Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.1
Sanctissimis Fratribus atque Collegis, per universam Africam, hoc est, per Provinciam Proconsularem, Numidiam, Mauritaniam, Byzacenam et Tripolin constitutis, sed et Presbyteris, diaconis, et universis plebibus, in veritate Evangelii nobiscum militantibus, Victorinus, Fortunatus, et Victorianus, Migginus, Saturninus, Constantius, Candorius, Innocentius, Cresconius, Florentius, Salvius, alius Salvius, Donatus, Geminius, Praetextatus (Assuritanus episcopus), Maximianus, Theodorus, Anastasius, Donatianus, Donatus, alter Donatus, Pomponius, Pancratius, Januarius, Secundinus, Paschasius, Cresconius, Rogatianus, alius Maximianus, Benenatus, Gaianus, Victorinus, Guntasius, Quintasius, Felicianus, Salvius, Migginus, Proculus, Latinus et caeteri qui in Concilio apud Cabarsussi fuimus, in Domino aeternam salutem.
PL 11, 1185Cアフリカ全土、すなわち総督属州、ヌミディア、マウレタニア、ビュザケナ、トリポリスに置かれた、いと聖なる兄弟たち、同僚たちに、また司祭たち、助祭たち、福音の真理において我々とともに戦うすべての信徒団に、ウィクトリヌス、フォルトゥナトゥス、ウィクトリアヌス、ミッギヌス、サトゥルニヌス、コンスタンティウス、カンドリウス、インノケンティウス、クレスコニウス、フロレンティウス、サルウィウス、もう一人のサルウィウス、ドナトゥス、ゲミニウス、プラエテクスタトゥス(アッスラスの司教)、マクシミアヌス、テオドルス、アナスタシウス、ドナティアヌス、ドナトゥス、もう一人のドナトゥス、ポンポニウス、パンクラティウス、ヤヌアリウス、セクンディヌス、パスカシウス、クレスコニウス、ロガティアヌス、もう一人のマクシミアヌス、ベネナトゥス、ガイアヌス、ウィクトリヌス、グンタシウス、クィンタシウス、フェリキアヌス、サルウィウス、ミッギヌス、プロクルス、ラティヌス、およびカバルスッシの会議に出席した我々その他の者より、主にあって永遠の挨拶を送る。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.2
Nemo est qui nesciat, fratres dilectissimi, de sacerdotibus Domini, non propriae voluntatis, sed divinae legis impulsu, tam in reos sententiam dicere, quam innocentibus inflictam, jure ab eis ac merito submovere.
PL 11, 1186B兄弟たち、いと愛する者たちよ、主の司教たちが、自らの意志ではなく、神の法の促しによって、罪ある者に対して判決を下すことも、無辜の者に科された判決を、彼らから正当かつ当然に取り除くことも、〔その務めであると〕知らぬ者はない。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.3
Non levi enim periculo subjacebit, quisquis aut reo pepercerit, aut innocentem conficere pertentarit: maxime cum scriptum sit: innocentem et justum non occides: et purgatione non purgabis reum.
PL 11, 1186B罪ある者を容赦する者も、無辜の者を滅ぼそうと企てる者も、軽くない危険の下に置かれるからである。とりわけ、「無辜の者と義しい者を殺してはならない。浄めによって罪ある者を浄めてはならない」と書かれているのであるから。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.4
Hoc igitur edicto legis admoniti, necesse nos fuerat Primiani causam, quem plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae episcopum fuerat in ovile Dei sortita, seniorum litteris ejusdem Ecclesiae postulantibus, audire atque discutere sub eo, ut explanatis omnibus aut innocentem, quod optabile fuerat purgaremus, aut nocentem certe ostenderemus suis meritis esse damnatum.
