Vita S. Hilarii 4.12.1
Cereus nocte accendi solitus. --Item cum juxta consuetudinem quadam nocte cereus ibi illuminatus fuisset, casu super sepulcrum ejus, qui intercessione sua mortuos vivificat, ardens corruit: ita ut super mafortem, quo cecidit, sine laesione aliqua perarderet.
PL 9, 199A夜に灯されるのを常とする大蝋燭。――また、習わしにしたがって、ある夜そこで大蝋燭が灯されていたとき、偶然、その取り成しによって死者に命を与える者の墓の上に、燃えたまま落ちた。落ちたその覆い布の上で、少しも損なわれることなく燃え尽きるほどであった。
Vita S. Hilarii 4.12.2
Nam in quantum fuit cerei longitudo, cera jacens inventa est papyro consumpto: tanquam si confinium cera ipsa fecisset inter ignem et pallium, ut ab ipsa inveniretur defendi, per quam potuisset exuri. Attendite beneficium.
PL 9, 199A実際、大蝋燭の長さのぶんだけ、蝋は横たわったまま見出され、紙草の芯は焼け尽きていた。あたかも、蝋自身が火と覆いのあいだに境を設けて、自らによって焼き尽くされ得たものを、自ら守っているのが見出されるようにしたかのようである。この恩恵に目を留めよ。
Vita S. Hilarii 4.12.3
Ut obediretur confessoris praecepto, quam semper scit subdere, hic ceram ignis expavit, et quam in ardendi auxilium sumpserat, ipsa ei visa est repugnare.
PL 9, 199B証聖者の命令に従うために、蝋を常に屈服させることを知る火が、ここでは蝋を恐れた〔ミーニュの注:ボランディストの版は「そして焼き尽くす」を加える〕。火が燃える助けとして取っていたその蝋が、自ら火に逆らうかのように見えたのである。
Vita S. Hilarii 4.12.4
Sed inter haec illud admonet potius ut dicatur, in virtute confessoris, quas deducit cera flammas extinxisse, et converso ordine illud a quo vorari potuit, praefocasse.
PL 9, 200Aしかしこの間に、むしろ次のことを言うよう促される。証聖者の力によって、蝋が導く炎を消し、順序を転じて、自らを呑み得たものを窒息させたのだと。
Vita S. Hilarii 4.12.5
Diversae species suam visae sunt naturam mutasse: et ne quid incendia laederent, pallium pro marmore, cera fuit pro flumine. Sed quantum est apud illum cerei lumen extinguere, qui caecorum lumen accendit?
PL 9, 200A異なる二つの物が、それぞれの本性を変えたと見えた。火が何も損なわないよう、覆い布は大理石のようになり、蝋は水の流れのようになった。しかし、盲人たちの光を灯す者にとって、蝋燭の光を消すことがどれほどのことか。
Vita S. Hilarii 4.12.6
Aut cum ad alterius cadaveris sepulturam oculorum ignem redintegrat, quam facile credimus de sepulcro proprio ut flammas expellat?
PL 9, 200Aあるいは、他の屍の埋葬のために目の火を再び灯すのなら、自らの墓から炎を追い払うことを、我々はどれほど容易に信じられよう。