ブレシアのガウデンティウスbishop c. 387–after 406

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 20 › Tractatus vel Sermones qui exstant

Sermo XV. De diversis capitulis quintus. Die natali Machabaeorum. De his beatis Martyribus 第15説教 さまざまな章句について 5——マカバイ人の殉教者たちの誕生日に。この福なる殉教者たちについて

Gaudentius of Brescia · Tractatus vel Sermones qui exstant · PL 20, 948C · 40 sectiones

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.1

1

Si quis vestrum, fratres dilectissimi, fortasse miratur, Judaeos viros supplicia pro Legis praecepto perpessos, nunc a christiana plebe inter sanctos Martyres honorari; is profecto, si omnem sanctae religionis causam, rationemque cognoverit, intelliget, probabili, ac summo judicio id fuisse a nostris majoribus constitutum.

PL 20, 948C

最愛の兄弟たちよ、諸君のうちの誰かが、律法の戒めのために苦しみを耐え忍んだユダヤ人の男たちが、今キリスト教徒の民から聖なる殉教者たちのうちに数えられて尊ばれていることを、あるいは不思議に思うかもしれない。だがその者は、聖なる宗教のあらゆる理由と道理を知るならば、それが我々の先人たちによって、承認に値する最高の判断をもって定められたことを、悟るであろう。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.2

2

Judaei erant isti ante adventum Domini Salvatoris, sub Lege tantum veteri conversantes; quique cognomentum Machabaeorum trahebant ex genere, sicut hodie Aniciorum progenies, vel si qua sunt hujusmodi nuncupationum vocabula, quae stirpem nobilitatis usurpent, ex divitiarum terrestrium cumulo descendentem; cum vera nobilitas non subsistat ex divitiis, sed cognoscatur in moribus.

PL 20, 949A

あの人々は、主なる救い主の到来以前に、古い律法のもとにだけ暮らしていたユダヤ人であり、マカバイ人という通り名を家系から受け継いでいた。今日のアニキウス家の血筋、あるいはこの種の名の呼び名で、地上の富の蓄積から生じた家柄の高貴さを名のるものと同じである。まことの高貴さは富によって成り立つのではなく、品行によって知られるのに。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.3

3

Quanto enim nobiliores isti septem pueri rege Antiocho! quinimmo quam clara in istis nobilitas fidei, et quam ignobilis in illo, ac poenalis nota perfidiae!

PL 20, 949A

実際、この七人の若者は、アンティオコス王に比べて、なんと高貴であることか。いや、この者たちの信仰の高貴さはなんと輝かしく、あの者の背信の汚名はなんと卑しく、刑罰を招くことか。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.4

4

Isti Deum Patrem colunt, ille diabolum: isti venerantur legem patriam, ille contra Deum rebellans, filium se fatetur esse diaboli.

PL 20, 949B

この者たちは父なる神を拝し、あの者は悪魔を拝する。この者たちは父祖の律法を敬い、あの者は神に背いて、自分を悪魔の子と告白している。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.5

5

Cogebat enim contra praeceptum divinae Legis, ut suillas carnes comederent (II Mach. VII) ; non dubium quod sacrificio profano pollutas, coinquinatis enim, et infidelibus nihil mundum (Tit. I) .

PL 20, 949B

というのは、彼は神の律法の戒めに背いて、豚の肉を食べるよう強いたのである(マカバイ二7)。それは疑いなく、冒瀆の供犠で汚れた肉であった。「汚れた者、不信の者には、清いものは何一つない」(テトス1)からである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.6

6

Sed esto (ut quidam volunt) sacrificatae diabolo carnes illae non fuerint, quia hoc ipsa scribens historia manifestius non deprompsit; attamen gravissimi erat, extremique delicti, praeceptum divinum vel blandientibus praemiis, vel suppliciis cruciantibus temerare.

PL 20, 949B

しかし、仮に(ある人々が言うように)その肉が悪魔に供えられたものでなかったとしよう。それを書いた史書自身がそれをはっきり示していないからである。それでも、褒美で誘うにせよ、拷問で苦しめるにせよ、神の戒めを犯すことは、最も重く、極みの罪であった。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.7

7

Praeceperat Judaeis Deus (Levit. XI, Deut. XIV) , ne porcum, caeteraque similia manducarent; et erat hoc duplici de causa, fratres charissimi; sive ut luxuriosus populus flammam carnalium vitiorum calidis carnibus non nutriret, perhibentur enim calorem nimium praestare corporibus; sive ut porcorum more non viverent.

