De poenitentia libri duo 2.10.8

8

Ideo ipsi Petro statim remisit, quia amarissime flevit. Et tu si amarissime fleas, Christus ad te respiciet, culpa discedet (Luc. XXII, 62) . Usus enim doloris ablegat luxuriam criminis, erroris delicias.

PL 16, 519B

ペトロ自身をただちに赦したのも、彼が最も苦く泣いたからである。あなたも、最も苦く泣くなら、キリストはあなたに目を向け、咎は去るであろう(ルカ22:62)。悲しみを用いることは、罪の放縦と、迷いの快楽を追い払うからである。

De poenitentia libri duo 2.10.9

9

Ita dum dolemus admissa, admittenda excludimus, et fit quaedam de condemnatione culpae disciplina innocentiae. 93. Nihil ergo te revocet a poenitentia, haec tibi communis cum sanctis est: utinamque imitanda talis, qualis sanctorum deploratio.

PL 16, 519B

こうして、犯した罪を嘆くとき、これから犯されるはずの罪を締め出し、咎を断罪することから、無垢のある種の規律が生まれる。93. それゆえ、何ものもあなたを悔い改めから引き戻してはならない。それは聖人たちとあなたに共通のものである。願わくは、聖人たちの嘆きにも等しいものとして、それがまねられてほしい。

De poenitentia libri duo 2.10.10

10

David manducabat sicut panem cinerem, et potum suum cum lacrymis temperabat (Psal. CI, 10) ; ideo nunc amplius gaudet, quia amplius flevit: Per exitus aquarum descenderunt, inquit, oculi mei (Psal. CXVIII, 136) .

PL 16, 519B

ダビデは灰をパンのように食べ、飲み物を涙で薄めた(詩篇101:10)。それゆえ今は、いっそう喜んでいる。いっそう泣いたからである。彼は言う。「水の流れとなって、私の目は下った」(詩篇118:136)。

De poenitentia libri duo 2.10.11

11

94. Joannes multum ploravit, et revelata sibi dicit Christi mysteria (Apoc. V, 4) . At vero illa mulier, quae cum esset in peccatis, et deberet flere, gaudebat, et veste purpurea atque coccinea operiebatur, et auro se multo et pretiosis lapidibus ornabat, aeterni fletus nunc luget aerumnam (Apoc. XVII, 4) .

PL 16, 520A

94. ヨハネは大いに泣き、自分に示されたキリストの奥義を語る(黙示録5:4)。これに対して、あの女は、罪の中にありながら、泣くべきであったのに喜び、紫と緋の衣で身を覆い、多くの金と高価な宝石で身を飾っていたが、今は永遠の涙の苦難を嘆いている(黙示録17:4)。

De poenitentia libri duo 2.10.12

12

95. Merito reprehenduntur (De Poenit., dist. 3, c. Reperiuntur) qui saepius agendam poenitentiam putant; quia luxuriantur in Christo.

PL 16, 520A

95. 悔い改めを何度も行うべきだと考える者たちは、当然に責められる(『教令集』第2部『悔悛について』第3区分「Reperiuntur」法文)。キリストにあって放縦にふけっているからである。

De poenitentia libri duo 2.10.13

13

Nam si vere agerent poenitentiam, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita una poenitentia, quae tamen publice agitur; nam quotidiani nos debet poenitere peccati: sed haec delictorum leviorum, illa graviorum.

PL 16, 520A

というのも、もし真に悔い改めを行うなら、あとでそれを繰り返すべきだとは考えないであろうからである。洗礼が一つであるように、悔い改めも一つである。ただし、それは公に行われるものである。日々の罪については、我々は日々悔い改めなければならない。だが、こちらは軽い罪の、あちらはより重い罪の悔い改めである。

De poenitentia libri duo 2.10.14

14

96. Facilius autem (De Poenit., dist. I, c. Sunt qui, § Facilius) inveni qui innocentiam servaverint, quam qui congrue egerint poenitentiam. An quisquam illam poenitentiam putat, ubi acquirendae ambitio dignitatis, ubi vini effusio, ubi ipsius copulae conjugalis usus?

PL 16, 520B

96. しかし(『教令集』第2部『悔悛について』第1区分「Sunt qui」法文、§「Facilius」)、私は、無垢を守った者を、ふさわしく悔い改めを行った者よりも、たやすく見いだした。地位を得ようとする野心があり、ぶどう酒の浪費があり、夫婦の営みそのものがあるようなものを、誰が悔い改めと考えるだろうか。

De poenitentia libri duo 2.10.15

15

Renuntiandum saeculo est: somno ipsi minus indulgendum, quam natura postulat; interpellandus est gemitibus, interrumpendus est suspiriis, sequestrandus orationibus: vivendum ita, ut vitali huic moriamur usui, se ipsum sibi homo abneget, et totus mutetur: sicut quemdam adolescentem fabulae ferunt propter amores meretricios peregre profectum, et abolito amore regressum, postea veteri occurrisse dilectae, quae ubi se non interpellavit, mirata putaverit non recognitam, rursus occurrens dixerit: Ego sum; responderit ille: Sed ego non sum ego.

PL 16, 520B

世を捨てねばならない。眠りそのものも、本性が求めるより少なくせねばならない。眠りは呻きによって妨げられ、ため息によって中断され、祈りのために割かれねばならない。我々がこの世の生の営みに対して死ぬように生きねばならない。人は自分自身を自分に対して否み、すっかり変えられねばならない。ちょうど、物語が、ある若者について伝えるとおりである。彼は遊女への恋のために外国へ旅立ったが、恋を捨てて帰り、のちにかつての愛人に出会った。彼が自分に声をかけなかったので、彼女は、気づかれなかったのかと訝しみ、再び出会って言った。「私です」。彼は答えた。「だが、私は私ではない」。

De poenitentia libri duo 2.10.16

16

97. Unde bene Dominus ait: Qui vult post me venire, abneget semetipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur me (Matth. XVI, 24) . Etenim qui mortui et sepulti in Christo sunt, non debent iterum velut viventes de hoc mundo decernere.

PL 16, 521A

97. それゆえ主は的確に言う。「私に従って来ようと欲する者は、自分自身を否み、自分の十字架を取り、私に従え」(マタイ16:24)。キリストにあって死に、葬られた者たちは、もはや生きている者のように、この世について定めを立ててはならないからである。

De poenitentia libri duo 2.10.17

17

Ne tetigeritis, inquit, nec attaminaveritis quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu (Coloss. II, 20) , eo quod ipse hujus vitae usus corruptela sit integritatis.

PL 16, 521A

〔使徒は〕言う。「触れるな、汚すな。それらはみな、用いることそのものによって朽ちるためのものである」(コロサイ2:20)。この生を用いることそのものが、完全さの朽ち果てだからである。