エウメニウスfl. c. 300

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Panegyricus Constantino Augusto dictus

Caput XIV 第XIV章

Eumenius · Panegyricus Constantino Augusto dictus · PL 8, 632C · 6 sectiones

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.1

1

Talibus te pro utilitate ac dignitate publica rebus intentum averterunt in se novi motus ejus hominis, quem successibus tuis maxime favere decuisset. De quo ego quemadmodum dicam adhuc ferme dubito, et de nutu numinis tui expecto consilium.

PL 8, 632C

公共の利益と威厳のためにこれほどの事業に専心していたあなたを、あの人物の新たな騒乱がその方へと向けさせた。その人物こそ、あなたの成功を誰よりも喜ぶべきであった者である。彼について私がどう語るべきか、私はいまなおほとんど迷っており、あなたの神威の頷きから助言を待っているところである。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.2

2

Quamlibet enim merito pietatis tuae questibus arguatur, debet tamen sibi vox privata moderari, praesertim cum eum, qui tibi ex tantis beneficiis tuis, et tanto necessitudinum favore ingratus extiterit, adhuc contemplatui cogat ut quamvis irati revereat.

PL 8, 632C

というのも、たとえ彼が当然にもあなたの敬虔な嘆きによって告発されるとしても、私的な言葉はなお自らを慎むべきだからである。とりわけ、あなたのこれほど多くの恩恵と、これほど大きな縁の好意に対して恩知らずであった者を、あなたへの顧慮が、我々に、怒りながらもなお敬わせるのだから〔底本は adhuc contemplatui cogat ut quamvis irati revereat。ミーニュの諸家注はこの箇所をひどく崩れているとし、リウィネイウスの contemplatio in tui cogat、アキダリウスの revereamur などを伝える。これらに拠って contemplatio tua cogat ut … revereamur の意に解する〕。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.3

3

Quid faciam igitur, ut tam profunda vulnera suspensa manu tractem? Usurpabo nimirum illa communia omnium facinorum patrocinia, quae tamen plerumque etiam a sapientibus asseruntur, neminem hominem peccare nisi fato, et ipsa scelera mortalium actus esse fortunae, contra autem deorum munera esse virtutem.

PL 8, 633A

されば私はどうすればよいのか、これほど深い傷を、慎重な手で扱うために。私はきっと、あらゆる犯罪に共通するあの弁明を用いることになろう——賢者たちもまたしばしば主張することだが、いかなる人間も運命によらずしては罪を犯さず、人間の悪行そのものは運の仕業であり、それに対して徳は神々の賜物である、と。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.4

4

Gratulare, Constantine, naturae ac moribus tuis, quod te talem Constantius Pius genuerit, talem siderum decreta formarint, ut crudelis esse non possis.

PL 8, 633A

コンスタンティヌスよ、あなたの生まれつきと人柄を喜べ。敬虔なるコンスタンティウスがあなたをこのように生み、星々の定めがあなたをこのように形づくったので、あなたは残酷であることができないのである。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.5

5

Illum autem non credo, cum venturus in lucem optionem vitae, qua uteretur acciperet, sortem incurrisse fugiendam, quae multis hominibus injustum, et postremo ipsi voluntarium ferret exitium.

PL 8, 633A

だが私は信じない、彼が〔illum はマクシミアヌスを指すと取った〕光のもとに生まれ出ようとするとき、自ら送るべき生の選択を与えられたとして、多くの人々に不正な死を、そして最後には自ら望んでの破滅をもたらすような、避けるべき運命に陥ったのだ、とは。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 14.6

6

Ut enim alia mittam, hoc ipsum nonne fati necessitas tulit, ut ille pietati tuae hanc referret vicem, quem tu ab Urbe pulsum, ab Italia fugatum, ab Illyrico repudiatum tuis provinciis, tuis copiis, tuo palatio recepisti?

PL 8, 633B

他のことはさておくとしても、このこと自体、運命の必然がもたらしたのではないか——都から追われ、イタリアから逃れ、イリュリクムから拒まれた彼を、あなたが自らの属州に、自らの軍勢に、自らの宮廷に受け入れてやったのに、彼があなたの敬虔にこのような報いを返したということは。