PL 20, 950A

神はユダヤ人に、豚やこれに類するものを食べてはならないと命じた(レビ記11、申命記14)。それには二つの理由があった、いとも愛する兄弟たちよ。放縦な民が、熱い肉によって肉欲の悪徳の炎を養わないためである――それらの肉は体に過度の熱を与えると言われるからである――。あるいは、豚のように生きないためである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.8

8

Nam sues semper immundi sunt, et de fonte, vel de fluvio exeuntes, iterum volvuntur in coenum; nec umquam intuentur coelum, sed prono semper ad terram capite ventri deserviunt.

PL 20, 950A

豚はつねに不潔であり、泉や川から出ても、また泥の中に転げ回る。決して天を見上げず、いつも頭を地に伏せて、腹に仕えている。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.9

9

Et idcirco Dominus (Matth. VIII) legionem daemonum in gregem permisit ire porcorum; id est in eorum gregem qui tantum ventris sunt animalia, qui numquam coelestia intuentur, sed immunditiis semper dediti, et coeno sunt obliti vitiorum.

PL 20, 950A

そのゆえに主は(マタイ8)、悪霊の軍団が豚の群れに入るのを許した。すなわち、腹だけの動物、決して天のものを見上げず、つねに汚れに身を委ね、悪徳の泥にまみれた者たちの群れに、である。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.10

10

Salubriter ergo Deus vel abstinentiam gulae, vel continentiam immundarum actionum imperavit; Lex enim sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum (Rom. VII) . Salutaria quippe mandata divina sunt; nam qui fecerit ea homo, vivet in illis (Deut. IV, 1) .

PL 20, 950B

こうして神は、有益にも、口腹の禁欲と汚れた行いの自制を命じた。「律法は聖であり、戒めは聖であり、正しく、善い」(ローマ7)。実に神の戒めは救いをもたらす。「それを行う人は、それによって生きる」(申命記4:1)からである〔引かれた句はレビ記18:5〕。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.11

11

Sed finge, nihil noxietatis inesse suillis carnibus, nec ullum fomentum illecebris augere corporeis; quin etiam esse hodie omnia munda mundis, sanctificata per verbum Dei, et orationem (Tit. I, 15; I Tim. IV, 5) : praecipientis tamen Dei erat potestas, et auctoritas cogitanda, qui istud jusserat tunc temporis observari.

PL 20, 950B

しかし考えてみよ。豚の肉に何の害もなく、肉の誘惑を増す燃料でもないとしよう。いやむしろ、今日では「清い者にはすべてのものが清く」、「神の言葉と祈りによって聖とされる」のだとしよう(テトス1:15、一テモテ4:5)。それでもなお、命じた神の権能と権威を考えるべきであった。その神が、当時、それを守るよう命じたのである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.12

12

Nemo enim imperantem Dominum, aut sine poena sui sacrilegii discutit, aut impune contemnit.

PL 20, 950B

命じる主を、その冒瀆の罰を受けずに問い詰める者も、罰せられずに蔑む者も、誰もいない。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.13

13

Nam neque in illa arbore inesse malum potuit quam inter caeteras arbores Paradisi bonus Creator plantaverat; cujus fructus ita erat speciosus, ac dulcis, ut concupiscentiam praestaret oculis, gulae conciliaret illecebram.

PL 20, 951A

実際、善い創造主が楽園の他の木々のあいだに植えたあの木にも、悪があるはずはなかった。その実は、目に欲望を与え、口に誘惑をもたらすほど、美しく甘かった。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.14

14

Scriptum est enim: Et vidit mulier fructum ligni, quia gratus est ad aspectum, et dulcis ad escam: et accepit, et manducavit, et dedit viro suo (Gen. III) .

