Idyllia 10.0.1
Transieram celerem nebuloso lumine Navam,Addita miratus veteri nova moenia vico:Aequavit Latias ubi quondam Gallia Cannas:Infletaeque jacent inopes super arva catervae.Unde iter ingrediens nemorosa per avia solum,Et nulla humani spectans vestigia cultus,
PL 19, 887B私は霞がかった光のなか、流れの速いナウァ川〔ナーエ川〕を渡り終えていた。古い村に新しい城壁が加えられているのに驚きながら――かつてガリアがラティウムのカンナエ〔ハンニバルがローマ軍を破った地〕に並んだ所だ。弔われぬ貧しい群れが野の上に横たわっている。そこから私は、木深い人けのない道をただ一人進み、人の手の入った跡など一つも見ずに、
Idyllia 10.0.2
Praetereo arentem sitientibus undique terrisDumnissum, riguasque perenni fonte Tabernas,Arvaque Sauromatum nuper metata colonis:Et tandem primis Belgarum conspicor orisNivomagum, divi castra inclyta Constantini.Purior hic campis aer: Phoebusque sereno
PL 19, 887C四方を渇いた土地に囲まれて乾くドゥムニッススを通り過ぎ、絶えず湧く泉に潤うタベルナエを過ぎ、近ごろ入植者に区画された、サルマタイ人の野を過ぎる。そしてついにベルガエ人の領の最初の境に、ノウィオマグス〔底本は Nivomagum。ノイマーゲン〕、神なるコンスタンティヌスの名高い陣営を見る。ここでは野の空気がいっそう澄んでいる。ポエブスは晴れ渡った
Idyllia 10.0.3
Lumine purpureum reserat jam sudus Olympum.Nec jam consertis per mutua vincula ramisQuaeritur exclusum viridi caligine coelum:Sed liquidum jubar, et rutilam visentibus aethramLibera perspicui non invidet aura diei.In speciem cum me patriae, cultumque nitentis
PL 19, 887C光で、いまや雲なく紫の天〔Olympus〕を開く。もはや枝々が互いの縛めに絡み合って、緑の暗がりに閉ざされた空を探すこともない。澄んだ輝きと、見る者に赤く染まる大気を、透きとおる昼の自由な風は惜しまない。故郷の姿と、輝くブルディガラ〔ボルドー〕の装いを思わせて、
Idyllia 10.0.4
Burdigalae blando pepulerunt omnia visu,Culmina villarum, pendentibus edita ripis,Et virides Baccho colles, et amoena fluentaSubterlabentis tacito rumore Mosellae.Salve, amnis laudate agris, laudate colonis,Dignata imperio debent cui moenia Belgae:
PL 19, 887Dすべてが心地よい眺めで私の心を打った。崖のように垂れた岸にそびえる別荘の屋根も、バックスのおかげで緑なす丘も、下を静かな響きで流れるモーセッラの快い流れも。ようこそ、野に讃えられ、農夫に讃えられる川よ、帝権の座にふさわしいとされた城壁を、ベルガエ人が負う川よ。
Idyllia 10.0.5
Amnis odorifero juga vitea consite Baccho,Consite gramineas amnis viridissime ripas:Naviger, ut pelagus; devexas pronus in undas,Ut fluvius; vitreoque lacus imitate profundo;Et rivos trepido potis aequiparare meatu,Et liquido gelidos fontes praecellere potu,
PL 19, 887D香り高いバックスのためにブドウの尾根を植えられた川よ、草の生えた岸を植えられて、どの川よりも緑なす川よ。あなたは海のように舟を通し、傾く波へ身を傾けては川のようであり、ガラスの深みで湖に似て、せせらぐ流れで小川に並びうる。澄んだ飲み水で冷たい泉にまさる。
Idyllia 10.0.6
Omnia solus habes, quae fons, quae rivus, et amnis,Et lacus, et bivio refluus manamine pontus.Tu placidis prolapsus aquis, nec murmura ventiUlla, nec occulti pateris luctamina saxi.Non superante vado rapidos reparare meatusCogeris, exstantes medio non aequore terras
PL 19, 887D泉も小川も川も、湖も、二筋に引き返す流れをもつ海も、すべてをあなたはただ一人で持つ。あなたは穏やかな水を滑り、風のざわめきも、隠れた岩との格闘も、何一つ耐えることがない。浅瀬に打ち勝たれて速い流れを取り戻すよう強いられはせず、水のただ中に突き出た陸に
Idyllia 10.0.7
Interceptus habes: justi ne demat honoremNominis, exclusum si dividat insula flumen.Tu duplices sortite vias, et cum amne secundoDefluis, ut celeres feriant vada concita remi:Et cum per ripas, nusquam cessante remulco,Intendunt collo malorum vincula nautae.
