ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Elia et jejunio

Caput XXI 第XXI章

Ambrose of Milan · De Elia et jejunio · PL 14, 725A · 22 sectiones

De Elia et jejunio 21.1

1

Prophetis etiam futura praesentia esse: item mundum ex Esaiae vaticinio non injuria destruendum, ad quam rem illustrandam perelegans adhibetur stadii comparatio.

PL 14, 725A

預言者たちにとっては、未来のことも現在であること。同じく、イザヤの預言によれば、世界は不当にではなく滅ぼされるべきであること。この点を明らかにするために、競技場のたとえがきわめて優雅に用いられる。

De Elia et jejunio 21.2

2

Hujus occasione nos athletas esse atque ad coronam exerceri sedulo oportere sanctus docet; ac tandem Christum ut adventum suum maturet, apprecatur. 77. Audisti quid lectum sit hodie: Ecce venit Dominus disperdere orbem terrarum (Esai. XIII, 5) .

PL 14, 725A

これを機に、聖なる人〔アンブロシウス〕は、我々が競技者であり、冠のために熱心に鍛錬されねばならないことを教え、ついにキリストに、その到来を早めるよう祈り願う。77. あなたは、今日何が朗読されたかを聞いた。「見よ、主が地の全世界を滅ぼすために来る」(イザヤ13:5)。

De Elia et jejunio 21.3

3

Quasi manu sanctus propheta demonstret, quasi oculis advenientem videat judicii diem, ita dicit: Ecce venit Dominus disperdere orbem terrarum.

PL 14, 725B

聖なる預言者は、まるで手で指し示すかのように、まるで目の前に到来する審判の日を見るかのように、こう言う。「見よ、主が地の全世界を滅ぼすために来る」。

De Elia et jejunio 21.4

4

Immo quia in spiritu prophetis etiam quae futura sunt tamquam praesentia revelantur, ideo quae videbat, nobis quoque demonstrare cupiebat, ut nos ad conversionem ab errore revocaret.

PL 14, 725B

いや、むしろ、霊において、預言者たちには未来のことでさえ現在のことのように啓示されるので、彼は、自分が見ていたものを我々にも示したいと願ったのである。誤りから回心へと、我々を呼び戻すためである。

De Elia et jejunio 21.5

5

78. Nec tamen quisquam frangi debet, cum audit quia disperdet Dominus orbem terrarum. Ne forte dicat: Esto, nos gravia peccata commisimus, quid deliquit coelum, quid terra, quid mare, ut et illa disperdat? Cur peribit tam pulcher ornatus?

PL 14, 725B

78. しかし、主が全地を滅ぼすと聞いても、誰も打ちひしがれてはならない。こう言う者が出ないように。「よかろう、我々は重い罪を犯した。だが、天が、地が、海が、何の過ちを犯したので、主はそれらをも滅ぼすのか。これほど美しい装いが、なぜ滅びるのか」。

De Elia et jejunio 21.6

6

Angusti est animi istiusmodi opinio. Caeterum si altius spectes, invenies hoc esse pro nobis, quod putas esse contra nos: judicabis hoc esse pro mundo, quod adversum mundum arbitraris.

PL 14, 725B

このような考えは、狭い心のものである。だが、もしあなたがより高みから見るなら、我々に敵対すると思っているこのことが、実は我々のためであると分かるであろう。世界に逆らうと考えているこのことが、世界のためであると判断するであろう。

De Elia et jejunio 21.7

7

Non semper stadium refertum est spectatoribus, non semper certaminibus inquietum, non semper concretum pulvere: sed quando certamina, tunc populus in spectaculo, luctator in scammate, pulvis in stadio.

PL 14, 725C

競技場は、いつも観客でいっぱいなのではなく、いつも競技で騒がしいのでもなく、いつも砂塵に固まっているのでもない。競技があるときにこそ、見世物に民があり、格闘士は砂場に、砂塵は競技場にある。

De Elia et jejunio 21.8

8

Ubi decursa certamina, conventus solvitur, discedit unusquisque aut victor ad gratiam, aut victus ad opprobrium: evehit corona victorem, victum premit verecundia, angit injuria.