PL 20, 951A

書かれているからである。「女はその木の実を見た。それは見て好ましく、食べて甘い。そこで彼女は取って食べ、自分の夫にも与えた」(創世記3)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.15

15

Sed si forte dixeris, non omne quod gratum videtur, et dulce, bonum quoque esse, quia sint aliqua etiam mala, quae grata videantur, et dulcia; cedo, acquiesco, consentio.

PL 20, 951A

しかし、もしあなたが、好ましく甘く見えるものがすべて善いとはかぎらない、好ましく甘く見える悪いものもあるのだから、と言うなら、私は譲り、受け入れ、同意する。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.16

16

Mel enim distillat, ut ait Scriptura, a labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces suas; novissimum autem amarius felle invenies, et acutius gladio utraque parte acuto (Prov. V) .

PL 20, 951A

聖書が言うように、「遊女の唇からは蜜が滴り、彼女はしばらくのあいだ自分の喉を潤す。だが、終わりには胆汁よりも苦く、両刃の剣よりも鋭いと、汝は知るであろう」(箴言5)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.17

17

Et certe malum nihil est vel in specie, vel in sexu mulieris; sed est utique malum in voluntate peccantis, et per intemperantiam concupiscentiae transgredientis a legitimo jure conjugii. Nam et vini natura cum bona sit, recte tamen damnatur ebrietas.

PL 20, 951B

そして確かに、悪は女の姿にも性にもなく、悪は罪を犯す者の意志にあり、欲望の無節制によって、結婚の正当な権利から踏み外すことにある。ぶどう酒の本性は善いのに、泥酔が正しく断罪されるのと同じである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.18

18

Audi modo generalem de creatis omnibus, divinae Scripturae sententiam: Et vidit Deus omnia quae fecit, et ecce bona valde (Gen. I) .

PL 20, 951B

さて、被造物すべてについての聖書の一般的な見解を聞け。「神は、造ったすべてのものを見た。見よ、それは非常に善かった」(創世記1)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.19

19

Tamen quia veritatis ratio postulabat, ut servilis humana conditio legem Dei dominantis acciperet; proprii arbitrii libertati permissa, unam Deus elegit arborem de omnibus lignis paradisi, non utique malam, sed in qua esse scientia boni et mali videretur; in qua servorum suorum obedientiam pertentaret, ut libertas arbitrii vel immortalitatis praemium possideret obediens, vel contemnens exciperet mortis interminatae sententiam.

PL 20, 951B

それでもなお、真理の道理は、僕としての人間の身分が、支配する神の法を受けることを求めたので、〔人間の身分が〕自分の意志の自由に委ねられたうえで〔permissa は conditio に係ると取った〕、神は楽園のすべての木のうちから一本を選んだ。もちろん悪い木ではなく、善悪の知識があると見られる木である。その木によって、自らの僕たちの従順を試した。自由意志が、従うなら不死の報いを所有し、蔑むなら果てしない〔interminatae。「警告されていた」とも読める〕死の宣告を受けるようにするためである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.20

20

Manducavit homo, quia voluit: mandatum non custodivit, quia noluit: morte mulctatur, quia mandatum servare potuit et non studuit.

PL 20, 951C

人は食べた、望んだからである。戒めを守らなかった、望まなかったからである。死で罰せられた、戒めを守ることができたのに努めなかったからである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.21

21

Arbor quidem bona, et fructus quidem bonus; sed praevaricatio mandati mala, et contemptus Dei malus: atque ita malum non in fetu arboris est, sed in voluntate hominis transgressoris.

PL 20, 952A

木は善く、実もまた善い。だが、戒めへの背反は悪く、神への軽蔑は悪い。こうして悪は、木の実にではなく、違反した人間の意志にある。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.22

22

Igitur si unius arbusculae fructus, contra Dei mandatum temere a protoplastis degustatus, mortem generi acquisivit humano, potuit et Machabaeis tunc sub Lege positis interitum parare, mandati divini transgressio; quibus nunc honorem, et gloriam, praecepti ejus custodia comparavit, fidem Dei in ipso viriliter, constanterque servantibus.