PL 19, 888A遮られてもいない。それは正しい名の名誉を損なわぬためだ、島が閉じ込められた流れを二つに分けたりすれば。あなたは二つの道を授かった川、順流に乗って下れば、速い櫂が騒ぐ浅瀬を打つ。また岸沿いに、曳き綱が決して緩むことなく、水夫たちが首に帆柱の綱を張って引くときも。
Idyllia 10.0.8
Ipse tuos quotiens miraris in amne recursus,Legitimosque putas prope segnius ire meatus?Tu neque limigenis ripam praetexeris ulvis,Nec piger immundo perfundis littora coeno,Sicca sed in prima aspergis vestigia lympha.I nunc, et Phrygiis sola levia consere crustis,
PL 19, 888Aあなた自身、自分の流れが戻るのを幾度驚くことか、本来の流れのほうがむしろ鈍く進むと思うのか。あなたは泥に生まれる藻で岸を縁取らず、怠惰に汚い泥で岸辺を浸すこともなく、水際で、乾いた足跡に水をふりかけるだけ。行け、今、フリュギアの大理石の板で滑らかな床を敷き詰めよ、
Idyllia 10.0.9
Tendens marmoreum laqueata per atria campum.Ast ego despectis, quae census opesque dederunt,Naturae mirabor opus, non, cura nepotum,Laetaque jacturis ubi luxuriatur egestas.Hic solidae sternunt humentia littora arenae,Nec retinent memores vestigia pressa figuras.
PL 19, 888B格天井の広間に大理石の平原を広げながら。だが私は、財産と富が与えるものを蔑み、自然の業に感嘆しよう、放蕩者たちの気遣いではなく、損失を喜び、窮乏が奢り放題になる場ではなく。ここでは固い砂が湿った岸を敷きつめ、踏まれた跡も、形を覚えてとどめることがない。
Idyllia 10.0.10
Spectaris vitreo per levia terga profundo,Secreti nihil amnis habens. Utque almus apertoPanditur intuitu liquidis obtutibus aer,Nec placidi prohibent oculos per inania venti:Sic demersa procul durante per intima visuCernimus, arcanique patet penetrale fluenti:
PL 19, 888Bあなたは滑らかな背のガラスの深みを通して見通される、何一つ秘めるものをもたぬ川。恵み深い空気が澄んだ眼差しに開かれた視界を広げ、穏やかな風が虚空を見る目を妨げぬように、そのように沈んだものを、遠くまで奥へ続く視線で我々は見分け、隠れた流れの奥室が現れる。
Idyllia 10.0.11
Cum vada lene meant, liquidarum et lapsus aquarumProdit caerulea dispersas luce figuras:Quod sulcata levi crispatur arena meatu:Inclinata tremunt viridi quod gramina fundo.Utque sub ingenuis agitatae fontibus herbaeVibrantes patiuntur aquas: lucetque, latetque
PL 19, 888B浅瀬がやさしく流れ、水の滑りが青い光でちらばった形を現すとき、砂が軽い流れに筋を刻まれて波打つさまや、緑の底で草が傾いて震えるさまを。また湧き水のもとで揺れる草が震える水を受けるように。光り、また隠れる
Idyllia 10.0.12
Calculus: et viridem distinguit glarea muscum.Nota Caledoniis talis pictura Britannis,Cum virides algas, et rubra corallia nudatAestus, et albentes concharum germina baccas,Deliciasque hominum locupletes, quaeque sub undisAssimulant nostros imitata monilia cultus.