PL 14, 725C

競技が終わると、集いは散り、各人は、勝者は称賛へ、敗者は恥辱へと去って行く。冠は勝者を高く掲げ、恥じらいは敗者を押さえつけ、屈辱は敗者を苦しめる。

De Elia et jejunio 21.9

9

Si quis ergo postea ingrediatur stadium, videat vacuum celebritatis, dicat agonothetae: Cur vacat stadium; cur silent certamina; cur solemnia feriantur? Respondebit qui agoni praeest: Oportet requiescere athletas, requiescere spectatores.

PL 14, 725C

もし誰かが、そのあと競技場に入り、にぎわいの失せた場を見て、競技の主催者(アゴノテテス)に、「なぜ競技場は空なのか。なぜ競技は静まっているのか。なぜ祭典は休みなのか」と言ったなら、競技を司る者は答えるだろう。「競技者も休まねばならず、観客も休まねばならない」と。

De Elia et jejunio 21.10

10

Quis enim laboris est fructus, nisi requies post laborem? Similiter et orbis terrarum aliquando solvendus est, ut sit requies fatigatis. 79. Athletae sumus, in quodam stadio decernimus spiritali.

PL 14, 725C

労苦の実りとは、労苦のあとの休息でなくて何であろうか。同じく、全地もいつかは解体されねばならない。疲れた者たちに休息があるように。79. 我々は競技者であり、ある霊的な競技場で勝負を争っている。

De Elia et jejunio 21.11

11

Denique bonus athleta dicebat: Facti sumus spectaculum hujus mundi (I Cor. IV, 9) . Et alibi: Si curro, non ut in incertum: sic enitor, non ut aerem caedens; sed castigo corpus meum (I Cor. IX, 26) .

PL 14, 725D

実際、善き競技者は言っていた。「我々はこの世界の見世物となった」(一コリント4:9)。また別の箇所では、「私が走るのは、不確かなものへ向かうようにではない。私はこう努める。空を打つようにではなく、私は自分の体を打ち懲らす」(一コリント9:26)。

De Elia et jejunio 21.12

12

Et alibi: Superiora obliviscens, et quae sunt priora appetens, ad destinatum sequor bravium (Philip. III, 13) . Athletae ergo sumus, legitime certandum est. Multa luctamina sunt: et qui hodie victus est, cras se reparat.

PL 14, 725D

また別の箇所では、「すでに越えたものを忘れ、前にあるものを追い求め、私は定められた褒賞に向かって追う」(フィリピ3:13)〔superiora は「すでに通り過ぎたもの」の意に取った〕。したがって我々は競技者であり、規則にかなって戦わねばならない。多くの格闘がある。今日敗れた者も、明日には立ち直る。

De Elia et jejunio 21.13

13

Ante ad bravium contenditur, postea ad coronam. Numquid athleta otio vacat, cum semel dederit certamini nomen suum? Exercetur quotidie, ungitur quotidie. Ipse cibus ei agonisticus datur, disciplina exigitur, castimonia custoditur.

PL 14, 726A

まず褒賞を目指して競い、その後に冠を目指す。競技者は、ひとたび競技に名を登録したなら、暇に過ごすだろうか。毎日鍛えられ、毎日油を塗られる。食事そのものが競技者用のものとして与えられ、規律が求められ、貞潔が守られる。

De Elia et jejunio 21.14

14

Et tu dedisti nomen tuum ad agonem Christi, subscripsisti ad competitionem coronae: meditare, exercere, ungere oleo laetitiae, unguento exinanito. Cibus tuus cibus sobrietatis sit, nihil habeat intemperantiae, nihil luxuriae.

PL 14, 726A

あなたもまた、キリストの競技に自分の名を登録し、冠をめぐる競争に署名した。思いめぐらせ、鍛えよ、喜びの油、注ぎ出された香油を塗れ。あなたの食事は節度の食事であれ。無節制も放蕩も、そこに一切あってはならない。

De Elia et jejunio 21.15

15

Potus tuus parcior, ne quid ebrietatis obrepat: custodi corporis castimoniam, ut possis esse habilis ad coronam, ne existimatio tua offendat spectatoris affectum, ne te fautores tui negligentem videant et deserant.

