Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.1
Tu tamen, frater, nequaquam scelerato acquiescas impudicoque conjugio: non insultes ei, cujus iram sustentare non poteris. Quin immo et illa quam tibi fecit sceleris culpa consortem, reveratur ad virum suum.
PL 20, 1055Cしかし兄弟よ、あなたは決して、罪深く不貞な結婚に身を委ねてはならない。怒りに耐えることのできない相手を嘲ってはならない。それどころか、罪の咎によってあなたの仲間とされたあの女こそ、自分の夫のもとへ帰るべきである〔底本は reveratur。revertatur と読む〕。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.2
Numquid patriarcharum soror (Gen. XXXIV) , postquam peccavit, nupsisse perhibetur? Legislator praecepit (Levit XX, 10), ut qui uxorem alterius macularet, cum ipsa lapidaretur pariter; et ideo non permittit conjugium, sed sub nomine lapidum dura sententia emendat corrigitque peccatum.
PL 20, 1055C族長たちの姉妹(創世記34)は、罪を犯したのち、嫁いだと伝えられているか。律法を与えた者は命じた(レビ記20:10)。他人の妻を汚す者は、その女とともに同じく石で打たれるように、と。それゆえ彼は結婚を許さず、石の名のもとに、厳しい判決で罪を正し、矯正するのである。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.3
Aspice prophetam, qui dicit: Et dixi, postquam meretricata es, ad me revertere (Jerem. III, 1) . Licet dominici templi vasa rex captaverit Assyrius (Jerem. XXVII, 16) , tamen revertantur ad templum (I Esdr. I, 7-11) , ne ea in perpetuum Babylon immunda possideat.
PL 20, 1056A預言者を見よ。彼は言う。「そして私は言った。汝が淫行をしたのち、私のもとに帰れ」(エレミヤ3:1)。アッシリアの王が主の神殿の器を奪い取ったとしても(エレミヤ27:16)、それらは神殿に戻されるように(エズラ記1:7–11)。汚れたバビロンがそれらを永遠に所有することのないためである。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.4
Licet per flammam turpis concupiscentiae incenderit templum Domini princeps cocorum, qui domino suo, id est, principi mundiali escas nostrorum parat peccatorum; tamen veniat Zorobabel, hoc est, spiritus sapientiae, qui jam intellexit mulierum potentiam malis hominibus principari, et totus in veritate confidit: veniat Esdras, bibliotheca Legis, et memoria lectionis: veniat Naaman Syrus, virtus confidentiae contemptorque formidinis; qui pro restructione patriae principis potentiam non veretur; ac dispositis per singula Hierusalem loca (II Esdr. IV, 16, 17) , id est, membra corporis angelicis patriarcharumque virtutibus, ut collapsa restruantur, et restructa custodiat, una manu serviat fabricae, alia vero custodiae; quia Adam positus est in paradiso operari (Gen. II, 15) , et custodire.
PL 20, 1056Aたとえ、料理人の長が、恥ずべき欲望の炎によって主の神殿を焼いたとしても――この者は、自分の主人、すなわちこの世の君に、我々の罪の食物を調えている――、ゼルバベルが来るがよい。すなわち、女たちの力が悪しき人々の上に君臨することをすでに悟り、全く真理に信頼する知恵の霊である。エズラが来るがよい。律法の書庫、読むことの記憶である。ネヘミヤが来るがよい〔底本は Naaman Syrus(シリア人ナアマン)。ミーニュの脚注はこれを古い版のひどい誤りとし、Nehemias と読むべきだとするので、ネヘミヤと訳す〕。確信の力にして、恐れを蔑む者、郷里の再建のために君主の権力を恐れない者である。そしてエルサレムの各所に、すなわち体の肢体に、天使たちと族長たちの力が配されて(ネヘミヤ記4:16, 17)、崩れたものが再建され、また〔その者が〕再建されたものを守り〔custodiat・serviat の主語は示されていない。直前の「来るがよい」者と取った〕、一方の手で建築に仕え、他方の手で守りに仕えるのである。アダムが楽園に置かれたのも、耕し、守るためだったからである(創世記2:15)。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.5
Reaedificentur ergo per tropologias nominum claustra portarum. Restruatur in principiis porta Probatica (II Esdr. III, 1, juxta LXX) , quam nos esse suspicamur auditum, per quem, utrum bona sint aut mala quae extrinsecus ad nos introeunt, comprobamus; quia fides ex auditu est (Rom. X, 17) .
PL 20, 1056Bそれゆえ、名の転義的な解釈を通して、門のかんぬきが建て直されるがよい。まず初めに、羊の門〔Probatica〕が再建されよ(ネヘミヤ記3:1、七十人訳による)。我々はこれを聴覚と解する。それを通して、外から我々のうちに入ってくるものが善か悪かを、我々は吟味するのである。「信仰は聞くことから」だからである(ローマ10:17)。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.6
Faciamus, quod Apostolus dicit: Si estis in fide, ipsi vos probate (II Cor. XIII, 5) . Restruatur porta Piscatoria (II Esdr. III, 3) , id est, visuum nostrorum vaga semper natura, ac per semitas maris, hoc est, vias mundi istius oculorum velox ac fugitivus aspectus; quia ipse visus pro sagena poterit aestimari: quidquid aspexerit, statim capit; et captum, ad cordis cellaria interiora transmittit.
