Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.1
Quis enim non dico reminiscitur, sed quis non adhuc quodammodo videt quantis ille rebus auxerit ornaritque rempublicam?
PL 8, 626A誰が——私は思い出すとは言わない——誰が、いまなおある意味で見ていないだろうか、彼がいかに多くのことをもって国家を富ませ飾ったかを。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.2
Qui adscitus imperio, primo adventu suo innumerabili hostium classe ferventem exclusit Oceanum, exercitumque illum, qui Bononiensis oppidi litus insederat terra pariter ac mari sepsit, cum reciprocos cursus illius elementi jactis inter undas vallis diremisset, ut quorum portas fluctus allueret, mare et quod tangerent perdidissent.
PL 8, 626A彼は帝位に迎えられるや、その最初の到来において、数えきれぬ敵艦隊で沸き立つ大洋を締め出し、ボノニアの町の岸辺に居座っていたあの軍勢を、陸においても海においても等しく閉じ込めた。波間に投じた堤によってあの元素〔海〕の満ち引きを断ち切り、その結果、門を潮が洗う者たちが、触れているはずの海そのものを失ったかのようにしたのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.3
Qui eodem exercitu virtute capto, clementia conservato, dum aedificandis classibus Britanniae recuperatio comparatur, terram Bataviam, sub ipso quondam alumno suo a diversis Francorum gentibus occupatam, omni hoste purgavit, nec contentus vicisse, ipsas in Romanas transtulit nationes, ut non solum arma, sed etiam feritatem ponere cogerentur.
PL 8, 626B彼は、その同じ軍勢を武勇によって捕らえ、寛容によって生かしておき、艦隊を建造してブリタンニアの回復を整えているあいだに、かつてこの地自身の育てた者〔カラウシウス〕のもとで様々なフランク人の部族に占拠されていたバタウィアの地を、すべての敵から一掃した。しかも勝つだけでは満足せず、その諸部族そのものをローマの民の中へと移し、武器のみならず、その野蛮さそのものをも捨てさせたのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.4
Nam quid ego de receptione Britanniae loquar? Ad quam ita quieto mari navigavit, ut Oceanus ille, tanto vectore stupefactus, caruisse suis motibus videretur; ita pervectus, ut non comitata illum sit, sed praestolata victoria.
PL 8, 626Bさて、ブリタンニア奪還について私は何を語ろうか。彼はそこへ、これほど凪いだ海を渡って航海したので、あの大洋は、これほどの乗り手に驚き、自らの波動を失ったかのように見えた。そして彼はこれほど順調に渡ったので、勝利は彼に伴ったのではなく、待ち受けていたのである。