ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Elia et jejunio

Caput XX 第XX章

Ambrose of Milan · De Elia et jejunio · PL 14, 723C · 17 sectiones

De Elia et jejunio 20.1

1

In verborum vilitate saepius majorem inesse efficaciam. Quomodo canticum meretricis nationum congregatio cantaverit; cum exhortatione ad morum conversionem, nec non ad peccata eleemosynis redimenda.

PL 14, 723C

言葉が卑俗であるところに、しばしばより大きな力が宿ること。諸国民の集まりが、いかにして遊女の歌を歌ったか。習俗を改めるようにとの勧めとともに、また、施しによって罪を贖うようにとの勧めとともに。

De Elia et jejunio 20.2

2

73. Ululate, inquit, iterum, naves Carthaginis, quoniam periit munitio vestra; et erit in illa die, relinquetur Tyrus (Esai. XXIII, 14) . Et infra: Eritque post septuaginta annos Tyrus ut canticum meretricis (Ibid. 15) .

PL 14, 723C

73. 「再び泣き叫べ、カルタゴの船よ。汝らの砦は滅びたからだ。その日になれば、ティルスは見捨てられる」と彼は言う(イザヤ23:14)。そして下では、「七十年ののち、ティルスは遊女の歌のようになる」(イザヤ23:15)。

De Elia et jejunio 20.3

3

Vide quibus verbis utatur propheta, nec refugiat verborum istiusmodi vilitatem. Nos interdum refugimus; non quod nobis, quam illis lingua sit castior, sed auctoritas inferior.

PL 14, 723C

預言者がどのような言葉を用いるかを見よ。彼は、この種の言葉の卑俗さを避けない。我々は時にそれを避ける。我々の舌が彼らの舌より清いからではなく、権威が劣るからである。

De Elia et jejunio 20.4

4

Major enim vis rerum in talium expressione sermonum est; ut qui delicta non erubescunt, erubescant vel nomina delictorum. Eritque Tyrus, inquit, ut canticum meretricis.

PL 14, 723C

事柄の力は、こうした言葉づかいによる表現のうちにこそより大きいからである。罪を恥じない者たちが、せめて罪の名を恥じるようになるためである。「ティルスは遊女の歌のようになる」と彼は言う。

De Elia et jejunio 20.5

5

Vide ne cum aliquis illos choros viderit turpia verba cantare, dicat: Ecce Tyrus facta est ut canticum meretricis. Oraculum propheticae annuntiationis impletum est.

PL 14, 723D

あの踊りの輪が卑しい言葉を歌うのを誰かが見て、「見よ、ティルスは遊女の歌のようになった」と言うことのないよう、気をつけよ。預言による告知の託宣は成就したのである。

De Elia et jejunio 20.6

6

74. Et subjecit: Accipe citharam, et vagare, civitas meretrix oblita, bene cithariza, multa canta, ut fiat memoria tui. Et post septuaginta annos erit Tyrus ut canticum meretricis, et visitationem faciet Deus Tyri (Ibid. 16) .

PL 14, 724A

74. そして彼はこう付け加えた。「竪琴を取り、さまよえ、忘れられた遊女の町よ。上手に竪琴を奏で、多くを歌え。汝のことが思い起こされるように。七十年ののち、ティルスは遊女の歌のようになり、神はティルスを訪れる」(イザヤ23:16)。

De Elia et jejunio 20.7

7

Unde possumus et in bono canticum Rahab illius meretricis accipere, quae exploratores Jesu fideli mente suscepit. Nam et Dominus ait: Cantavimus vobis, et non saltastis (Luc. VII, 32) .

PL 14, 724A

それゆえ我々は、善い意味でも、あの遊女ラハブの歌を受け取ることができる。彼女は信仰ある心でヨシュアの斥候たちを迎え入れた。主もまた言ったからである。「我々は汝らのために歌ったのに、汝らは踊らなかった」(ルカ7:32)。

De Elia et jejunio 20.8

8

Et David ait: Cantate Domino canticum novum, cantate Domino, omnis terra (Psal. XCV, 1) , hoc est canticum meretricis, quod ante illa meretrix in Adam et Eva terra cantavit, meretrix in populo nationum.

PL 14, 724A

ダビデも言う。「主に新しい歌を歌え、全地よ、主に歌え」(詩篇95:1)。これはすなわち遊女の歌であり、かつてあの遊女、すなわち地が、アダムとエバにおいて歌った歌、諸国民の民の中の遊女が歌った歌である〔terra は詩篇の「全地」を受けて illa meretrix と同格と取った。係りは定かでない〕。

De Elia et jejunio 20.9

9

Haec meretrix plurimas fecit bonas meretrices, de quibus dictum est a Domino Jesu ad illum electum et seniorem populum Dei: Publicani et meretrices praecedunt vos in regnum Dei (Matth. XXI, 31) .