PL 11, 1186Bそれゆえ、この法の命令に促され、我々は、カルタゴ教会の聖なる信徒団が神の囲いの司教として得たプリミアヌスの件を、同教会の長老たちの書簡の求めにより、聞いて審理せざるをえなかった。すべてを明らかにしたうえで、望ましいことには無辜の者を浄めるか、さもなくば罪ある者を、その功罪によって断罪されたと示すためである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.5
Optatissimum enim nobis fuit, ut plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae, eo se laeteretur episcopo sublimatam, qui in omnia sanctus, et in nullo reprehensibilis haberetur.
PL 11, 1186Cカルタゴ教会の聖なる信徒団が、すべてにおいて聖であり、何事においても非難されるところのない者と見なされる司教によって高められたことを喜ぶこと〔底本は laeteretur。laetaretur と読む〕、それが我々のもっとも願ったところであった。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.6
Propterea utique talem esse oportet Domini sacerdotem, ut quod populus pro se apud Deum non valuerit, ipse pro populo mereatur quod poposcerit impetrare: quia scriptum est: si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos: si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo?
PL 11, 1186C主の司教はまさにそのような者でなければならない。民が自分のために神のもとでなしえなかったことを、彼自身が民のために願い求め、それを得るにふさわしい者となるように、である。「もし民が罪を犯すなら、祭司がその者のために祈る。だが祭司が罪を犯すなら、誰が彼のために祈るのか」と書かれているからである〔引用の sacerdos(祭司)を司教に当てて引いている〕。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.7
Scandala igitur Primiani, et ipsius nequitia singularis, sic in se coeleste judicium provocavit, ut horum criminum auctorem necesse esset penitus amputare: qui recens ordinatus, presbyteros supradictae plebis ad conjurationem impiae conspirationis impellens, hoc ab eis velut precario jure postulavit, ut ad damnandos quatuor diaconos, viros egregios, ac singularibus meritis approbatos, Maximianum scilicet, Rogatianum, Donatum, itemque Salgamium, consentirent, et incunctanter ei promitterent accommodare consensum.
PL 11, 1187Aこうして、プリミアヌスのつまずきと、彼自身の比類なき邪悪は、天の裁きを自らに招き、これらの罪の元凶を完全に断ち切らねばならぬほどであった。新たに叙階されたばかりの彼は、前述の信徒団の司祭たちを、不敬な陰謀の結託へと駆り立て、いわば嘆願による権利のように、彼らに次のことを求めた。すなわち、四人の助祭、すぐれた人物であり、類まれな功績によって認められた者たち、マクシミアヌス、ロガティアヌス、ドナトゥス、またサルガミウスを断罪することに同意し、ためらわず彼に賛同を与えると約束せよ、と。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.8
Cujus illi mala praesumptione stupefacti cum rem silentio refellissent, per se cogitatum scelus non dubitavit implere, usque adeo ut in Maximianum diaconum, virum, sicut omnibus notum est, innocentem, sine causa, sine accusatore, sine teste, absentem ac lecto cubantem, sententiam putaret esse promendam: qui jampridem clericos non dissimili furore damnarat.
PL 11, 1187Aその悪い企てに彼らは仰天し、沈黙によってその件を拒んだ。すると彼は、自ら考えた罪を実行することをためらわず、ついには、助祭マクシミアヌス、万人の知るとおり無辜の人に対して、理由なく、告発者なく、証人なく、不在で、寝台に臥している者に、判決を下すべきだと考えるまでに至った。彼はすでにずっと以前から、同様の激情によって聖職者たちを断罪していたのである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.9
Nam cum incestos, contra legem decretaque omnium sacerdotum, communioni sanctae adjungeret: cumque obsistente maxima parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum litteris conveniretur, ut per se corrigeret quod admiserat; sua temeritate possessus, emendare contempsit.
PL 11, 1187B彼は、近親相姦者たちを、法とすべての司教たちの決定に反して聖なる交わりに加え、信徒団の最大の部分が反対し、きわめて高貴な長老たちの書簡によっても、自ら犯したことを自ら正すようにと訴えられたにもかかわらず、自らの無謀に取り憑かれて、改めることを軽んじた。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.10
His itaque permoti seniores Ecclesiae supradictae, ad universum chorum litteras legatosque miserunt, quibus non sine lacrymis deprecati sunt, ut ad se ferventius veniremus; quo perpenso libramine intentationibus exploratis, existimatio Ecclesiae purgaretur.
