Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.1
Post consulatum dominorum Arcadii III et Honorii iterum Augustorum, sexto nonas Martias, Carthagine in secretario praetorii Titianus dixit: « Peregrinus presbyter et seniores Ecclesiae Mustitanae regionis tale desiderium prosequuntur.
PL 11, 1191B主君である両アウグストゥス、アルカディウス3回目とホノリウス2回目の執政官の年の翌年、3月のノーナエの六日前に、カルタゴの官邸の内室〔secretarium。審理の行われる奥の間〕で、ティティアヌスは言った。「ペレグリヌス司祭とムスティ地方の教会の長老たちは、次の願いを申し出ている。」
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.2
Cum Ecclesiae catholicae sanctitatem vir memoriae venerabilis ab errore perfidiae Donatus assereret; in ejus nomen et cultum, mundi pene totius observantia nutrita coaluit.
PL 11, 1191B「尊ぶべき記憶の人ドナトゥスが、公同の教会の聖性を、背信の誤りから守って主張していたとき、世界のほとんど全体の崇敬が、彼の名と礼拝のもとに育ち、一つにまとまった。」
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.3
Sed cum ejus religionis laudandum mirandumque propositum, Maximiani cujusdam venena polluerent; multorum coetus antistitum in unum Deo conspirante collectus, hominem vel potius pestem, quae supernae displicuit majestati, etiam purae mentis propria coercitione damnavit. « Eos quoque, quos alienae praesumptionis error attraxerat, portu primo proposito poenitendi, si reverti cuperent intra tempus ad religionis tramitem praestitutum, pari vigoris admonitione compescuit.
PL 11, 1191C「しかし、その宗教の称賛し驚嘆すべき志を、あるマクシミアヌスなる者の毒が汚したとき、神が心を合わせさせて一所に集められた多くの司教の集団は、その人間、いやむしろ天の威厳に喜ばれなかった疫病を、清い心による自らの抑制をもって〔etiam purae mentis propria coercitione の係りは定かでない。このように取った〕断罪した。〔底本はここで段落を改め、頭に引用符 « を置く。引用が段落をまたいで続くことを示すミーニュの組み方で、写さない〕他人の僭越の誤りに引き寄せられた者たちをも、まず悔い改めの港を示して、もし定められた期限内に宗教の道へ帰ることを望むなら、同じく厳しさをもった訓戒で抑えた。」
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.4
Sed suis institutis iniquitas delectatur, et semetipsam non deserit, cum semel praecipitata corruerit.
PL 11, 1191C「しかし不正は、自らの定めを喜び、いったん真っ逆さまに崩れ落ちても、自分自身を見捨てない。」
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.5
Idem namque Maximianus coeptam nutrit audaciam, et alios sibimet consociat ad furorem. « Inter quos etiam Felicianus quidam, qui primo recta sectatus, depravationis hujus attaminatione fuscatus, in Mustitana positus civitate, Deo omnipotenti parietes consecratos, et Ecclesiam venerandam quasi quadam obsidione credidit retinendam. « Hunc etiam Praetextatus in Assuritanis partibus imitatur.
PL 11, 1191C「実際、そのマクシミアヌスは、始めた大胆さを養い、ほかの者たちを狂乱へと自分に結びつける。〔底本はここで段落を改め、頭に続きの引用符 « を置く。写さない〕その中には、あるフェリキアヌスという者もいる。彼は初めは正しい道に従っていたが、この堕落に触れて黒ずみ、ムスティの町に居て、全能の神に奉献された壁と、崇むべき教会を、いわば包囲によって保持すべきものと信じた。〔底本はここで段落を改め、頭に続きの引用符 « を置く。写さない〕このフェリキアヌスを、アッスラスの地方〔底本は Assuritanis partibus。アッスラスの町の地方と取った〕ではプラエテクスタトゥスが真似ている。」
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 7.0.6
Sed cum aequitatis tuae innotesceret potestati consortium sacerdotum, jussisti, ut gesta testantur, exploso omni contradictionis effectu, sacratissimis sacerdotibus a profanis mentibus Ecclesias vindicatas oportere restitui » (l. III contr. Crescon. 56) .
PL 11, 1191D「しかし、司教たちの結束があなたの公正さの権限に知られるようになったとき、あなたは、記録が証するとおり、あらゆる反対の効果を退けて、俗なる心から取り戻された諸教会は、このうえなく聖なる司教たちに返還されるべきであると命じた。」(『クレスコニウス駁論』第3巻56)