ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres

Liber II, Caput I 第II巻 第I章

Ambrose of Milan · De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres · PL 16, 207B · 8 sectiones

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.1

1

[0207] Ambrosius hoc libro virginum mores instituendos esse cum agnosceret, cur exemplorum viam sibi proposuerit, docet: inde praesumptionis invidia abs se quam modestissime derivata, cur scripto potius quam voce id aggressus sit, monet.

PL 16, 207B

アンブロシウスは、この巻でおとめたちの振る舞いを形づくるべきことを認めたうえで、なぜ手本の道を自分に課したかを教える。続いて、僭越だという非難をできるだけ穏やかに自分から退け、なぜ声ではなく書き物でこれに取り組んだかを述べる。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.2

2

1. Superiore libro quantum virginitatis munus sit, voluimus (non enim potuimus) explicare; ut per se coelestis gratia muneris invitet legentem. Secundo libro virginem institui decet, et tamquam competentium praeceptorum magisteriis erudiri.

PL 16, 207B

1. 前の巻では、おとめの身の賜物がどれほどのものかを説き明かそうとした(実際には、できなかったのだが)。それは、天の恩寵の賜物そのものが、読む者を招くようにするためである。第二の巻では、おとめを教え育て、ふさわしい戒めの指導によって教え込むのがふさわしい。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.3

3

2. Sed quoniam nos infirmi ad monendum sumus, et impares ad docendum (debet enim is qui docet supra eum qui docetur excellere), ne vel susceptum deseruisse munus, vel nobis arrogasse amplius videremur, exemplis potius quam praeceptis putavimus imbuendam: licet amplius proficiatur exemplo; quoniam nec difficile quod jam factum est aestimatur, et utile quod probatum, et religiosum quod haereditario quodam paternae virtutis usu in nos est successione transfusum.

PL 16, 207B

2. しかし、我々は勧告するには弱く、教えるには力が足りない(教える者は、教えられる者より優れているべきだからである)。引き受けた務めを放棄したとも、必要以上に自分に権限を取ったとも見えないよう、〔おとめを〕戒めよりもむしろ手本によって教え込むべきだと考えた。もっとも、手本によってこそ、いっそう進歩する。すでになされたことは困難とは見なされず、証明されたことは有益と、また、父祖の徳の何らかの世襲の実践によって、相続のように我々に注がれたものは敬虔と見なされるからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.4

4

3. Quod si quis nos praesumptionis arguit, arguat potius sedulitatis; quia rogantibus virginibus ne hoc quidem putavi negandum.

PL 16, 207C

3. もし誰かが我々を僭越だと責めるなら、むしろ熱心さを責めればよい。おとめたちが頼んだので、これさえ断るべきではないと考えたのである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.5

5

Malui enim me in periculum deduci pudoris, quam non obsequi voluntati earum, quarum studiis etiam Deus noster placido se indulget assensu.

PL 16, 207C

実際、私は、彼女たちの願いに従わないよりは、恥じらいの危うさに身を置くほうがよいと思った。我々の神も、彼女たちの熱意には、穏やかな同意をもって応じるからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.6

6

4. Sed neque praesumptio notari potest, quoniam cum haberent unde discerent, affectum potius quam magisterium quaesiverunt meum: et excusari sedulitas; quoniam cum haberent auctoritatem martyris ad observantiam disciplinae, non superfluum judicavi, si nostri sermonis blanditiam derivarem ad professionis illecebram.

PL 16, 207C

4. だが、僭越とも責められない。彼女たちは学ぶべき源を持ちながら、私の指導よりも、むしろ私の好意を求めたからである。また熱心さも弁明できる。彼女たちには、規律を守るための殉教者〔第1巻で語ったアグネスを言うらしい〕の権威があるのに、我々の言葉の優しさを、この誓願への魅力へと流し込むことを、余計とは判断しなかったからである。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.7

7

Ille docere facilis, qui severo vitia coercet affectu: nos qui docere non possumus, blandiamur.

PL 16, 208B

厳しい愛情で悪徳を抑える者は、教えることが容易である。教えることのできない我々は、せめて優しく語りかけよう。

De virginibus ad Marcellinam sororem libri tres 2.1.8

8

5. Et quoniam pleraeque absentes nostri desiderabant sermonis usum, volumen hoc condidi: quo profectae ad se vocis meae munus tenentes, deesse non crederent, quem tenerent. Sed proposita persequamur.

PL 16, 208B

5. また、多くの女たちが、その場にいないために我々の言葉に接することを望んだので、この書を著した。それは、彼女たちが、自分たちのもとへ届いた私の声の贈り物を手にして、手にしている者〔私〕が欠けているとは思わないようにするためである。しかし、本題を続けよう。