PL 19, 888C小石。砂利は緑の苔を分け隔てる。このような絵はカレドニアのブリタンニア人に知られている、潮が緑の海藻と赤い珊瑚をあらわにし、貝の芽である白みがかった粒〔真珠〕を、人々の豊かな愛玩の品を、また水の下で我々の飾りを真似て首飾りに似せるものを、あらわにするときに。
Idyllia 10.0.13
Haud aliter placidae subter vada laeta Mosellae,Detegit admixtos non concolor herba lapillos.Intentos tamen usque oculos errore fatigantInterludentes examina lubrica pisces.Sed neque tot species, obliquatosque natatus,Quaeque per adversum succedunt agmina flumen,
PL 19, 888Cそれと変わらず、穏やかなモーセッラの楽しげな浅瀬の下で、色の異なる草が混じった小石をあらわにする。だが凝らした目をなおも惑わせて疲れさせるのは、戯れ遊ぶ、滑らかな魚たちの群れだ。しかし、これほど多くの種類も、斜めに泳ぐさまも、流れに逆らって進む群れも、
Idyllia 10.0.14
Nominaque, et cunctos numerosae stirpis alumnos,Edere fas. Haud ille sinit, cui cura secundaeSortis, et aequorei cessit tutela tridentis.Tu mihi flumineis habitatrix Nais in oris,Squamigeri gregis ede choros, liquidoque sub alveoDissere caeruleo fluitantes amne catervas.
PL 19, 888D名前も、数多い一族の子らすべても、述べることは許されない。それを許さぬのは、第二の分け前を司り、海の三叉の矛の守りを受け持った者〔ネプトゥヌス〕だ。あなた、川辺に住むナイス〔水の精〕よ、私のために鱗ある群れの踊りを述べよ、澄んだ川床の下で青い流れに漂う群れを語れ。
Idyllia 10.0.15
Squameus herbosas Capito interlucet arenas,Viscere prae tenero fartim congestus, aristis,Nec duraturus post bina trihoria mensis.Purpureisque Salar stellatus tergora guttis,Et nullo spinae nociturus acumine Redo,Effugiensque oculos celeri levis Umbra natatu.
PL 19, 888D鱗あるカピト〔チャブの類〕が草深い砂の上に光る、柔らかな身のゆえに、腹いっぱい棘を詰め込まれ、食卓では三時間を二度過ぎれば保たぬもの〔mensis は mensa(食卓)の与格・奪格と取った〕。紫の斑点で背に星を散らしたサラル〔マスの類〕、背骨の棘で傷つけることのないレド〔不詳の魚〕、素早い泳ぎで目を逃れる軽やかなウンブラ〔カワヒメマスの類〕。
Idyllia 10.0.16
Tuque per obliqui fauces vexate Saravi,Qua bis terna fremunt scopulosis ostia pilis,Cum defluxisti famae majoris in amnem,Liberior laxos exerces, Barbe, natatus.Tu melior pejore aevo, tibi contigit omniSpirantum ex numero non inlaudata senectus.
PL 19, 889Aまたあなた、曲がりくねるサラウス〔ザール川。モーゼル川の支流〕の峡谷を抜けて揉まれた者よ、そこでは六つの口が岩の橋脚のあいだで轟くが〔ostia は橋脚のあいだの六つの水路とも、六つの河口とも取れる〕、より名高い川へ流れ下ったとき、あなたはより自由に、ゆるやかな泳ぎを営む、バルブス〔ニゴイの類〕よ。あなたは年を取るほど良くなる、生きとし生けるもののうち老いにも称えを欠かぬ運に恵まれた。
Idyllia 10.0.17
Nec te Puniceo rutilantem viscere, Salmo,Transierim, latae cujus vaga verbera caudaeGurgite de medio summas referuntur in undas,Occultus placido cum proditur aequore pulsus.Tu loricato squamosus pectore, frontemLubricus, et dubiae facturus fercula coenae,
PL 19, 889A赤く染まる身をもつサケよ、あなたをも私は見過ごすまい、幅広い尾のさまよう打撃は流れの真ん中から水面へと返される、隠れた脈打ちが穏やかな水面に現れるとき。あなたは胸を甲冑のように鱗で覆い、額は滑らかで、選びに迷う宴の皿となるべき者、
Idyllia 10.0.18
Tempora longarum fers incorrupte morarum,Praesignis maculis capitis: cui prodiga nutatAlvus, opimatoque fluens abdomine venter.Quaeque per Illyricum, per stagna binominis Istri,Spumarum indiciis caperis, Mustela, natantum,In nostrum subvecta fretum, ne lata Mosellae
PL 19, 889A長い遅れの時を傷まずに耐える者よ、頭の斑点で際立つ。その腹は惜しげなく垂れ、肥えた下腹から流れ出る腹が揺れる。またイリュリクムを抜け、二つの名をもつヒステル〔ドナウ川〕の沼を抜け、漂う泡の印で捕らえられるムステラ〔カワメンタイ〕よ、我々の水域へ運び上げられた、モーセッラの広い
Idyllia 10.0.19
Flumina tam celebri defraudarentur alumno.Quis te naturae pinxit color? atra supernePuncta notant tergum, quae lutea circuit Iris.Lubrica caeruleus perducit tergora fucus.Corporis ad medium fartim pinguescis; at illincUsque sub extremam squallet cutis arida caudam.
