ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres

Liber I, Caput VII 第I巻 第VII章

Ambrose of Milan · De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres · PL 16, 198A · 22 sectiones

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.1

1

Parentes ut ad virginitatem filias instituant, hortatur, eisque quot molestiae nascantur ex voluptate quam illi quaerunt in nepotibus, ponit ob oculos.

PL 16, 198A

親たちが娘をおとめの身へと教育するよう勧め、孫たちに求める快楽からどれほどの煩いが生じるかを、彼らの目の前に置く。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.2

2

Negat tamen a se prohiberi nuptias; quin immo illas contra haereticos earumdem adversarios tuetur: caeterum ipsis virginitatem anteponens, quanta sit virginum sponsi pulchritudo, quibusve ab eo muneribus illae donentur, explicat: tum expositis in eam rem Canticorum locis aliquot, inde morum ac virtutum praecepta exprimit virginum conditioni accommodata.

PL 16, 198A

それでも、自分は結婚を禁じてはいないと言う。いや、むしろ、結婚の敵対者である異端者たちに対して、結婚を擁護する。ただし、おとめの身をその上に置いて、おとめたちの花婿の美がいかに大きいか、花婿からどのような賜物が彼女たちに与えられるかを説き明かす。次に、そのために雅歌の箇所をいくつか示したうえで、そこからおとめたちの身分にふさわしい生き方と徳の教えを引き出す。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.3

3

32. Audistis, parentes, quibus erudire virtutibus, quibus instituere disciplinis filias debeatis; ut habere possitis quarum meritis vestra delicta redimantur. Virgo Dei donum est, munus parentis, sacerdotium castitatis.

PL 16, 198A

32. 親たちよ、諸君は聞いた、娘たちをどのような徳で育て、どのような教えで教え込むべきかを。その功績によって、諸君の罪が贖われうる娘たちを、諸君が持てるようにである。おとめは神の賜物、親の贈り物、貞潔の祭司職である。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.4

4

Virgo matris hostia est, cujus quotidiano sacrificio vis divina placatur. Virgo individuum pignus parentum, quae non dote sollicitet, non emigratione destituat, non offendat injuriis. 33. Sed nepotes aliquis habere desiderat, et avi nomen acquirere.

PL 16, 198B

おとめは母の犠牲であり、その日ごとの供え物によって神の力はなだめられる。おとめは親にとって切り離せない愛し子であり、持参金で煩わせず、嫁いで去って見捨てず、不当な仕打ちで害することもない。33. だが、ある人は孫を持ち、祖父の名を得ることを望む。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.5

5

Primum suos tradit, dum quaerit alienos: deinde certis defraudari incipit, dum sperat incertos: confert opes proprias, et adhuc poscitur; nisi dotem solvat, exigitur: si diu vivat, onerosus est.

PL 16, 198B

まず、他人の子を求めるあまりに、自分の子を手放す。次に、不確かな者に望みをかけるあまりに、確かなものを奪い取られ始める。自分の財産を差し出しながら、なお求められ、持参金を払わなければ取り立てられ、長く生きれば重荷とされる。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.6

6

Emere istud est generum, non acquirere, qui parentibus filiae vendat aspectus. Ideone tot mensibus gestatur utero, ut in alienum transeat potestatem? Ideo commendandae virginis cura suscipitur, ut citius parentibus auferatur?

PL 16, 198B

これは婿を買うことであって、得ることではない。婿は、娘の顔を見ることを親たちに売りつけるのだから。そのためにこれほど多くの月、胎に宿されるのか、他人の支配のもとへ移るために。そのためにおとめを推薦する世話を引き受けるのか、いっそう早く親から奪われるために。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.7

7

34. Dicet aliquis: Ergo dissuades nuptias? Ego vero suadeo, et eos damno qui dissuadere consuerunt; ut pote qui Sarae ac Rebeccae et Rachel, caeterarumque veterum conjugia feminarum pro documentis singularium virtutum recensere soleam.

PL 16, 198B

34. ある人は言うであろう。「では、あなたは結婚を思いとどまらせるのか」と。私はむしろ勧める。そして、思いとどまらせるのが習いの者たちを咎める。私は、サラ、リベカ、ラケル、その他の古い女たちの結婚を、特異な徳の例証として数え上げるのが常だからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.8

8

Qui enim copulam damnat, damnat et filios: et ductam per successionum seriem generis societatem damnat humani. Nam quemadmodum duratura in saeculum aetas succedere posset aetati, nisi gratia nuptiarum procreandae studium sobolis incitaret?

