Vita S. Hilarii 2.5.1
Arianis adversatus, in Phrygiam relegatur. --Igitur Constantii Imperatoris tempore, cum Ariana haeresis, venenata de radice flore toxico pullularet; tunc vir sanctissimus timore nudus, fidei fervore vestitus, quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus, inter haereticos gladios se ingerebat intrepidus.
PL 9, 187Dアリウス派に敵対して、フリュギアに追放される。――さて、皇帝コンスタンティウスの時代、アリウス派の異端が毒ある根から有毒の花を咲かせていたとき、この最も聖なる人は、恐れを脱ぎ捨て、信仰の熱をまとい、旗手にして戦士のごとく、敵の唸り声のただなか、異端者たちの剣のただなかへと、恐れることなく身を投じていった。
Vita S. Hilarii 2.5.2
Christi charitate securus, nihil de sua morte formidans, illud solum metuens, quod absit, praejudicio religionis, in lato ne viveret.
PL 9, 188Aキリストの愛に守られて安んじ、自らの死を少しも恐れず、ただ次のことだけを恐れた――そうであってはならぬことだが――宗教を損なって、安楽のうちに生きることを〔praejudicio religionis, in lato ne viveret は取りにくい。宗教を損なってまで安楽に生きること、と解した〕。
Vita S. Hilarii 2.5.3
Hinc a Valente et Ursacio episcopis, qui prava credulitate Ecclesiam Dei turbare pertinaciter insistebant, Imperatori persuasum est, ut virum eruditissimum, de quo loquimur, et Dionysium Mediolanensem, et Eusebium Vercellensem exsilio condemnaret.
PL 9, 188Aそこで、邪な信念をもって神の教会を乱そうと執拗に努めていた司教ウァレンスとウルサキウスによって、皇帝は説き伏せられ、我々が語っているこのいと博学な人と、ミラノのディオニュシウス、ウェルケッラエのエウセビウスを、追放に処した。
Vita S. Hilarii 2.5.4
Nihil enim poterat ante insuperabilem sancti Hilarii facundiam haereticus obtinere. Sperabat enim hostis fidei, aliquas se nebulas splendori catholico posse praetendere, si retrusus exsilio vir talis a certamine defuisset: quoniam si quis perversus voluit cum illo confligere, ac si mutus et claudus, nec verba poterat proferre, nec responsionibus currere: sed quasi natans in pelago, ante fluctum ejus eloquentiae mergebabur.
PL 9, 188A実に、異端者は、聖ヒラリウスの打ち破りがたい雄弁の前では、何も得ることができなかった。信仰の敵は、もしこれほどの人が追放に押しやられて論戦から欠けるならば、公同の輝きに何らかの雲を張り広げられると望んでいたのである。というのも、彼と争おうとした邪な者はみな、口のきけぬ足萎えのようになって、言葉を発することも応答へ走ることもできず、海で泳ぐかのように、その雄弁の波の前で沈められた〔底本は mergebabur。mergebatur と読む〕からである。
Vita S. Hilarii 2.5.5
Itaque in Phrygiam Asiae regionem missus exsilio ad augmentum virtutis, gratias egit Deo: quia quantum pro nomine Christi longius discedebat de solo proprio, tantum merebatur fieri vicinior coelo.
PL 9, 188Bこうして、徳の増進のためにアジアの地方フリュギアへ追放されると、彼は神に感謝した。キリストの名のために故郷の地から遠く離れるほど、それだけ天に近づくにふさわしくなったからである。