PL 19, 889B流れが、これほど名高い養い子を奪われぬようにと。自然のどんな色があなたを描いたのか。上には黒い斑点が背に印され、それを黄色の輪が取り巻く。滑らかな背を青い彩りが貫く。体の中ほどまで満ちて肥え、だがそこから尾の先端の下まで、皮は乾いてざらつく。
Idyllia 10.0.20
Nec te delicias mensarum, Perca, silebo,Amnigenos inter pisces dignande marinis,Solus puniceis facilis contendere mullis:Nam neque gustus iners, solidoque in corpore partesSegmentis coeunt, sed dissociantur aristis.Hic etiam Latio risus praenomine, cultor
PL 19, 889B食卓の悦びであるペルカ〔パーチ〕よ、あなたも黙しはしない、川に生まれる魚のうち、海の魚に比すべき者よ、ただ一匹、赤いヒメジと難なく競い合える。味は鈍くなく、固い身では切り身が一つにまとまり、棘で分かれる。ここにもまた、ラテンの個人名のゆえに笑われる〔lucius はルキウスという名と同形〕、
Idyllia 10.0.21
Stagnorum, querulis vis infestissima ranis,Lucius, obscuras ulva coenoque lacunasObsidet. Hic nullos mensarum lectus ad usus,Fervet fumosis olido nidore popinis.Quis non et virides vulgi solatia TincasNorit, et Alburnos praedam puerilibus hamis,
PL 19, 889C沼の住人、鳴き騒ぐカエルにとって最も恐ろしい力であるカワカマスが、藻と泥で暗い窪みを占める。これは食卓の用には選ばれず、煙る居酒屋で臭い匂いを立てて煮え立つ。誰が知らぬだろう、庶民の慰みである緑のテンチを、子どもらの釣り針の獲物であるアルブルヌス〔ブリークの類〕を、
Idyllia 10.0.22
Stridentesque focis opsonia plebis Alausas?Teque inter species geminas, neutrumque et utrumque,Qui necdum Salmo, nec jam Salar, ambiguusqueAmborum medio Fario intercepte sub aevo?Tu quoque flumincas inter memorande cohortes,Gobio, non major geminis sine pollice palmis,
PL 19, 889C炉で音を立てる、庶民の菜のアラウサ〔ニシンの類〕を。また二つの種のあいだにあって、どちらでもなくどちらでもあり、まだサケではなく、もはやサラルでもない曖昧な、二者の中間の年頃に捕らわれたファリオ〔マスの類〕よ、あなたを。あなたもまた川の群れ〔底本は flumincas。flumineas と読む〕の中で語られるべきだ、ゴビオ〔カマツカの類〕よ、親指のない二つの掌より大きくはなく、
Idyllia 10.0.23
Praepinguis, teres, ovipara congestior alvo;Propexique jubas imitatus Gobio Barbi.Nunc pecus aequoreum celebrabere, magne Silure:Quem velut Actaeo perductum tergora olivoAmnicolam Delphina reor. Sic per freta magnumLaberis, et longi vix corporis agmina solvis,
PL 19, 889Cひどく肥え、丸く、卵を宿す腹で詰まっている。ゴビオは、梳かれたバルブスのたてがみを真似ている。いまや水の群れとして称えられよう、大いなるシルルス〔ナマズの類〕よ。アッティカのオリーブ油を背に塗られたような、川に住むイルカと私は思う。そう海原を大きく滑り、長い体の連なりをやっと解き放つ、
Idyllia 10.0.24
Aut brevibus defensa vadis, aut fluminis ulvis.At cum tranquillos moliris in amne meatus,Te virides ripae, te caerula turba natantum,Te liquidae mirantur aquae; diffunditur alveoAestus, et extremi procurrunt margine fluctus.Talis Atlantiaco quondam balaena profundo,