PL 16, 198C

実際、結合を咎める者は子らをも咎め、継承の連なりによって引き継がれてきた人類の結びつきをも咎める。婚姻の魅力が子孫を設けようとする熱意をかき立てなければ、世に続くはずの世代が次の世代に続きえようか。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.9

9

Aut quomodo praedicari potest quod immaculatus Isaac ad altaria Dei victima paternae pietatis accessit (Gen. XXI, 2) , quod Israel humano situs in corpore Deum vidit (Gen. XXXII, 27) , et religiosum populo dedit nomen, quorum originem damnat?

PL 16, 198C

あるいは、汚れなきイサクが父の敬虔の犠牲として神の祭壇に近づいたこと(創世記21:2)、イスラエルが人間の体の中に置かれて神を見たこと(創世記32:27)、そして民に敬虔な名を与えたことを、その起源を咎める者に、どうして宣べ伝えられようか。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.10

10

Unum sane habent homines licet sacrilegi, quod in his etiam a sapientissimis probetur; quia conjugia damnando, profitentur se non debuisse nasci. 35. Non itaque dissuadeo nuptias, sed fructus sacratae virginitatis enumero.

PL 16, 198C

たしかに、瀆聖の者たちでさえ、一つの点を持っている。それは、これらの者たちについて、最も賢い人々からも是認される点である。すなわち、結婚を咎めることで、自分は生まれるべきでなかったと公言しているということである。35. だから私は結婚を思いとどまらせるのではなく、奉献されたおとめの身の実りを数え上げるのである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.11

11

Paucarum quippe hoc munus est, illud omnium. Nec potest esse virginitas, nisi habeat unde nascatur. Bona cum bonis comparo, quo facilius quid praestet, eluceat.

PL 16, 199A

実際、この賜物は少数の者のものであり、あれは万人のものである。おとめの身も、それが生まれ出る源がなければありえない。私は善いものを善いものと比べる。何が優るかが、よりたやすく明らかになるように。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.12

12

Neque meam ullam sententiam affero, sed eam repeto, quam edidit Spiritus sanctus per prophetam: Melior est, inquit, sterilitas cum virtute (Sap. IV, I) .

PL 16, 199A

また私は、自分の意見を何ひとつ持ち出すのではなく、聖なる霊が預言者を通して発した意見を繰り返すのである。「徳を伴う不妊は、いっそうよい」と言う(知恵の書4:1)。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.13

13

36. Primum enim quod nupturae prae caeteris concupiscunt, ut sponsi decore se jactent, eo necesse est impares sacris se fateantur esse virginibus, quibus solis contingit dicere: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis (Psal. XLIV, 3) .

PL 16, 199A

36. 第一に、嫁ごうとする女たちが他の何にもまして欲するのは、花婿の見栄えを誇ることである。そのために、彼女たちは、聖なるおとめたちには及ばないと認めざるをえない。おとめたちにのみ、こう言うことが許される。「汝は人の子らにまさって姿が麗しく、恩寵が汝の唇に注がれている」(詩篇44:3)。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.14

14

Quis est iste sponsus? Non vilibus addictus obsequiis, non caducis superbus divitiis: sed cujus sedes in saeculum saeculi. Filiae regum in honore ejus. Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, varietate circumamicta virtutum.

PL 16, 199A

この花婿とは誰か。卑しい奉仕に縛られず、朽ちる富に驕らず、その座は世々限りなくある者である。「王たちの娘たちは彼の栄誉の中にいる。王妃は汝の右に立った、金の衣をまとい、さまざまな徳に身を包んで。」

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.15

15

Audi igitur, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui; quoniam concupivit Rex speciem tuam, quia ipse est Deus tuus (Ibid., 30 et seq.) .

