諸家362–418

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII)

Monumentum VI 第VI項

Various authors · Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) · PL 11, 1189B · 16 sectiones

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.1

1

Cum omnipotentis Dei et Christi ejus Salvatoris nostri voluntate, ex universis provinciis Africae venientes. in Ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus, Gamalius, Primianus, Pontius, Secundianus, Januarius, Saturninus, Felix, Pegasius, Rufinus, Fortunius, Crispinus, Florentius, Optatus, Donatus, Donatianus, et caeteri, numero trecenti et decem: Placuit Spiritui sancto, qui in nobis est, pacem firmare perpetuam, et schismata resecare sacrilega (Lib. IV contr. Crescon. cap. 10) .

PL 11, 1189B

全能の神とその救い主キリストの意志によって、アフリカのすべての属州から来た我々、ガマリウス、プリミアヌス、ポンティウス、セクンディアヌス、ヤヌアリウス、サトゥルニヌス、フェリクス、ペガシウス、ルフィヌス、フォルトゥニウス、クリスピヌス、フロレンティウス、オプタトゥス、ドナトゥス、ドナティアヌス、そのほか総勢三百十人が、聖なるバガイの教会で会議を開いていたとき、我々のうちにある聖なる霊は、永続する平和を固め、瀆聖の分派を断ち切ることを良しとした(『クレスコニウス駁論』第4巻第10章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.2

2

Optata quidem pacis et concordiae est juncta germanitas, sicut scriptum est: Justitia et pax osculatae sunt invicem (Ibid. cap. 16) .

PL 11, 1189D

平和と和合とが姉妹のように結ばれていることは、まことに望ましい。「義と平和は互いに口づけした」と書かれているとおりである(『クレスコニウス駁論』第4巻第16章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.3

3

Licet enim viperei seminis noxios partus venenati uteri alveus diu texerit: et concepti sceleris uda coagula, in aspidum membra tardo se calore vaporaverint; tamen conceptum virus, evanescente umbraculo, occultari non potuit: nam etsi sero, publicum tamen facinus et parricidium suum, foeta scelerum vota pepererunt.

PL 11, 1189D

たとえ、毒蛇の種の有害な子らを、毒を孕んだ胎の窪みが長く覆っていたとしても。宿った罪の湿った凝血が、ゆるやかな熱のうちに、毒蛇の肢体へと蒸し育ったとしても。それでも、宿った毒は、覆いが消え去るとき、隠しおおせなかった。遅くはあったが、罪を孕んだ誓願は、自分たちの公然たる凶行と近親殺しを産み落としたのである。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.4

4

Quod ante praedictum est: Parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Sed quoniam serenum jam fulget e nubilo nec est confusa criminum sylva, cum ad poenam designata sunt nomina.

PL 11, 1189D

これについては、あらかじめ言われていた。「彼は不正を産みの苦しみで産み、苦痛を宿し、不法を産んだ」。だが、いまや雲間から晴れ間が輝き出し、罪の森ももはや混濁していない。刑のために名が指名されたからである。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.5

5

Indulgentiae enim ante hac fuerat: dum clementiae dimittimus lineam, invenit causa quos puniat (Lib. de Gest. cum Emer. et lib. IV contr. Cresc. cap. 31, lib. II contr. Parmen. cap. 3) .

PL 11, 1190A

これより前は、寛恕の時があったのである〔底本は indulgentiae(属格)で、主語に当たる語が欠けているらしい。「寛恕の時(余地)があった」と解した〕。我々が寛容の糸をゆるめている間に、案件は罰すべき者たちを見いだした(『エメリトゥスとの協議録について』、『クレスコニウス駁論』第4巻第31章、『パルメニアヌス駁論』第2巻第3章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.6

6

Sed veridica unda in asperos scopulos nonnullorum naufraga projecta sunt membra, et Aegyptiorum ad modum exemplo, pereuntium funeribus plena sunt littora: quibus in ipsa morte major est poena, quod post extortam aquis ultricibus animam, nec ipsam inveniant sepulturam (Lib. IV contr. Crescon. cap. 16) .