PL 19, 889D浅い瀬や川の藻に守られながら。だが川で静かな進みを企てると、緑の岸が、青い泳ぐ者の群れが、澄んだ水があなたに驚く。川床に潮が広がり、縁の波が岸の端まで走り出る。そのようにかつて大西洋の深みで鯨が、
Idyllia 10.0.25
Cum vento motuve suo telluris ad orasPellitur, exclusum fundit mare, magnaque surguntAequora, vicinique timent decrescere montes.Hic tamen, hic nostrae mitis Balaena Mosellae,Exitio procul est, magnoque honor additus amni.Jam liquidas spectasse vias, et lubrica pisces
PL 19, 889D風か自らの動きで陸の岸辺へ追われるとき、閉ざされていた海を注ぎ出し、大きな海原が立ち上がり、近くの山々は縮むのを恐れる。だが、ここ、ここでは我々のモーセッラの穏やかな鯨は破滅から遠く、大いなる川に栄誉が加わる。もう十分に眺めた、澄んだ水路と、魚の滑らかな
Idyllia 10.0.26
Agmina, multiplicesque satis numerasse catervas.Inducant aliam spectacula vitea pompam:Sollicitentque vagos baccheia munera visus:Qua sublimis apex longo super ardua tractuEt rupes, et aprica jugi, flexusque, sinusqueVitibus assurgunt, naturalique theatro.
PL 19, 890A群れを。数多の群れも十分に数えた。ブドウの景観は別の行列を導き入れよ。バックスの賜物はさまよう視線を引きつけよ。そこでは高い頂が長く連なる険しさの上に、岩壁も、尾根の陽だまりも、曲がりも、入り江も、ブドウの木々とともに、自然の劇場となってそびえる。
Idyllia 10.0.27
Gauranum sic alma jugum vindemia vestit,Et Rhodopen, proprioque nitent Pangaea Lyaeo.Sic viret Ismarius super aequora Thracia collis.Sic mea flaventem pingunt vineta Garumnam.Summis quippe jugis tendentis in ultima clivi,Conseritur viridi fluvialis margo Lyaeo.
PL 19, 890Aガウルス〔カンパニアの山。ロドペ以下はトラキアの山〕の尾根を、このように恵み深い収穫のブドウが覆い、ロドペを覆い、パンガイオンは自らのリュアエウス〔バックス〕で輝く。イスマロスの丘もトラキアの海の上でこうして緑に映える。私のブドウ畑も、黄金色のガルムナ〔ガロンヌ川〕をこう彩る。頂の尾根から果ての傾斜に及ぶ地では、川辺の縁は緑のリュアエウス〔バックス〕で植えられる。
Idyllia 10.0.28
Laeta operum plebes, festinantesque coloniVertice nunc summo properant, nunc dejuge dorso,Certantes stolidis clamoribus. Inde viatorRiparum subjecta terens, hinc navita labens,Probra canunt seris cultoribus: astrepit ollisEt rupes, et silva tremens, et concavus amnis.
PL 19, 890A労働に陽気な民と、急ぐ農夫たちがいまは頂の高みで、いまは尾根の背から急ぎ、愚かしい叫び声を競い合う。そこから旅人は岸の低い道を踏みしめ、こちらから船頭は滑り下りつつ、遅れて働く農夫たちを罵る歌を歌う。彼らに応えて岩壁も、震える森も、うつろな川も鳴り響く。
Idyllia 10.0.29
Nec solos hominum delectat scena locorum.Hic ego et agrestes Satyros, et glauca tuentesNaidas, extremis credam concurrere ripis,Capripedes agitat cum laeta protervia Panas,Insultantque vadis, trepidasque sub amne sororesTerrent, indocili pulsantes verbere fluctum.