PL 16, 199B

「それゆえ聞け、娘よ、そして見よ、汝の耳を傾けよ。汝の民と汝の父の家を忘れよ。王が汝の美を欲したからだ。彼は汝の神だからだ」(詩篇44:30以下)〔刷られた引照のまま。詩篇44篇は30節に及ばず、この句は11節以下にあたる〕。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.16

16

37. Et adverte quantum tibi Spiritus sanctus Scripturae divinae testificatione detulerit, regnum, aurum, pulchritudinem: regnum, vel quia sponsa es regis aeterni, vel quia invictum animum gerens, ab illecebris voluptatum non captiva haberis, sed quasi regina dominaris: aurum, quia sicut illa materies examinata igne pretiosior est, ita corporis species virginalis Spiritui consecrata divino, formae suae acquirit augmentum: pulchritudinem vero quis potest majorem existimare decore ejus, quae amatur a Rege, probatur a Judice, dicatur Domino, consecratur Deo: semper sponsa, semper innupta; ut nec amor finem habeat, nec damnum pudor.

PL 16, 199B

37. そして、聖なる霊が神の聖書の証言によって、あなたにどれほどのものを授けたかに気づけ。王国、金、美である。王国とは、あなたが永遠の王の花嫁であるから、あるいは、不敗の心を持ち、快楽の誘惑にとらわれた者とはされず、王妃のように支配するからである。金とは、あの素材が火で試されるといっそう貴重になるように、神の霊に奉献されたおとめの体の姿が、その美しさをいっそう増すからである。美について言えば、王に愛され、裁き手に是認され、主に献げられ、神に奉献された者の美しさより大きな美を、誰が考えうるだろうか。常に花嫁であり、常に嫁がない者。愛は終わりを持たず、恥じらいは損なわれない。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.17

17

38. Haec profecto vera pulchritudo est, cui nihil deest, quae sola meretur audire a Domino: Tota es formosa, proxima mea, et reprehensio non est in te.

PL 16, 199C

38. まことにこれこそ真の美であり、何も欠けるところがなく、これのみが主から聞くにふさわしい。「汝は全く美しい、私の近しい者よ。汝には非難すべきところがない。」

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.18

18

Sponsa, veni huc a Libano, veni huc a Libano, transibis et pertransibis a principio fidei, a capite Sanir et Hermon, a latibulis leonum, a montibus pardorum (Cant. IV, 7, 8) .

PL 16, 199C

「花嫁よ、レバノンからここへ来よ、レバノンからここへ来よ。汝は、信仰の初めから、セニルとヘルモンの頂から、獅子の隠れ場から、ヒョウの山々から、通り過ぎ、通り抜けるであろう」(雅歌4:7, 8)。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.19

19

Quibus indiciis ostenditur perfecta, et irreprehensibilis virginalis animae pulchritudo, altaribus consecrata divinis, inter occursus et latibula spiritalium bestiarum non inflexa mortalibus, sed intenta mysteriis Dei meruisse dilectum, cujus ubera plena laetitiae: Vinum enim laetificat cor hominis (Psal. CIII, 15) .

PL 16, 199C

これらのしるしによって、おとめの魂の美が完全で非の打ちどころがないことが示される。その魂は神の祭壇に奉献され、霊的な獣たちの出会いと隠れ場のただ中にあって死すべき者たちに屈せず、神の奥義に心を向けて、乳房が喜びに満ちた愛する者を得るに値した。「ぶどう酒は実に人の心を喜ばせる」(詩篇103:15)。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.20

20

39. Odor, inquit, vestimentorum tuorum super omnia aromata (Cant. IV, 10) . Et infra: Et odor vestimentorum tuorum sicut odor Libani (Ibid., 11) . Vide quem nobis tribuas, virgo, processum.

PL 16, 199D

39. 「汝の衣の香りは、あらゆる香料にまさる」と言う(雅歌4:10)。さらに下では、「汝の衣の香りはレバノンの香りのようだ」(雅歌4:11)。見よ、おとめよ、あなたが我々にどのような歩みを与えるかを。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.21

21

Primus enim odor tuus super omnia aromata, quae in Salvatoris missa sunt sepulturam (Joan. XIX, 39) ; et emortuos corporis motus, membrorumque redolet obiisse delicias.

PL 16, 199D

実に、あなたの第一の香りは、救い主の葬りのために用いられた(ヨハネ19:39)あらゆる香料にまさり、死に絶えた体の動きと、肢体の享楽が過ぎ去ったことを香らせる。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 1.7.22

22

Secundus odor tuus sicut odor Libani, Dominici corporis integritatem, virgineae florem castitatis exhalat.

PL 16, 200A

あなたの第二の香りはレバノンの香りのようで、主の体の無傷さと、おとめの貞潔の花を発散する。