Liber contra Arianos 2.1
Arianorum fallaciae. Incipientes igitur ab ipso capite perfidiae, non fidei, ac deinceps per totum corpus decurrentes, probabimus multa per fraudem communis professionis, quae scilicet nec recipere possumus: nonnulla vero sine ulla pudoris similitudine esse congesta.
PL 20, 14Cアレイオス派の欺き——そこで我々は、信仰ならぬ背信の頭そのものから始め、それから体全体を下ってゆき、多くの点が、共通の信仰告白という欺きによって持ち込まれており、それらを我々が受け入れえないことは言うまでもないが、なかには恥じらいの見せかけすら一切なく積み上げられたものがあることを、証明しよう。
Liber contra Arianos 2.2
Nam et unus Deus non sine fraude proponitur, nec duo simpliciter negantur: nomen vero substantiae idcirco penitus juratur, ut scindatur a Patre Filius: denique nativitas ejus referatur ignota, quae si, ut est ex Patre, ita credatur, ipsa sui confessione satis nota est.
PL 20, 14C実際、「唯一の神」は欺きなしには提示されず、「二つ〔の神〕」も、率直には否定されていない。「実体」という名は、子が父から切り離されるために、すっかり誓って退けられる〔底本は juratur「誓われる」。文脈から「誓って退けられる」の意に取った〕。実に、子の生まれは「知られていない」とされる。だが、父から生まれたとおりに信じられるなら、その生まれは、それ自身の告白によって十分に知られている。
Liber contra Arianos 2.3
Major Pater Filio dicitur, non tamen ea differentia qua Filio, Pater major est, sed omnibus divinae gloriae bonis major: quibus si minor est Filius, nec ipse esse in Patre dabitur, quia nihil in semetipsam recipiet aeterna ejus beatitudo, nisi proprium.
PL 20, 14D「父は子より大きい」と言われるが、それは、父が子に対して〔父として〕大きい、というその違いによってではなく、神の栄光のあらゆる善において大きい、という意味である。それらの善において子が小さいのなら、子は父の内にあるとさえ認められなくなる。父の永遠の至福は、自分に固有のもの以外、何も自らの内に受け入れないからである。
Liber contra Arianos 2.4
Non autem proprium Dei, nisi plenum atque perfectum; nec rursum in eo Pater esse dignabitur, in quo totus esse non possit. Habere initium Pater negatur, hoc ideo, ut Filius non ad auctorem, sed ad tempus habere credatur.
PL 20, 14Dしかるに神に固有のものとは、満ちた完全なものにほかならない。また逆に、父は、自らが全体としてはその内に在りえない者の内に、在ることをよしとはしないであろう。「父は始めを持たないと言われる」。それは、子が、根源に関してではなく時に関して、始めを持つと信じられるようにするためである。
Liber contra Arianos 2.5
Puto autem, cui initium sic ascribitur, fini obnoxius non negetur. Subjectus deinde Patri Filius dicitur; non tamen ut Filius Patri, sed ut servus Domino, cum legamus servum haeredem esse non posse.
PL 20, 15A私の思うに、このように始めを帰せられる者は、終わりに服することを否定されまい。次に、「子は父に従う」と言われる。だがそれは、子が父に従うようにではなく、奴隷が主人に従うようにである。奴隷は相続人になりえないと、我々は読んでいるのに。
Liber contra Arianos 2.6
Denique cum omni creatura subjectus Deo refertur, invisibilis, immortalis Pater nuntiatur, ut scilicet in contrariis eorum Filius jaceat.
PL 20, 15A実に、〔子は〕あらゆる被造物とともに神に従うと言われ、「父は見えず、不死である」と告げられる。つまり、子がそれらと反対のもの〔見えるもの、死ぬもの〕の内に置かれるようにするためである。
Liber contra Arianos 2.7
Si haec igitur singula non humana praesumptione, sed auctoritate divina loqui refellimus: consequens erit in ea parte catholicam fidem stare, quae talem recipit Deum, qualis debet esse qui Deus est.
PL 20, 15Aそれゆえ、我々がこれらの一つ一つを、人間の僭越によってではなく、神の権威によって語りつつ論駁するなら、公同の信仰は、そのような神、すなわち神であるならそうあるべき神を受け入れる側に立つ、ということが帰結するであろう。