PL 20, 952A

だから、小さな一本の木の実が、神の戒めに反して最初に造られた者たちに軽率に味わわれ、人類に死をもたらしたのなら、当時律法のもとにあったマカバイ人たちにとっても、神の戒めの違反は滅びを備ええたであろう。その彼らに、今は、その戒めを守ったことが栄誉と栄光をもたらした。彼らは雄々しく、揺るがず、まさにその点で神への忠実〔fides〕を守ったのである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.23

23

Nam fidem Dei servat qui mandati ejus jura non violat; quoniam non idcirco illi manducare illicita noluerunt, quod horrorem paterentur in specie, sed contumeliam facere prohibenti Deo, justissime formidarunt.

PL 20, 952A

神への忠実〔fides〕を守るのは、その戒めの定めを破らない者である。あの人々が禁じられたものを食べようとしなかったのは、その見た目に嫌悪を覚えたからではない。禁じる神を侮辱することを、最も正しく恐れたからである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.24

24

Qui in modico fidelis est, ait Dominus, et in magno fidelis est (Luc. XVI) . In magno fuerunt isti fideles, cum idolothyta inter supplicia respuerunt: in parvo fuerunt fideles, cum solum ut carnes prohibitas non comederent, suas potius devorandas suppliciis tradiderunt.

PL 20, 952B

「小さなことに忠実な者は、大きなことにも忠実である」と主は言う(ルカ16)。大きな点で、この人々は忠実であった。拷問のさなかに、偶像に供えられたもの〔idolothyta〕を拒んだときである。小さな点でも忠実であった。禁じられた肉を食べないというただそれだけのために、むしろ自分の肉を拷問に食い尽くさせるべく引き渡したときである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.25

25

Insignior fides est quae nec in modicis violatur. Formam tolerantiae praebuerunt isti beatissimi fratres futuris post passionem Christi martyribus, ut intelligant, quanta animi magnitudine, et constantia pro Redemptoris nomine dimicare debeant, pro cujus mandato tam pertinaciter ipsi certassent.

PL 20, 952B

小さなことでも破られない信仰こそ、卓越した信仰である。この福なる兄弟たちは、キリストの受難ののちに現れる殉教者たちに、忍耐の手本を示した。彼らが、兄弟たち自身がその戒めのためにこれほど頑強に戦った贖い主の名のために、どれほどの心の大きさと不動をもって戦うべきかを悟るようにである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.26

26

Nemini absurdum videatur quod eos paulo ante Aniciis comparavi. Anicii quippe ex Graeco sermone a nobis nuncupantur invicti.

PL 20, 952B

先ほど私が彼らをアニキウス家に比べたことを、誰にも不合理と思われてはならない。アニキウス家は、ギリシア語の語から言えば、我々の言葉で「不敗の者」と呼ばれるからである〔ギリシア語で「不敗の」を言う語(アニケートス)に Anicii の名を結びつけている〕。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.27

27

Exercuit enim varia suppliciorum genera in eorum corporibus crudelissimi tyranni feritas: et cum non valuisset constantiam fidei in sex fratribus atrocitate supplicii superare callidus persecutor, in septimo, quia esset junior, ad blandimentorum sese tormenta convertit; divitiarum praemiis, et honorum promissionibus puerum torquens, quem tamen detorquere non potuit.

PL 20, 952B

実際、残酷な暴君の凶暴は、彼らの体にさまざまな種類の責め苦を加えた。その狡猾な迫害者は、六人の兄弟では責め苦の残虐さによって信仰の不動に勝つことができなかったので、七人目では、年下であったために、甘言という責め苦に転じた。富の褒美と名誉の約束で少年を苛んだが、曲げることはできなかった。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.28

28

Erat enim fratrum suorum frater; et filius matris illius quae dum singulos filios pro Dei nomine puniri laeta et aspicit, et hortatur, tot martyria pertulit, quot pignora consecravit: septies in propriis passa visceribus, octava et ipsa accessit numero, ad octavum Christi resurrectionis diem cum charis pignoribus occursura.

PL 20, 953A

彼は兄弟たちの兄弟であり、母の子であった。その母は、一人一人の子が神の名のために罰せられるのを、喜んで見つめ、励まし、献げた子の数だけの殉教を耐えた。自分の胎の子らにおいて七たび苦しみ、八人目として自身もその数に加わった。愛する子らとともに、キリストの復活の八日目を迎えに出ようとする者として。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.29

29

Unde non immerito praesumitur ista mater beatissima, Ecclesiae sanctae imaginem praemonstrasse, quae spirituales Deo filios parere consuevit, nihil de carne et sanguine cogitantes.