PL 14, 724A

この遊女は、多くの善い遊女たちを生み出した。彼女たちについて、主イエスは、神のあの選ばれた年長の民に向かって言った。「徴税人と遊女は、汝らより先に神の国に入る」(マタイ21:31)。

De Elia et jejunio 20.10

10

75. Ergo quoniam tam misericordem habemus Dominum, qui etiam gravi ignoscat errori, convertamur a vitiis, non recedamus a lege, praeceptum Domini quasi servuli sedulis studiis exsequamur. Quid nobis cum impuritatibus et impudicitiis? Quid cum operibus diaboli?

PL 14, 724B

75. それゆえ、我々は、重い過ちをさえ赦す、これほど慈しみ深い主を持っているのだから、悪徳から向き直り、律法から離れず、主の命令を、下僕のように熱心な努めをもって果たそう。我々に、汚れや淫らさが何の関わりがあろうか。悪魔の業が何の関わりがあろうか。

De Elia et jejunio 20.11

11

Audistis hodie in lectione decursa quid legio dixerit: Quid mihi et tibi est, Jesu fili Dei (Luc. VIII, 28) ? Et tu dicito, si forte vides pugnare adversum te diaboli tentamenta: Quid mihi et tibi est, Belial?

PL 14, 724B

諸君は今日、朗読された箇所で、レギオンが何と言ったかを聞いた。「神の子イエスよ、私と汝に何の関わりがあるのか」(ルカ8:28)。あなたもまた、悪魔の誘惑があなたに向かって戦いを挑むのを見たなら、こう言え。「ベリアルよ、私と汝に何の関わりがあるのか」。

De Elia et jejunio 20.12

12

Ego Christi servus sum, illius redemptus sanguine, illi me totum mancipavi. Quid mihi et tibi est? Non novi opera tua, nihil tuum quaero, nihil tuum possideo, nihil tuum desidero. Quanto magis nos oportet separari a diabolo, si se ille discernit a Christo?

PL 14, 724B

「私はキリストの僕であり、その血によって贖われ、彼に自分を丸ごと譲り渡した。私と汝に何の関わりがあるのか。私は汝の業を知らず、汝のものを何も求めず、何も所有せず、何も欲しない。」悪魔がキリストから自らを分け隔てているのなら、我々が悪魔から離れなければならないことは、なおさらではないか。

De Elia et jejunio 20.13

13

Et si fuimus ei in aliquo obnoxii, jam non sumus: confugimus ad medicum, vulnera superiora curavit. Et si quid superest acerbitatis, medela non deerit. Et si quid injuriae fecimus, memor non erit, qui semel donavit.

PL 14, 724C

もし我々が何かで彼〔悪魔〕に責めを負う身であったとしても、今はそうではない。我々は医者〔キリスト〕のもとに逃れ、医者は先の傷を癒やした。なお苦しみが残っていても、治療は欠けることがない。もし我々が何か不正を犯したとしても、一度赦した者は覚えていない。

De Elia et jejunio 20.14

14

Et si gravia deliquimus, magnum medicum invenimus, magnam medicinam gratiae ejus accepimus (De poenit., dist. 1, cap. Medicina) . Magna enim medicina tollit peccata magna. 76. Habemus etiam plura subsidia, quibus peccata nostra redimamus.

PL 14, 724C

重い罪を犯したとしても、我々は偉大な医者を見いだし、その恩寵の偉大な薬を受けた(『教令集』第2部『悔悛について』第1区分「Medicina」法文)〔教会法の引照〕。大きな薬は大きな罪を取り除くからである。76. 我々にはさらに、自分たちの罪を贖うための助けが多くある。

De Elia et jejunio 20.15

15

Pecuniam habes, redime peccatum tuum. Non venalis est Dominus, sed tu ipse venalis es. Peccatis tuis venumdatus es, redime te operibus tuis, redime te pecunia tua. Vilis pecunia, sed pretiosa est misericordia. Eleemosyna, inquit, a peccato liberat (Tob. XII, 9) .

PL 14, 724C

あなたに金があるなら、自分の罪を贖え。主が売り物なのではない。売り物になっているのは、あなた自身である。あなたは自分の罪によって売り渡された。自分の業によって自分を買い戻せ、自分の金によって自分を買い戻せ。金は安っぽいが、慈しみは貴い。「施しは罪から解放する」と彼は言う(トビト記12:9)。

De Elia et jejunio 20.16

16

Et alibi dicit: Redemptio viri, divitiae ejus (Prov. XIII, 8) . Et in Evangelio Dominus dicit: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis (Luc. XVI, 9) . Et veneno frequenter antidotum temperatur, hoc est, venenum veneno excluditur.

PL 14, 724D

また別の箇所にはこうある。「人の贖いは、その富である」(箴言13:8)。福音書でも主は言う。「不義のマンモンによって、汝らのために友をつくれ」(ルカ16:9)。毒に解毒剤が調合されることもしばしばある。すなわち、毒が毒によって締め出されるのである。

De Elia et jejunio 20.17

17

Veneno mors repellitur, vita servatur. Fac et tu quasi bonus dispensator de instrumento avaritiae subsidium misericordiae, sinceritatis gratiam de corruptionis illecebra.

PL 14, 725A

毒によって死は退けられ、生は守られる。あなたもまた、よき管理人のように、貪欲の道具から慈しみの助けを、堕落の誘惑から誠実の恩寵を作り出せ。