Liber contra Arianos 19.1
Ariomanitae aliud ore, aliud corde sentiunt. Confitemur, inquiunt, Filium Dei, Deum ex Deo, lumen de lumine.
PL 20, 27Aアリオマニタ派〔Ariomanitae。「アレイオスに狂った者たち」の意の呼び名〕は、口では一つのことを、心では別のことを考えている——「我々は、神の子、神からの神、光からの光を告白する」と彼らは言う。
Liber contra Arianos 19.2
Videri quidem sacrilegum non potest, perfectam fidei catholicae professionem, maligna disputatione vexare; sed concedendum non est ut tollatur nobis illud quod nobiscum non tenent, per hoc quod nobiscum tenent.
PL 20, 27A確かに、公同の信仰の完全な告白を悪意の論争で悩ませることは、神聖を汚すこととは見ええない〔文意が取りにくい。字義どおりに訳した〕。しかし、彼らが我々とともに保持していないものが、彼らが我々とともに保持しているものを通して、我々から取り去られることを、許してはならない。
Liber contra Arianos 19.3
Agnoscimus igitur et cum veneratione suscipimus communis fidei verba, sed quid faciemus? Sic vesana Ariomanitarum doctrina tradit.
PL 20, 27Aそれゆえ我々は、共通の信仰の言葉を認め、敬意をもって受け入れる。しかし我々はどうしようか。アリオマニタ派の狂った教えは、こう伝えている。
Liber contra Arianos 19.4
Et ipsa enim, dicens Deum ex Deo, lumen ex lumine, facit ex Deo alterum Deum, ex lumine alterum lumen: ut sit Filius ex Patre et non in Patre, hoc est, ut factus Deus a Deo, non sit unigenitus in Deo.
PL 20, 27A実に、その教えは、「神からの神、光からの光」と言いつつ、神から別の神を、光から別の光を作る。子が父から出て、父の内にはないものとなるように、すなわち、神によって作られた神が、神の内にある独り子ではないようにである。
Liber contra Arianos 19.5
Sed quid hic amplius, cum nonnullorum ex iis qui nuper ad nos hanc fidem egregiam miserunt, scripta teneantur, quibus dicentes Deum ex Deo, lumen ex lumine: tamen separatum a Patre et penitus excisum haeretica disputatione docuerunt?
PL 20, 27Cしかし、この点でこれ以上何を言う必要があろう。最近、この見事な信仰を我々に送った者たちのうち数人の文書が手元にあり、そこで彼らは「神からの神、光からの光」と言いながら、それでも異端的な論争によって、〔子を〕父から分離され、完全に切り離されたものと教えたのに。
Liber contra Arianos 19.6
Ipsum inquiunt Filium Dei hominem de Maria suscepisse per quem compassus est. Congruo igitur omnia fine claudentes, quod mente conceperant, scriptura confessi sunt, respondente ea sensui suo, et occulta eorum venena reserante: dicentes scilicet Filium Dei hominem de Maria suscepisse per quem compassus est.
PL 20, 27C彼らは、神の子自身がマリアから人を受け、その人を通して共に苦しんだと言う。それゆえ、すべてを整った結びで閉じつつ、彼らは心で抱いていたことを文書で告白した。その文書は彼らの思いに応え、彼らの隠れた毒を開いている。すなわち、神の子がマリアから人を受け、その人を通して共に苦しんだ、と言うのである。
Liber contra Arianos 19.7
Primum, non video cur maluerint compassibilem dicere, quam libere passibilem confiteri. Quasi vero aliud sit compati quam pati. Porro autem si impassibilis Deus, utique et incompassibilis.
PL 20, 27Cまず、なぜ彼らが、苦しみうる者と率直に告白するよりも、共に苦しみうる者と言うほうを選んだのか、私には分からない。あたかも、共に苦しむことが苦しむことと別であるかのようである。さらに、神が苦しむことのない者なら、当然、共に苦しむこともない者である。
Liber contra Arianos 19.8
Tam ergo compassus non est, quam nec passus est, ex ea tamen conditione qua Deus. Denique Apostolus: Passus est, inquit (II Cor. XIII, 4) , ex infirmitate, utique carnis ( caro enim (Matth. XXVI, 41) infirma; spiritus promptus); sed vivit ex virtute Dei: utique ex semetipso.
PL 20, 27Dそれゆえ、神である条件においては、苦しまなかったのと同様に、共に苦しみもしなかった。実に使徒は言う。「彼は弱さのゆえに苦しんだ」(二コリント13:4)。もとより肉の弱さである(肉は(マタイ26:41)弱く、霊は意欲に満ちているからである)。「しかし彼は神の力によって生きている」。もとより自分自身によってである。
Liber contra Arianos 19.9
Ipse enim, Dei virtus, habens vitam in semetipso: quod credimus Dominum nostrum ex duabus substantiis constitisse, humana scilicet atque divina; et ita illum immortalem fuisse divina, ut mortalem ea quae fuerit humana: ex una enim natus, ex alia probatus: ex una immortalis, ex alia mortalis.
PL 20, 27D実に彼自身は神の力であり、自らの内に生命を持つ。我々は〔quod credimus の quod の係りは定かでない。前の文を受けて信じる内容を述べ始めるものと取った〕、我々の主が二つの実体、すなわち人の実体と神の実体から成っていたと信じる。そして彼は、神の実体によって不死であり、人の実体であったものによって死すべき者であった。一方から生まれ、他方によって実証され〔probatus は、神であることが証されたの意に取った〕、一方によって不死、他方によって死すべき者だからである。
Liber contra Arianos 19.10
Denique idem Apostolus, Christus, inquit (I Cor. XV, 3) , mortuus est: id est, unctus: hoc enim nomen ad unctionem deducitur. Si ergo non aliud quam caro uncta est; caro igitur tantummodo mortua dicitur, quoties Christus mortuus nuntiatur.
PL 20, 27D実に同じ使徒は言う。「キリストは死んだ」(一コリント15:3)。すなわち、油注がれた者が、である。この名は油注ぎに由来するからである。それゆえ、油注がれたのが肉にほかならないなら、キリストが死んだと告げられるたびに、死んだと言われるのは肉だけである。