PL 20, 953A

それゆえ、この福なる母が、聖なる教会の像を前もって示したと推定されるのは、理由のないことではない。教会は、肉と血のことを何も考えずに、神のために霊的な子らを生むのが常だからである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.30

30

Jam vero si quis a me superioris disputationis reliquias exigat, inquirens cur illi cibi qui fuerant causa continentiae in Lege prohibiti, non etiam nunc ejusdem rei gratia arceantur, breviter, ut sentio, respondebo.

PL 20, 953A

さて、もし誰かが私に、先の議論の残りを求めて、律法で自制のために禁じられたあの食物が、なぜ今は同じ理由で退けられないのかと問うなら、私は、思うところを簡潔に答えよう。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.31

31

Sic ablatas fuisse de medio, legalium praeceptorum multiplices observationes reor, ut generalia praecepta in statu pristino perdurarent.

PL 20, 953B

私は、律法の戒めの数多い遵守が取り除かれたのは、一般的な戒めが従前の状態に留まるようにするためだったと考える。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.32

32

Diximus, pudicitiae servandae causa, Judaico populo abstinentiam vel porcinae carnis, vel similium quadrupedum, nec non et quorumdam volatilium, atque piscium fuisse indictam: adhaerentibus licet typis rationabilium figurarum, quas doctor spiritualis propriis quibusque locis singillatim debet exponere: sed quoniam terrenorum mentes, perplexitate multiplicium mandatorum onerari potius, quam instrui videbantur, indefessa et in hac parte erga humanum genus divina providentia, per Prophetam promittitur Isaiam: Quoniam verbum abbreviatum faciet, inquit, Dominus super terram (Is. X, 23) .

PL 20, 953B

我々は言った。貞節を守るために、ユダヤの民には、豚の肉や、これに類する四足の獣、また一部の鳥と魚を断つことが課されていた。理にかなった象りの予型が付随してはいるが、それは霊的な教師が各々の箇所で個別に説き明かすべきものである。しかし、地に属する者たちの精神は、数多い戒めの錯綜によって、教えられるよりむしろ重荷を負わされるように見えたので、この点でも人類に対する疲れを知らぬ神の摂理は、預言者イザヤを通して約束される。「主は地の上で、言葉を短くして行う」と彼は言う(イザヤ10:23)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.33

33

Et idcirco beatus Jacobus cum caeteris Apostolis decretum tale constituit in Ecclesiis observandum: Ut abstineatis vos, inquit, ab immolatis, et a fornicatione, et a sanguine (Act. XV) , id est a suffocatis.

PL 20, 953C

それゆえ福なるヤコブは、他の使徒たちとともに、諸教会で守られるべきこの決定を定めた。「汝らが、偶像に供えられたものと、淫行と、血を避けるように」(使徒言行録15)と言う。〔血とは〕すなわち、絞め殺されたもののことである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.34

34

Praetermiserunt homicidium, adulterium, veneficia; quoniam nec nominari ea in Ecclesiis oporteret quae legibus etiam Gentilium punirentur: praetermiserunt quoque illas omnes minutias observationum legalium, et sola haec quae praediximus, custodienda sanxerunt, ne vel sacrificatis diabolo cibis profanemur immundis, vel ne emortuo per viscera suffocatorum animalium sanguine polluamur, vel ne immunditiis fornicationum corpora nostra, quae templa Dei sunt, violemus.

PL 20, 954A

彼らは殺人、姦通、毒殺の術を省いた。異邦人の法によってさえ罰せられるものは、諸教会で口にされるべきでもなかったからである。また、律法の儀礼のあの細々としたすべての遵守も省き、前に述べたこれだけを守るよう定めた。悪魔に供えられた食物によって、穢れに汚されないため、また、絞め殺された動物のはらわたの中で死んだ血によって、汚されないため、また、淫行の汚れによって、神の神殿である我々の体を冒さないためである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.35

35

Sic ergo permiserunt omnia manducari, ut fornicationem praeciperent fugiendam. Nostri jam debet esse moderaminis tantum laxare habenas licentiae, ne praecipites feramur in luxum, sed ut pudicitia tuta esse possit, quam beatus Paulus sine circumcisione gulae sciens custodiri non posse, sic ait: Omnia quidem munda sunt: et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur: sed malum est homini qui per offensionem manducat (Rom. XIV, 20) ; id est qui offensionem patitur cum manducat.

