De poenitentia libri duo 1.4.1
Pergit divinam probare misericordiam, eamque majorem esse quam severitatem Evangelici testimonii expositione ostendit. Eos vero qui Christum negaverunt coram hominibus, non eadem omnes ratione habendos esse, athletarum exemplo palam facit.
PL 16, 471B博士は神の慈しみを証明し続け、それが厳しさにまさることを、福音書の証言の解釈によって示す。人々の前でキリストを否んだ者たちを、すべて同じ基準で扱うべきではないことを、競技者の例によって明らかにする。
De poenitentia libri duo 1.4.2
15. Quam propensus igitur ad misericordiam sit Dominus Jesus, licet ista satis instruant; tamen etiam ipse te doceat, qui cum adversus impressionem persecutionis instruere nos vellet, ait: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: sed potius eum timete, qui potest animam et corpus mittere in gehennam (Matth. X, 28) .
PL 16, 471B15. 主イエスが慈しみにいかに傾いているかは、これらのことが十分に示しているとはいえ、主自身もあなたに教えるがよい。主は迫害の圧迫に対して我々を備えさせようとして、こう言った。「体を殺しても、魂を殺すことのできない者を恐れるな。むしろ、魂も体もゲヘナに投げ込むことのできる者を恐れよ」(マタイ10:28)。
De poenitentia libri duo 1.4.3
Et infra: Omnis ergo qui confessus me fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo, qui est in coelis: qui autem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo, qui est in coelis (Ibid., 32, 33) .
PL 16, 471Bまた、その先でこう言う。「だから、人々の前で私を告白する者は皆、私も天にいる私の父の前でその者を告白する。しかし、人々の前で私を否む者を、私も天にいる私の父の前で否む」(マタイ10:32、33)。
De poenitentia libri duo 1.4.4
16. Ubi confitetur, pro omnibus confitetur, omnes complectitur: ubi negat, non omnes negat. Sicut enim supra habet: Omnis qui me confessus fuerit, confitebor et ego eum, hoc est, omnem: consequens erat ut infra quoque sic redderet: Omnis autem qui negaverit me.
PL 16, 471C16. 主は、告白するところでは、すべての者のために告白し、すべての者を抱く。否むところでは、すべての者を否むのではない。というのも、上に「私を告白した者は皆、私もその者を告白する」とあるとおり、これはすべての者のことである。したがって、下でも「私を否む者は皆」と言い表すのが筋であった。
De poenitentia libri duo 1.4.5
Sed ne omnes negare videretur, ita subjecit: Qui autem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum. Gratiam promittit omnibus, non omnibus minatur injuriam. Quod est miserationis, exaggerat: quod ultionis, extenuat.
PL 16, 471Cしかしすべての者を否むと見えないように、こう付け加えた。「人々の前で私を否む者を、私も否む」。すべての者に恩寵を約束するが、すべての者に害を加えると脅すのではない。憐れみに属することは大きくし、報復に属することは小さくする。
De poenitentia libri duo 1.4.6
17. Atque ita scriptum est non solum in eo libro, qui secundum Matthaeum scribitur Evangelii Domini Jesu: sed etiam in eo lectum est quem secundum Lucam reperimus (Luc. XII, 8) ; ut scias non otiose id posuisse utrumque.
PL 16, 471C17. このように書かれているのは、主イエスの福音書のうち、マタイによって書かれた書においてだけではなく、我々がルカによる書に見いだすところ(ルカ12:8)にも読まれる。双方がこれを置いたのは理由のないことではないと、あなたが知るためである。
De poenitentia libri duo 1.4.7
18. Diximus quid scriptum sit, colligamus sententiam: Omnis, inquit, qui me confessus fuerit (Math. X, 32) , id est, ex quacumque vita, ex quocumque statu qui confessus me fuerit, habebit me remuneratorem confessionis suae.
PL 16, 471D18. 書かれたことを述べたので、その意味をまとめよう。「私を告白した者は皆」(マタイ10:32)と彼は言う。すなわち、いかなる生活の者でも、いかなる身分の者でも、私を告白した者は、私を自らの告白に報いる者として持つであろう、ということである。
De poenitentia libri duo 1.4.8
Cum dicitur, Omnis, nullus a remuneratione, qui fuerit confessus, excluditur. Non similiter, omnis qui negaverit, negabitur; potest enim fieri ut aliquis victus suppliciis, sermone Deum neget, et corde adoret (De Poenit., dist. I, cap. Potest fieri) .
PL 16, 472A「皆」と言われるとき、告白した者は誰ひとり報いから除かれない。「否んだ者は皆、否まれる」とは、同じようには言われない。ある者が責め苦に負けて、言葉では神を否みながら、心では礼拝するということがありうるからである(『教令集』第2部『悔悛について』第1区分「Potest fieri」法文)。
De poenitentia libri duo 1.4.9
19. Numquid eadem causa est ejus qui sponte negat, et ejus quem tormenta inclinaverint ad sacrilegium, non voluntas? Quam autem indignum, cum apud homines valeat certaminis gratia, ut apud Deum non valere asseratur!
PL 16, 472A19. 進んで否む者と、責め苦によって冒瀆へと傾けられた、意志によらない者とが、同じ事情だろうか。人々のもとでは競技〔で戦ったこと〕の誉れが重んじられるのに、神のもとでは通用しないと主張されるのは、何と不当なことか。
De poenitentia libri duo 1.4.10
Nam saepe in hoc athletarum saeculari certamine etiam victos quorum fuerint certamina probata, vulgus hominum cum victoribus coronare consuevit; maxime quos viderit forte dolo aut fraude victoria exclusos.
PL 16, 472Aというのも、競技者のこの世の競技ではしばしば、敗れた者でも、その競技が認められたなら、群衆は勝者とともにその者にも冠を与えるのが常である。特に、策略や欺瞞によって勝利から締め出されたと見える者についてはそうである。
De poenitentia libri duo 1.4.11
Christus ergo athletas suos quos viderit gravibus paulisper cessisse suppliciis, sine venia patietur manere? 20. Numquid non habebit rationem laboris, qui etiam quos projicit, non in aeternum projicit?
PL 16, 472Bではキリストは、重い責め苦にしばらく屈したと見る自分の競技者たちを、赦しのないまま留まらせるだろうか。20. 捨てる者をさえ永遠には捨てない主が、その労苦を顧みないことがあろうか。
De poenitentia libri duo 1.4.12
Dicit enim David: Non in aeternum projiciet Deus (Psal. LXXVI, 8) ; et contra hunc audiemus haeresim dicentem: Projicit in aeternum?
PL 16, 472Bダビデが言うからである。「神は永遠には捨てない」(詩篇76:8)。それなのに、これに対して、「永遠に捨てる」と言う異端の言葉を我々は聞くのか。
De poenitentia libri duo 1.4.13
Nec in finem, inquit, misericordiam suam abscidet a generatione in generationem, aut obliviscetur misereri Deus (Ibid. 9, 10) , clamat Propheta: et sunt qui divinae miserationis quaedam inducant oblivia?
PL 16, 472B「神は、最後に至るまで自らの慈しみを代々にわたって断ち切ることはなく、また憐れむことを忘れることもない」(詩篇76:9、10)と預言者は叫ぶ。それなのに、神の憐れみの忘却を何か持ち込む者たちがいるのか。