Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 1De Idololatria

Caput XXIII 第XXIII章

Tertullian · De Idololatria · PL 1, 693C · 9 sectiones

De Idololatria 23.1

1

Sed est quaedem ejusmodi species in facto et in verbo, bis acuta et infesta utrinque, licet tibi blandiatur, quasi vacet in utroque, dum factum non videtur, quia dictum non tenetur.

PL 1, 693C

しかし、行いにも言葉にも及ぶこの種の一つの事例があり、それは両刃に鋭く、両面から害をなす。たとえそれが、行いは目に見えず、言葉は押さえられていないという理由で、あたかも両方において咎めを免れているかのように、お前にへつらおうとも。

De Idololatria 23.2

2

Pecuniam de ethnicis mutuantes sub pignoribus fiduciati, jurati cavent, et sic negant. Scire volunt scilicet tempus persecutionis, et locum tribunalis, et personam praesidis. Praescribit Christus, non esse jurandum.

PL 1, 693C

異教徒から金を借りる者たちは、担保のもとに信託契約を結び、誓いを立てて保証を行い、そうして(キリストを)否認するのである。彼らはなるほど、迫害の時と、法廷の場所と、総督が誰であるかを、あらかじめ知っておきたいのである。キリストは、誓ってはならないと明確に規定しておられる。

De Idololatria 23.3

3

Scripsi, inquit; sed nihil dixi: lingua, non littera occidit. Hic ergo naturam et conscientiam advoco: naturam, quia nihil potest manus scribere, etiamsi lingua in dictitando cessat immobilis et quieta, quod non anima dictaverit, quanquam et ipsi linguae anima dictaverit, aut a se conceptum, aut ab alio traditum.

PL 1, 694A

「私は書いた」と彼は言う、「しかし何も口にしなかった。殺すのは舌であって、文字ではない」と。そこで私はここに自然本性と良心とを呼び出す。自然本性を呼ぶのは、たとえ舌が語ることをやめ、動かず静まっていても、魂が命じたのでなければ、手は何ひとつ書くことができないからである。もっとも、その舌にもまた魂は命じるのであって、それが魂自身の内から発したものであれ、他人から伝えられたものであれ、同じことである。

De Idololatria 23.4

4

Jam ne dicatur, «alius dictavit,» hic conscientiam appello, an quod alius dictavit anima suscipiat, et sive comitante sive residente lingua ad manum transmittat. Et bene, quod in animo et conscientia delinqui dominus dixit.

PL 1, 694A

さて、『他人が指図した』と言われないように、ここで私は良心を呼び出す——他人が指図したことを魂が受け入れ、舌が伴おうと控えていようと、それを手へと伝えるのではないか、と。そして主が、心と良心において過ちを犯すのだと言われたのは、まことに正しいことである。

De Idololatria 23.5

5

Si, inquit (Matth., V, 28) concupiscentia vel malitia in cor hominis ascenderit, pro facto teneris. Cavisti igitur quod in cor tuum plane ascendit, quod neque ignorasse te contendere potes, neque noluisse.

PL 1, 694A

『欲望であれ悪意であれ、人の心にのぼるならば、汝は行いとして責めを負う』と言われている(マタイ5:28)。だから、お前の心に明らかにのぼったそのことについて、お前は保証を与えたのである。それを、お前が知らなかったと言い張ることも、欲しなかったと言い張ることもできない。

De Idololatria 23.6

6

Nam cum caveres, scisti: cum scires, utique voluisti, et haeres tam in facto quam cogitatu, nec potes leviore crimine majus exclude re, ut dicas falsum plane effici, cavendo quod non facis. «Tamen non negavi, quia non juravi.» Imo etsi nihil tale fecisses, tamen dicereris dejerare si consenseris.

PL 1, 694B

というのも、お前が保証を与えたとき、お前は知っていたのであり、知っていたからには当然望んでもいたのであって、お前は行いにおいても思いにおいても、その咎めから逃れられない。お前は、より軽い罪によってより重い罪を締め出すことはできず、行わないことについて保証を与えることで、明らかに虚偽が生じるだけだ、などと言うこともできない。『それでも私は否認しなかった、誓わなかったのだから』。それどころか、たとえお前がそのようなことを何もしなかったとしても、もし同意していたのであれば、なおも誓ったと見なされるであろう。

De Idololatria 23.7

7

Non valet tacita vox in stylo, et mutus in litteris sonus. At enim (Luc., I) Zacharias temporali vocis orbatione mulctatus, cum animo collocutus linguam irritam transit, manibus suis a corde dictat, et nomen filii sine ore pronuntiat, loquitur in stylo, auditur in cera manus omni sono clarior, littera omni ore vocalior.

PL 1, 694B

書字具の中で声が沈黙していること、文字の中で音が物言わぬことは、通用しない。しかし(ルカ1章)、一時的に声を奪われる罰を受けたザカリアは、心のうちで語らい、用をなさない舌を通り越して、その手によって心から書き取り、口によらずして子の名を告げたのである。彼は書字具によって語り、蝋板の上では手があらゆる音よりも明瞭に聞き取られ、文字があらゆる口よりも高らかに響いたのである。

De Idololatria 23.8

8

Quaere an dixerit, qui dixisse compertus est. Dominum oremus ne qua nos ejusmodi contractus necessitas circumsistat.

PL 1, 694C

語ったと立証された者が、はたして語ったのかどうか、問うてみるがよい。この種の契約の必要が我々を取り囲むことのないよう、主に祈ろう。

De Idololatria 23.9

9

Et si ita evenerit, det fratribus operandi copiam, vel nobis abrumpendae omnis necessitatis constantiam, ne illae litterae negatrices vicariae oris nostri in die judicii adversus nos proferantur signatae signis, non jam advocatorum, sed angelorum.

PL 1, 695A

そしてもし、そのようなことが起こったならば、主が兄弟たちに助けの手立てを与えてくださるか、あるいは我々に、あらゆる必要をきっぱりと断ち切る不動の心を与えてくださるように。我々の口に代わるあの否認の文書が、審判の日に、我々に対して差し出されることのないように——もはや弁護人たちの印ではなく、天使たちの印によって封印されて。