PL 20, 954A

こうして彼らは、すべてを食べることを許しながら、淫行は避けるよう命じた。今や我々の節度として、自由の手綱を、我々がまっさかさまに奢侈へと運ばれない程度にだけ緩めるべきである。貞節が安全でありうるようにするためである。福なるパウロは、食欲の割礼なしにはそれを守れないと知って、こう言った。「すべてのものは確かに清い。感謝をもって受けるものは何一つ捨てるべきではない。だが、つまずきを覚えながら食べる人にとっては悪である」(ローマ14:20)。すなわち、食べるときにつまずきを受ける者にとって、である。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.36

36

Et subjecit statim salutare consilium: Bonum est, inquit, non manducare carnem, neque bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur (Rom. XIV, 21) .

PL 20, 954B

そして彼はすぐに、有益な助言を加えた。「肉を食べず、ぶどう酒を飲まず、またそれによって汝の兄弟がつまずき、あるいは惑わされ、あるいは弱くされるようなことをしないのが善い」(ローマ14:21)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.37

37

Quis ille conjunctior frater, quam homo noster exterior? cui ne nostra licentia vel offendiculum, vel infirmitatem, vel scandalum pariat, utendum est ciborum licentia, non abutendum; ut sciamus, nos non edendi causa esse natos, sed bene vivendi.

PL 20, 954B

我々の外なる人より近しい兄弟が、誰にあろうか。その者に、我々の自由がつまずきや弱さや惑わしを生じさせないよう、食物の許しは、用いるべきで、濫用すべきではない。我々が食べるために生まれたのではなく、善く生きるために生まれたと知るためである。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.38

38

Quapropter imperio animae carnis conditio obsecundet, ne effrenata licentia, ut ait Salomon (Proverb. XXX) , servus regnet, et stultus saturetur, et ancilla ejiciat dominam suam, cum Lex praecipiat: Ejice ancillam, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac (Gen. XXI) .

PL 20, 954B

それゆえ、魂の命令に肉のあり方が従うべきである。ソロモンが(箴言30)言うように、放縦が抑えられないなら、「僕が王となり、愚か者が満腹し、女奴隷が自分の女主人を追い出す」ことになるからである。律法は命じている。「女奴隷とその子を追い出せ。女奴隷の子は、私の子イサクとともに相続人にはならないからである」(創世記21)。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.39

39

Ejiciamus ergo ancillam concupiscentiam, et filium ejus peccatum, ut efficiamur haeredes Dei, cohaeredes autem Christi, qui lignum crucis suae propriis portando humeris (Joan. XIX, 17) imaginem Passionis, quam sub umbra Legis in sancto Isaac praemonstraverat (Gen. II, 6) , in veritate hominis suscepti complevit, pretioso sanguine suo vitam nostram redimens ab aeternae mortis exitio.

PL 20, 955A

だから、女奴隷である欲望と、その子である罪を追い出そう。神の相続人、キリストとともなる相続人となるためである。キリストは、自らの十字架の木を自分の肩で担って(ヨハネ19:17)、律法の影のもと、聖なるイサクにおいて前もって示していた受難の像(創世記2:6)〔引かれた句は、イサクが薪を負う記事、創世記22:6に当たる〕を、取った人間の真実において成就し、自らの貴い血によって我々の生命を、永遠の死の滅びから贖った。

Tractatus vel Sermones qui exstant 15.0.40

40

Ipse est enim nostra redemptio, cui omnis honor, virtus, et gloria, cum Patre, et cum Spiritu sancto, per omnia saecula. Amen.

PL 20, 955A

実に、彼こそ我々の贖いであり、彼に、すべての栄誉と力と栄光が、父とともに、聖なる霊とともに、世々にわたってある。アーメン。