PL 11, 1190A

だが、真実の波によって、幾人かの砕けた肢体が荒々しい岩礁に投げ出され、エジプト人たちの例にならって、岸辺は死にゆく者たちの亡骸で満ちた。彼らにとっては、死そのものにおいてさらに大きな罰がある。復讐する水に命をもぎ取られたあとも、墓さえ見いだせないからである(『クレスコニウス駁論』第4巻第16章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.7

7

Loquamur, charissimi fratres, schismatis causas: quia jam non possumus tacere personas. MAXIMIANUM fidei aemulum, veritatis adulterum, Ecclesiae matris inimicum, Dathan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulmen excussit: et quod adhuc eum dehiscens terra non absorbuit, ad majus supplicium superis reservavit.

PL 11, 1190A

愛する兄弟たちよ、分派の原因を語ろう。もはや人々の名を黙っていることはできないからである。マクシミアヌス、信仰の敵対者、真理に背く姦通者、母なる教会の敵、ダタン、コラ、アビロンの下僕。彼を、判決の雷光が平和の懐から打ち出した。そして、裂ける大地がまだ彼を呑み込んでいないのは、より大きな刑罰のために、彼を地上に残しておいたのである〔superis。「上の世界に」すなわち生者の間に、と取った。次節の「生きながら死者たちの間にいる」と対になる〕。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.8

8

Raptus enim poenam suam compendio lucraverat funeris; usuras nunc graviores colligit foenoris, cum mortuis interest vivus (l. de Gest. cum Emer.) . Nec solum hunc sceleris sui mors justa condemnat.

PL 11, 1190B

もし〔大地に〕さらわれていたなら、彼は死という近道で自分の刑を済ませ、得をしていたであろう〔lucraverat は直説法過去完了だが、反実仮想に取った〕。いま彼は、より重い利息を積み重ねている。生きながら死者たちの間にいるのだから(『エメリトゥスとの協議録について』より)。この者ひとりを、彼の罪の正当な死が断罪するのではない。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.9

9

Trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, de quibus scriptum est: Venenum aspidum sub labiis eorum, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem; contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt: non est timor Dei ante oculos eorum.

PL 11, 1190B

瀆聖の鎖は、さらに非常に多くの者たちを罪の連帯へと引き込む。彼らについて、こう書かれている。「毒蛇の毒が彼らの唇の下にあり、彼らの口は呪いと苦みで満ちている。彼らの足は血を流すのに速く、砕きと不幸が彼らの道にあり、彼らは平和の道を知らなかった。神への畏れは彼らの目の前にない」。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.10

10

Nollemus quidem quemquam e proprii corporis junctura praecidi; sed quoniam tabescentis vulneris putredo pestifera plus habet in abscissione solaminis quam in remissione medicaminis; inventa est causa salubrior, ne per cuncta membra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus (eod. lib.) .

PL 11, 1190C

我々は、誰であれ自分の体のつなぎ目から切り離されることを望まないであろう。だが、腐りゆく傷の悪疫のごとき腐敗は、薬を緩めるよりも切除のほうに慰め〔abscissione solaminis の語義は定かでない。「切除による慰め」と取った〕が多いので、有害な毒が全身の肢体に忍び込まないように、いっそう健全な処置が見いだされた。すなわち、短い痛みによって、生じた傷が切り落とされるようにである(同じ『エメリトゥスとの協議録について』より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.11

11

Famosi ergo criminis reos, Victorianum Carcabianensem, Martianum Sullectinum, Beïanum Baïanensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membressitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et Martialem Pertusensem, qui funesto opere, perditionis vas sordidum collecta faeculentia glutinarunt (l. III contr. Cresc. cap. 53) : sed et clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum facinori intersunt illicito, incestui praebuerunt lenocinium, Dei praesidentis arbitrio, universalis concilii ore veridico, damnatos esse cognoscite.