PL 14, 726A

あなたの飲み物はより控えめであれ。酩酊が少しでも忍び込まないように。体の貞潔を守れ。冠にふさわしい者となれるように。あなたの評判が観客の好意を損ねることのないように、あなたの支持者があなたを怠け者と見て見捨てることのないように。

De Elia et jejunio 21.16

16

Spectant te Archangeli, et Potestates, et Dominationes, et illa Angelorum decem millia decem millium. Sub tantis spectatoribus erubescere, considera quam dedecorosum sit. Ingressus stadium, pulvere rigorem animae tuae excita, lacertos excute.

PL 14, 726B

大天使たちが、諸々の権能が、諸々の主権が、そしてあの一万の一万倍の天使たちが、あなたを見ている。これほどの観客の前で恥じ入ることが、どれほど不名誉であるか、考えよ。競技場に入ったなら、砂塵によってあなたの魂の剛健さを呼び覚まし、腕を振るえ。

De Elia et jejunio 21.17

17

Progressus in scamma, necesse est ut excipias pulverem, subeas aestivi solis flagrantiam. Gravis aestus, sed dulcis victoria: molesta caligo pulveris, sed speciosa tolerantia. Nemo stadium pulverulentus ingreditur, sed pulverulentum reddunt certamina.

PL 14, 726B

砂場に進み出たなら、砂塵を受け、夏の太陽の灼熱に身をさらさねばならない。暑さは重いが、勝利は甘い。砂塵のかすみは煩わしいが、耐え忍びは美しい。誰も砂まみれで競技場に入るのではない。競技が人を砂まみれにするのである。

De Elia et jejunio 21.18

18

Ibi colligitur pulvis, ubi palma proponitur. Nemo iterum nitidus coronatur, pulverulentum decet victoria. 80. Veni ergo, Domine Jesu, exeat corona tua, admitte victores in requiem, victos ad compunctionem.

PL 14, 726B

砂塵が集まるのは、勝利のシュロが掲げられている場所である。また、清潔なままで冠を受ける者は誰もいない。勝利は砂まみれの者にふさわしい。80. それゆえ来たれ、主イエスよ。汝の冠よ、現れ出よ。勝者たちを休息へ、敗者たちを痛悔へ迎え入れよ。

De Elia et jejunio 21.19

19

Et si disperdis orbem terrarum, plura sunt invisibilia opera tua, quam quae vidimus. Qui angustioris est animi, illa non cernit, dolet quod disperdas orbem terrarum: sed qui novit spectare quae invisibilia sunt, gaudet ut venias, et omnes liberes.

PL 14, 726B

汝が全地を滅ぼすとしても、汝の見えない業は、我々が見たものより多い。より狭い心の者はそれらを見分けず、汝が全地を滅ぼすことを悲しむ。だが、見えないものを見ることを知る者は、汝が来て、すべての者を解き放つことを喜ぶ。

De Elia et jejunio 21.20

20

Gaudent athletae qui possunt dicere: Veniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra (Matth. VI, 10) .

PL 14, 726C

「汝の国よ、来たれ。汝の意志が、天におけるように地においてもなされよ」と言うことのできる競技者たちは喜ぶ(マタイ6:10)。

De Elia et jejunio 21.21

21

Gaudebit creatura mundi, ut a vanitate mundi istius liberetur, quae nunc congemiscit et parturit; quia vanitati etiam illa creatura subjecta est, donec multiplicetur adoptio filiorum, et totius corporis redemptio compleatur. In bono ergo disperdet orbem terrarum.

PL 14, 726C

世界の被造物は喜ぶであろう。この世界の空しさから解放されるからである。被造物は今、ともに呻き、産みの苦しみにある。被造物もまた空しさに服させられており、それは子らの養子縁組が増し加えられ、体全体の贖いが成し遂げられるまでである。したがって、主は善いことのために全地を滅ぼすのである。

De Elia et jejunio 21.22

22

Erit etenim coelum novum, et nox non erit amplius. Denique revelabit, inquit, faciem ejus, ut revelata facie spectemus gloriam Christi (I Cor. III, 13).

PL 14, 726C

新しい天が現れ、夜はもはやなくなるからである。実際、彼は言う。「彼はその顔をあらわにする。我々が、覆いを取り除かれた顔で、キリストの栄光を見つめるために」(一コリント3:13)〔底本は I Cor. III, 13。一コリント3:13 にも「あらわにされる」の語はあるが、引かれた句は二コリント3:18 に近く、その誤りか〕。