PL 20, 1056B使徒の言うことを行おう。「汝らが信仰のうちにあるなら、自ら吟味せよ」(二コリント13:5)。魚の門が再建されよ(ネヘミヤ記3:3)。すなわち、我々の視覚の、絶えずさまよう本性であり、また海の小道、すなわちこの世界の道を通って行く、目の素早く逃げ去る眼差しである。視覚そのものが投網に見なされうるからである。目に入ったものは何であれ、たちまち捕らえ、捕らえたものを心の奥の貯蔵室へ送り込む。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.7
Restruatur porta in Anathoth, quae interpretatur respondens signum (Ibid., 6) : quod suspicamur esse frontis patibulum, ubi signum salutis nostrae et Dominicae sanctitatis accepimus: quod est aurea lamina, ubi pontifex nomen Domini scriptum mandatur accipere tetragrammaton.
PL 20, 1056Cアナトトの門が再建されよ(ネヘミヤ記3:6)〔ミーニュの脚注は、ネヘミヤ記3:6 の門をウルガタは「古い門」、七十人訳は「イアサナイの門」とし、アナトトの門への言及は見当たらず、崩れた古ラテン語訳の写本がバキアリウスを誤らせたとする〕。これは「応えるしるし」と解される。我々はこれを額の十字架と解する。そこで我々は、我々の救いと主の聖性のしるしを受けたのである。それは金の板であって、そこでは大祭司が、書き記された主の名、四文字の神名〔tetragrammaton〕を受けるよう命じられている。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.8
Vis scire, quia non incongrue portam in Anathoth, quae interpretatur respondens signum, pro patibulo frontis accipimus? Jungit propheta huic portae unguentariorum loca (Ibid., 8) , quae per tropologias nominum ab aliis virtutibus dicuntur esse restructa.
PL 20, 1056Cアナトトの門、すなわち「応えるしるし」の門を額の十字架と解するのが、無理のないことだと知りたいか。預言者はこの門に香油職人たちの場所を結びつけているが(ネヘミヤ記3:8)、それらは名の転義的な解釈によって、ほかの徳により再建されると言われている。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.9
Unguentariorum autem loca quae sunt, nisi illa quae chrismatis sanctificatione tanguntur? Sequitur post haec porta Frugis (Ibid., 13) , quam nos suspicamur esse oris ac saporis officium, per quam omnium seminum, hoc est, verborum Dei fructus egreditur.
PL 20, 1057A香油職人たちの場所とは、聖香油〔chrisma〕の聖別に触れられる場所でなくて何であろう。そのあとに、穀物の門が続く(ネヘミヤ記3:13)。我々はこれを口と味わいの務めと解する。そこを通って、あらゆる種、すなわち神の言葉の実りが出て行くのである。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.10
Restruatur et porta Stercorea (Ibid., 14) , quam nos suspicamur esse narium sive odoratus introitum, per quem nos turpis decepit illecebra, et aestimavimus lucra esse, quae erant stercora (Philipp. III, 8) .
PL 20, 1057A糞の門も再建されよ(ネヘミヤ記3:14)。我々はこれを鼻、すなわち嗅覚の入り口と解する。それを通して醜い誘惑が我々を欺き、我々は、糞土であったものを益と見なしたのである(フィリピ3:8)。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.11
Restruatur et Fortis porta (II Esdr. III, 15) , quam credo manuum nostrarum sive tactus officium esse; quia non fortiter tenuimus quod tenebamus, et alter tulit coronam nostram (Apoc. III, 11) .
PL 20, 1057A強い門も再建されよ(ネヘミヤ記3:15)。私はこれを、我々の手の務め、すなわち触覚と信ずる。我々は持っていたものを強く保たず、ほかの者が我々の冠を奪ったからである(黙示録3:11)。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.12
Restruantur et muri Natatoriae (II Esdr. III, 15) , id est, forma baptismi nostri, et mystici fontis disrupta munimenta, quae sunt castitatis insignia; quia soluto per luxuriam continentiae pariete, velut abruptis obicibus sacri laticis, fontis undam effudimus atque perdidimus.
PL 20, 1057B泳ぎの池〔Natatoria〕の城壁も再建されよ(ネヘミヤ記3:15)。すなわち、我々の洗礼の形であり、奥義の泉の崩れた防壁であって、それは貞潔のしるしである。放蕩によって自制の壁がほどけ、聖なる水の堰が打ち破られたかのように、我々は泉の水を注ぎ出し、失ったからである。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.13
Cujus muri propterea dicuntur restrui, ut cognoscamus tantam esse misericordiam Domini, ut etiam interruptae castitatis tempora possint restructa ad priorem similitudinem continentiae virtute revocari.
PL 20, 1057Bこの城壁が再建されると言われるのは、主の慈しみがいかに大きいかを、我々が知るためである。それは、断たれた貞潔の時期さえも、再建されて、自制の徳によって以前の姿へと呼び戻されうるほどなのである。
Liber de reparatione lapsi ad Januarium 18.14
Sic et tu per vocabula nominum ac tropologias locorum, haec quae dicuntur restrui, officia intelligas esse membrorum.
PL 20, 1057Bあなたもそのように、名の言葉と場所の転義的な解釈を通して、再建されると言われるこれらのものが、肢体の務めであると悟れ。