PL 11, 1190C

それゆえ、悪名高い罪の咎ある者たち、すなわち、カルカビアのウィクトリアヌス、スッレクトゥムのマルティアヌス、バイアナのベイアヌス、アウサファのサルウィウス、ウスラのテオドルス、サブラタのドナトゥス、エレファンタリアのミッギヌス〔底本の綴りは Miggenem〕、アッスラスのプラエテクスタトゥス、メンブレッサのサルウィウス、メルジのウァレリウス、ムスティのフェリキアヌス、ペルトゥサのマルティアリス〔司教の名に付く地名は、形容詞形から復元した〕——彼らは忌まわしい仕業によって、寄せ集めた汚物で破滅の汚れた器を貼り合わせたのである(『クレスコニウス駁論』第3巻第53章より)——、そればかりか、かつてカルタゴの教会に属していた聖職者たち、すなわち不法な凶行に加わりながら、近親相姦の取り持ちをした者たちも、統べ治める神の裁定により、全体会議の真実の口によって断罪されたことを知れ。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.12

12

Eos autem quos sacrilegii surculi non polluere plantaria, hoc est, qui a Maximiani capite, proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire permisimus (l. de Gest. cum Emer.) .

PL 11, 1190D

だが、瀆聖の若枝が汚さなかった者たち、すなわち、マクシミアヌスという頭から、信仰の慎ましい恥じらいによって自らの手を引いた者たちには、母なる教会へ帰ることを許した〔quos … non polluere plantaria の構文は崩れているらしい。「瀆聖の若枝が、苗木のような彼らを汚さなかった」と解した〕(『エメリトゥスとの協議録について』より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.13

13

Placuit tamen decreto concilii, dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens haberetur (l. IV contr. Cresc. cap. 34) . Quantum enim de reorum morte purgamur, tantum de innocentium reditu gratulamur (Eodem l. c. 35) .

PL 11, 1190D

それでも会議の決議により、期限の猶予が与えられ、その間にもし誰かが正されることを望むなら、無垢な者と見なされることになった(『クレスコニウス駁論』第4巻第34章より)。咎ある者たちの死によって我々が清められるのと同じだけ、無垢な者たちの帰還を我々は喜ぶからである(『クレスコニウス駁論』第4巻第35章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.14

14

Ac ne angustum redeuntibus tempus, spem salutis arctatae diei pressura subducat; agnoscentibus quibuslibet longe manentibus praecedentibus statutis, universis usque ad diem octavum kalendarum Januarii proxime futurarum, agnitionis pandimus januam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta: quam si quisquam ingredi nequiverit pigra segnitie; sciat sibi ad omnes veniales aditus, sua voluntate viam esse subductam.

PL 11, 1190D

帰ってくる者たちに、時が狭く、日の切迫が、狭められた救いの希望を奪うことのないように、遠くにとどまっている者のうち誰であれ、先の定めを認める者には、すべて、次に来る一月のカレンダエの八日前の日まで、認知の門を開く。戻った者が、損なわれない名誉と信仰の基盤を持つようにである。もし誰かが怠惰と怠慢のゆえにそこに入れなかったなら、赦しのあらゆる通路に対して、自らの意志によって道が断たれたのだと知るがよい。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.15

15

Manebit enim circa eos dicta sententia, et post praestitutum diem redeuntibus fixa poenitentia (l. IV contr. Cresc. cap. 4) .

PL 11, 1191A

彼らに対しては、すでに述べた判決が据え置かれ、定められた日の後に帰る者には、固定された悔悛が課されるであろう(『クレスコニウス駁論』第4巻第4章より)。

Monumenta vetera ad historiam Donatistarum pertinentia (I–XXXII) 6.0.16

16

Data Bagaï in Numidia VIII kalendas Maias post consulatum Theodosii Augusti III, consulatu Augustorum Arcadii III et Honorii iterum (l. III contra Cresc. cap. 56, et l. IV c. 39) . Interfuerunt Episcopi.

PL 11, 1191A

五月のカレンダエの八日前の日、ヌミディアのバガイで発布。アウグストゥス・テオドシウス3回目の執政官の年の後、アウグストゥスたちアルカディウス3回目とホノリウス2回目の執政官の年(『クレスコニウス駁論』第3巻第56章および第4巻第39章より)。司教たちが出席した。