Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.1
Insuper etiam Agrippinensi ponte faciundo reliquiis afflictae gentis insultas, ne unquam metus ponat, semper horreat, semper supplices manus tendat, cum tamen hoc tu magis ad gloriam imperii tui, et ornatum limitis facias, quam ad facultatem quoties velis in hosticum transeundi.
PL 8, 632Aその上さらに、アグリッピナの橋を架けることによって、あなたは打ちひしがれた民族の残党を辱め、彼らが決して恐れを捨てず、常におびえ、常に嘆願の手を差し伸べるようにする。もっともあなたがこれを行うのは、あなたが望むたびに敵地へ渡る便のためというよりも、むしろあなたの帝位の栄光と国境の飾りのためである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.2
Quippe cum totus armatis navibus Rhenus instructus sit, et ripis omnibus usque ad Oceanum dispositus miles immineat.
PL 8, 632Aなぜなら、ライン川の全体はすでに武装した船で備えられ、大洋に至るまでのすべての岸辺には配された兵士が身構えているからである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.3
Sed pulchrum tibi videtur, et revera pulcherrimum est, ut Rhenus ille non solum superioribus locis, ubi aut latitudine vadosus, aut vicinia fontis exiguus, sed etiam ibi novo ponte calcetur, ubi totus est, ubi jam plurimos hausit amnes, quos hic noster ingens fluvius, et Barbarus Nicer, et Maenus invexit, ubi jam immani meatu ferox, et alvei unius impatiens in sua cornua gestit excedere.
PL 8, 632Aだが、あなたにはこれが美しいと思われ、まことに最も美しいことである——あのライン川が、幅が広くて浅瀬になる上流や、水源に近く小さな箇所だけでなく、その全体をなす場所、すなわち我々のこの巨大な川と、蛮族のネカルと、マインとが運び込んださまざまな支流をすでに呑み込んだ場所、その荒々しい奔流をもって、一つの川床に飽き足らず自らの角〔分流〕へと溢れ出ようと逸る場所においてさえ、新しい橋によって踏み越えられることである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.4
Servit profecto, Constantine maxime, ipsa rerum natura numini tuo, cum in illa gurgitum altitudine tantarum molium fundamenta jaciuntur, fidam et stabilem firmitatem habitura.
PL 8, 632Bいとも偉大なるコンスタンティヌスよ、まさに事物の自然そのものが、あなたの神威に仕えているのである。あの深い渦の底に、これほど巨大な構造物の礎が据えられ、信頼できる安定した堅固さを持つに至るのだから。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.5
Junxerit quondam licet Hellesponti angustias classe connexa Persarum rex potentissimus, temporarius ille transitus fuit. Simili navium continuatione Baianum sinum straverit ab Augusto tertius Caesar, delicata fuit illa vectatio principis otiosi.
PL 8, 632Bかつて、ペルシアの最も強大な王が、船を連ねてヘレスポントスの狭まった海を繋いだことがあったとしても、それは一時的な渡橋にすぎなかった。同様に船を連ねてバイアの入り江に橋を架けた、アウグストゥスから三代目の皇帝がいたとしても、それは暇な元首の贅沢な渡り遊びであった。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 13.6
Hoc opus et difficile factu, et usu futurum est sempiternum. Certe quidem jam tibi in exordio sui hostium movit obsequia, qui pacem supplices petierunt, nobilissimos obsides obtulerunt. Ex quo nemo dubitat, quid perfecto ponte facturi sint, qui jam serviunt inchoato.
PL 8, 632Bこの事業は成すに難く、しかもその効用は永遠に続くものとなろう。実に、それはすでにその着工の緒において、敵の服従を促した。彼らは嘆願して平和を求め、最も高貴な人質を差し出したのである。これによって、誰も疑わない——橋がまだ着手されただけの段階ですでに服従している者たちが、それが完成した暁には何をなすであろうかを。