ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres

Liber III, Caput II 第III巻 第II章

Ambrose of Milan · De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres · PL 16, 221B · 10 sectiones

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.1

1

Virginis institutionem aggreditur, quae in potu et cibo ratio servanda, et quo pacto motus animae cohibendi sint, praecipiens: qua occasione ubi fabulosam Hippolyti necem ac suscitationem retulit suggillavitque, postremo calidiores escas et convivia vitanda monet.

PL 16, 221B

著者はおとめの養成に取りかかり、飲み食いにおいて守るべき節度と、魂の動きをいかに抑えるべきかを教える。その折に、ヒッポリュトスの作り話めいた死と蘇生を語って揶揄したのち、最後に、体を熱くしやすい食物と宴席を避けるよう戒める。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.2

2

5. Sed interdum etiam cum fides tuta sit, juventus suspecta est. Modico itaque vino utere, ne infirmitatem corporis augeas, non ut voluptatem excites; incendunt enim pariter duo, vinum et adolescentia.

PL 16, 221C

5. だが、信仰が安全であるときでさえ、若さは疑わしいことがある。ゆえに、ぶどう酒は少量にとどめよ。体の弱さを増さぬためであり、快楽をかき立てるためではない。ぶどう酒と青春という二つは、ともに燃え立たせるからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.3

3

Infrenent etiam teneram aetatem jejunia, et parcimonia cibi retinaculis quibusdam indomitas cohibeat cupiditates. Ratio revocet, mitiget spes, restringat metus.

PL 16, 221C

断食が柔らかな年頃に轡をかけ、節食が、いわば拘束具のように、手なずけられぬ欲望を抑えるがよい。理が呼び戻し、希望が和らげ、恐れが引き締めるがよい。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.4

4

Nam qui moderari nescit cupiditatibus, is sicut equis raptatus indomitis, volvitur, obteritur, laniatur, affligitur. 6. Quod aliquando juveni ob amorem Dianae contigisse proditur.

PL 16, 221C

欲望を制する術を知らぬ者は、暴れ馬に引きずられるように、転がされ、すりつぶされ、引き裂かれ、苦しめられる。6. ある若者〔ヒッポリュトスを言う〕にも、かつてディアナへの愛のゆえにこれが起きたと伝えられる。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.5

5

Sed poeticis mendaciis coloratur fabula, ut Neptunus praelati rivalis dolore incitatus, equis dicatur furorem immisisse, quo ejus magna potentia praedicetur, quod juvenem non virtute vicit, sed fraude decepit.

PL 16, 221D

だが、この話は詩人たちの嘘で彩られ、ネプトゥヌスが、優先された恋敵への憤りにかられて、馬どもに狂乱を吹き込んだと言われる。それによって彼の大いなる力が称えられるのだが、実のところ彼は、若者を力によって打ち負かしたのではなく、欺きで陥れたのである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.6

6

Unde etiam sacrificium quotannis instaurant Dianae, ut equus ad ejus immoletur aras. Quam virginem dicunt, quae (id quod etiam meretrices erubescere solent) amare potuit non amantem.

PL 16, 221D

ここから、人々は毎年ディアナに犠牲を新たに献げ、馬を彼女の祭壇で屠る。彼らは彼女をおとめと呼ぶが、彼女は——娼婦たちですら赤面するところだが——自分を愛さない者を愛することができたのである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.7

7

Sed habeant per me licet fabulae suae auctoritatem; quia licet scelestum utrumque, minus tamen sit juvenem amore adulterae sic flagrasse ut periret, quam duos, ut ipsi dicunt, deos de adulterio certasse: Jovem autem dolorem scortantis filiae in medicum vindicasse adulteri, quod ejus curarit vulnera, qui Dianam in silvis adulteraverit, venatricem sane optimam non ferarum, sed libidinum, sed ferarum etiam, ut nuda venaretur.

PL 16, 222A

だが、彼らの作り話の権威は、私としては認めてやってよい。どちらも悪事ではあるにせよ、若者が姦婦への愛に燃えて身を滅ぼしたことのほうが、彼ら自身の言うように二柱の神が姦通をめぐって争ったことよりは、まだ軽いからである。すなわちユピテルは、淫行にふける娘の痛みを、姦夫の医者に対して報復した。その医者が、森でディアナを汚した男の傷を癒したからである。ディアナはまことに最上の狩人であり、獣のではなく欲情の狩人であったが、獣の狩人でもあり、裸で狩りをした。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.8

8

7. Dent igitur Neptuno dominatum furoris, ut astruant crimen incesti amoris. Dent Dianae regnum in silvis quas incolebat, ut confirment adulterium quod gerebat. Dent Aesculapio quod mortuum reformaverit, dummodo profiteantur quod fulminatus ipse non evaserit.

PL 16, 222A

7. ならば、ネプトゥヌスには狂乱を支配する力を与えさせよ。近親相姦の恋の咎を立証するために。ディアナには、彼女が住んだ森の支配を与えさせよ。彼女が犯していた姦通を確証するために。アエスクラピウスには、死者を蘇らせた功を与えさせよ。ただし、彼自身が雷に打たれて逃れ得なかったことも認めるならば。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.9

9

Dent etiam Jovi fulmina quae non habuit, ut testificentur quae habuit opprobria. Sed a fabulis ad propositum revertamur. 8. Escis quoque omnibus quae gignant membris calorem, parce utendum puto; carnes enim etiam aquilas volantes deponunt.

PL 16, 222B

ユピテルにも、持っていなかった雷霆を与えさせよ。彼が持っていた恥辱を証言するために。だが作り話から本題へ戻ろう。8. 体に熱を生むあらゆる食物は、控えめに用いるべきだと私は考える。肉は、飛ぶワシをも地に落とすからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 3.2.10

10

In vobis quoque ales interior illa, de qua legimus: Renovabitur sicut aquila juventus tua (Psal. CII, 5) , sublime tenens, virgineo praepes volatu, superfluae carnis nesciat appetentiam. Conviviorum devitandae celebritates, fugiendae salutationes.

PL 16, 222B

諸君のうちにも、あの内なる鳥——「汝の若さはワシのように新たにされる」(詩篇102:5)と読まれる鳥——が、高みを保ち、おとめにふさわしい飛翔で素早く飛び、余分な肉への欲求を知らぬように。宴席の集まりは避け、挨拶回りは逃れよ。