PL 11, 1187Bこうしたことに心を動かされ、前述の教会の長老たちは、合議体の全体に書簡と使節を送り、涙とともに、我々がより熱心に彼らのもとへ来るよう懇願した。事が公平な天秤で慎重に量られ、非難が吟味されることによって、教会の評判が浄められるためである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.11
Ad hanc proinde, cum secundum memoratorum litteras veniremus; nota sua ille ratione fervescens, adventum nostrum penitus declinavit.
PL 11, 1187Cそこで、前述の者たちの書簡に従って我々がそこへ向かったとき、彼は、己の承知する理由で熱くなり〔nota sua ratione の読みは定かでない〕、我々の到来を完全に避けた。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.12
Qui usquequaque rebelli animo recalcitrans in malo permansit, ut, conducta multitudine perditorum, atque impetratis officialibus, basilicarum januas obsedissent, qui ingrediendi nobis atque agendi solemnia interdicerent facultatem.
PL 11, 1187C彼はあくまで反抗的な心で抗い続けて悪のうちにとどまり、ついには、ならず者たちの群衆を雇い、官吏を〔願い出て〕得たうえで、彼らに聖堂の戸口を取り囲ませた〔底本は obsedissent と複数形で、単数の Qui と合わない。雇われた群衆と官吏を意味上の主語と取った〕。彼らは、我々に入ることと祭儀を行うことを禁じたのである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.13
Haec si episcopum convenit facere, si Christianis licet admittere, si hoc Evangelia protestantur; probet aut judicet quisquis amator aut assertor est veritatis. Hoc enim nobis inflixit frater aliquando proprius, quod nunquam faceret alienus.
PL 11, 1187Cもしこれらのことを司教が行うのがふさわしく、キリスト教徒に許されうることであり、福音書がこれを証しているというのなら、真理を愛する者、擁護する者は誰でも、それを是認し、あるいは判断するがよい。かつては身内であった兄弟が我々に加えたことは、他人なら決してしないことだからである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.14
Decrevimus omnes sacerdotes Dei, praesente Spiritu sancto, hunc eumdem Primianum, primo quod super vivos episcopos, alios subrogarit: quod incestos cum sanctorum communione miscuerit: quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarit: quod Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti, cum aegrotantibus baptismo succurrisset: quod communionem Demetrio presbytero denegarit, ut cogeret filium abdicare: quod idem presbyter objurgatus sit, quod episcopos hospitio suscepisset: quod supradictus Primianus multitudinem miserit, quae Christianorum domos everteret: quod obsessi sint episcopi simul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lapidati: quod in basilica caesi sint seniores, quod indigne ferrent Claudianistas ad communionem admitti: quod innocentes clericos putaverit esse condemnandos: quod se nobis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingrederemur, multitudine et officio intercluserit: quod legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit: quod loca multa vi primo, dehinc auctoritate judiciaria usurpaverit: praeter alia illicita ejus admissa, quae pro honestate styli nostri siluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum: ne eo palpato, Dei Ecclesia aut contagione, aut aliquo crimine maculetur.
PL 11, 1187D我々神の司教はみな、聖なる霊の臨在のもとで、このプリミアヌスその人を、第一に、生きている司教たちの上に別の者たちを後任に立てたこと、近親相姦者たちを聖なる者たちの交わりに混ぜたこと、司祭たちを結託に加わるよう縛ろうと企てたこと、病者に洗礼によって救いの手を差し伸べた司祭フォルトゥナトゥスを下水溝に投げ込ませたこと、司祭デメトリウスに、その子を勘当させるために交わりを拒んだこと、同じ司祭が、司教たちを客として迎えたゆえに叱責されたこと、前述のプリミアヌスが、キリスト教徒たちの家を覆す群衆を送り込んだこと、司教たちも聖職者たちも包囲され、のちに彼の取り巻きどもに石を投げられたこと、聖堂の中で、クラウディアヌス派が交わりに受け入れられるのを不当と考えた長老たちが打たれたこと、無辜の聖職者たちが断罪されるべきだと考えたこと、我々に聞かれるために自らを差し出すことを望まず、我々が入らぬよう聖堂の戸を群衆と官吏で閉ざしたこと、我々から彼のもとへ遣わした使節を侮辱して退けたこと、多くの場所をまず暴力で、のちに裁判の権威によって奪ったこと、そのほか、我々の筆の品位のために黙した、彼の許されざる行いもろもろのゆえに、司教団から永久に断罪されたと決定した。彼が甘く扱われて〔palpato は「なでさすられて」の意。大目に見られることと取った〕、神の教会が、感染か何らかの罪によって汚されることのないためである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.15
Quod id ipsum Paulus apostolus exhortatur et admonet: Praecepimus autem vobis, fratres, in nomine Domini nostri Jesu Christi, ut discedatis ab omni fratre inordinate ambulante: atque adeo non immemores puritatis Ecclesiae, conducibile existimavimus, omnes sanctos consacerdotes et omnes clericos, et omnes populos qui se Christianos meminerunt, hac nostra tractoria commonere, ut omnes ejus communionem, utpote damnati, diligenti cura horreant.
PL 11, 1188Aこれと同じことを、使徒パウロも勧め、戒めている。「兄弟たちよ、我々は汝らに、我々の主イエス・キリストの名によって命じる、規律なく歩むすべての兄弟から離れよと」。そこで、我々は教会の清さを忘れず、すべての聖なる同僚司教、すべての聖職者、キリスト教徒であることを覚えているすべての民に、この我々の回状によって、彼が断罪された者である以上、皆が彼との交わりを入念に恐れ忌避するよう、勧告するのが有益だと考えた。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.16
Ipse enim de suo interitu rationem reddet, qui hoc nostrum decretum non audiendo tentaverit violare.
PL 11, 1188B我々のこの決定を聞き入れずに破ろうと企てる者は、自らの滅びについて自ら申し開きをすることになるからである。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.17
Placuit sane nobis et Spiritui sancto, quod tempus tardis ad convertendum reservetur sub eo, ut quicumque consacerdotum vel clericorum suae salutis immemores, a die damnationis supradicti Primiani, id est a die VIII kalendarum Juliarum, usque ad diem VIII kalendarum Januariarum, minus a Primiani damnati communione recesserint, tali sententia constringantur.
PL 11, 1188B我々と聖なる霊とには、確かにこう決まった。回心に遅い者たちには、猶予の期間を取っておく。ただし、同僚司教あるいは聖職者のうち、自らの救いを忘れ、前述のプリミアヌスの断罪の日、すなわち7月朔日の前の第8日から、1月朔日の前の第8日までのあいだに、断罪されたプリミアヌスの交わりから退かなかった者は、そのような判決に縛られる。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.18
Laici quoque nisi se a supra dicto die damnationis illius, intra diem Paschae futurae ab ejus consortio separaverint, non posse quemquam nisi per poenitentiam, siquidem meminerint, Ecclesiae reformari. Victorinus Munacianensis episcopus subscripsi.
PL 11, 1188C平信徒たちも、前述の彼の断罪の日から、来るべき復活祭の日までに、彼との交わりから離れなかったなら、誰も、悔悛によらなければ、教会に立ち戻ることはできない〔siquidem meminerint の係りは定かでない。「もし彼らが覚えているならば」と取った〕。ムナキアナの司教ウィクトリヌス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.19
Fortunatus Dionysianensis episcopus subscripsi. Victorianus Carcabianensis episcopus subscripsi. Florentius ab Adrumeto episcopus subscripsi. Migginus ab Elephantaria episcopus subscripsi. Innocentius Thebaltensis episcopus subscripsi.
PL 11, 1188Cディオニュシアナの司教フォルトゥナトゥス、署名した。カルカビアの司教ウィクトリアヌス、署名した。アドルメトゥムのフロレンティウス司教、署名した。エレファンタリアのミッギヌス司教、署名した。テバルタの司教インノケンティウス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.20
Miggin pro collega meo Salvio Membressitano episcopo subscripsi. Salvius Ausafensis episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus subscripsi. Gemelius a Tambeis episcopus subscripsi. Praetextatus Assuritanus episcopus subscripsi.
PL 11, 1188C私ミッギヌスは、我が同僚、メンブレッサの司教サルウィウスに代わって署名した〔底本は Miggin。Migginus と読む〕。アウサファの司教サルウィウス、署名した。サブラタの司教ドナトゥス、署名した。タンベイのゲメリウス司教、署名した。アッスラスの司教プラエテクスタトゥス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.21
Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo subscripsi.
PL 11, 1188Dスタバタの司教マクシミアヌス、署名した。カミケタの司教ダティアヌス、署名した。フィスキアナの司教ドナトゥス、署名した。ウスラの司教テオドルス、署名した。ウィクトリアヌスは、同僚アグノシウス司教の命により署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.22
Donatus Cebrisetanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi, Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi, Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jocundianensis episcopus subscripsi.
PL 11, 1188Dケブリセタの司教ドナトゥス、署名した。テラの司教ナタリクス、署名した。マクリアナの司教ポンポニウス、署名した。バリアナの司教パンクラティウス、署名した。アクエの司教ヤヌアリウス、署名した。ヨクンディアナの司教セクンドゥス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.23
Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Cresconius Tacianensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus subscripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi.
PL 11, 1188Dアウグスティ村のパスカシウス司教、署名した。タキアナの司教クレスコニウス、署名した。司教ロガティアヌス、署名した。エルンミナの司教マクシミアヌス、署名した。トゥグティアナの司教ベネナトゥス、署名した。司教リタヌス〔Ritanus は人名とも、地名から作った形容詞(リタの司教)で名を欠くとも読める。人名と取った〕、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.24
Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subcripsi.
PL 11, 1189Aティグアラの司教ガイアヌス、署名した。レプティマグナの司教ウィクトリヌス、署名した。ベネファの司教グンタシウス、署名した。カプサの司教クィンタシウス、署名した。ムスティの司教フェリキアヌス、署名した〔底本は subcripsi。subscripsi と読む〕。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.25
Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi.
PL 11, 1189Aウィクトリアヌスは、ミッギヌス司教の委任により署名した。ムギアの司教ラティヌス、署名した。ギルビタの司教プロクルス、署名した。サブラタの司教ドナトゥスは、我が兄弟にして同僚マッラティウスに代わって署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.26
Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi.
PL 11, 1189Aギルビタのプロクルスは、我が同僚ガッリオヌスに代わって署名した。プリシアナの司教セクンディアヌス、署名した。トゥスドリタの司教ヘルピディウス、署名した。サムルダタの司教ドナトゥス、署名した。ウィクトリアナの司教ゲトゥリクス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.27
Annibonius Rabautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendo Arensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundianus Aurisilianensis episcopus subscripsi.
PL 11, 1189Bラバウタの司教アンニボニウス、署名した。同じくアンニボニウスは、我が同僚アレの司教アウゲンドゥスに請われて署名した。アビタの司教テルトゥルス、署名した。司教プリムリアヌス、署名した。アウリシリアナの司教セクンディアヌス、署名した。
Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 5.0.28
Maximus Pitanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Beliniensis episcopus subscripsi. Perseverantius Tevestinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres.
PL 11, 1189Bピタナの司教マクシムス、署名した。ムルラの司教クレスケンティアヌス、署名した。ベリニアの司教ドナトゥス、署名した。テウェステの司教ペルセウェランティウス、署名した。ビナの司教ファウスティヌス、署名した。アルティブルスの司教ウィクトル、署名した。総数五十三名。