PL 19, 890Bこの場所の舞台は人間たちだけを楽しませるのではない。ここでは野のサテュロスたちと、青緑の眼差しのナイスたち〔水のニンフ〕が、岸の端で出会うと私は信じよう、陽気な悪ふざけが山羊足のパンたちを駆り立てるとき、彼らは浅瀬に跳びかかり、川の下で怯える姉妹たちを脅かす。習わぬ打ち方で水を打ちながら。
Idyllia 10.0.30
Saepe etiam mediis furata e collibus uvasInter Oreiadas Panope fluvialis amicas,Fugit lascivos paganica numina Faunos.Dicitur et medio cum sol stetit igneus orbe,Ad commune fretum, Satyros vitreasque sorores,Consortes celebrare choros; cum praebuit horas
PL 19, 890Bしばしば、丘の中腹からブドウを盗んだ川のパノペ〔水のニンフ〕が、親しい山のニンフ〔Oreiades〕たちのあいだで、村里の神威であるはしゃぐファウヌスたちから逃げる。また、燃える太陽が天の真ん中にとどまる正午には、共通の水辺へサテュロスたちと、透きとおる姉妹たちが、組となって踊りを催すと言われる。時を与えるのは
Idyllia 10.0.31
Secretas hominum coetu flagrantior aestus.Tunc insultantes sua per freta ludere Nymphas,Et Satyros mersare vadis, rudibusque natandiPer medias exire manus: dum lubrica salsiMembra petunt, liquidosque fovent pro corpore fluctus.Sed non haec spectata ulli, nec cognita visu,
PL 19, 890C人間たちの集まりから離れた時を、いよいよ燃える暑さだ。そのときニンフたちは跳ねて自分たちの水域で戯れ、サテュロスたちを浅瀬に沈め、泳ぎを知らぬその手のただ中をすり抜ける。軽口のサテュロスたちが〔salsi は「機知ある、好色な」の意と取った〕滑らかな身を追い、体の代わりに澄んだ波を抱くあいだ。だが、これは誰にも見られず、目で知られもしなかった、
Idyllia 10.0.32
Fas mihi sit pro parte loqui; secreta tegatur,Et commissa suis lateat reverentia rivis.Illa fruenda palam species, cum glaucus opacoRespondet colli fluvius; frondere videnturFluminei latices, et palmite consitus amnis.Quis color ille vadis, seras cum protulit umbras
PL 19, 890Cそのことを私が一部だけ語ることは許されよう。秘められたことは覆われ、託された自らの小川のうちに、その畏れは隠れているがよい。公然と楽しむべきはあの光景だ、青緑の川が暗い丘に応えるとき。流れの水は茂るように見え、川はブドウの蔓を植えられたかのようだ。あの浅瀬の色はどれほどか、ヘスペルス〔宵の明星〕が遅い影を
Idyllia 10.0.33
Hesperus, et viridi profundit monte Mosellam?Tota natant crispis juga motibus, et tremit absensPampinus, et vitreis vindemia turget in undis;Annumerat virides derisus navita vites,Navita caudiceo fluitans super aequora lembo,Per medium qua sese amni confundit imago
PL 19, 890Dもたらし、緑の山の影をモーセッラに注ぐとき。尾根のすべてが波立つ動きに泳ぎ、そこにないブドウの葉が震え、ガラスの波の中でブドウの実りが膨らむ。嘲られた船頭が緑のブドウの木を数える、丸木舟で水面に漂う船頭が、川の真ん中で影が混じり合うところで、
Idyllia 10.0.34
Collis, et umbrarum confinia conserit amnis.Haec quoque quam dulces celebrant spectacula pompas,Remipedes medio certant cum flumine lembi,Et varios ineunt flexus, viridesque per orasStringunt attonsis pubentia germina pratis!Puppibus et proris alacres gestire magistros,
PL 19, 890D丘が、そして川が影の境を織り合わせるところで。この光景もまた、何と快い行列を繰り広げることか、櫂の足をもつ小舟が川の中ほどで競い、さまざまな曲がりに入り、緑の岸沿いに刈り込まれた草地の若芽をかすめる!艫と舳先で、敏捷な舵取りたちが躍るのを、
Idyllia 10.0.35
Impubemque manum super amnica terga vagantemDum spectat transire, dein sua seria ludoPosthabet: excludit veteres nova gratia curasTales Cumano despectat in aequore ludosLiber, sulphurei cum per juga consita Gauri,Perque vaporiferi graditur vineta Vesevi;
PL 19, 890Dまた髭なき若者の一団が川面をさまよい行くのを見るあいだ、人は真剣事を遊びの後ろに回す。新しい楽しみが古い心配を締め出す。このような遊びを、クマエの海の上からリベルが見下ろす、硫黄のガウルスの尾根のブドウの植えられた頂を、湯気立つウェスウィウスの畑を歩むとき。
Idyllia 10.0.36
Cum Venus, Actiacis Augusti laeta triumphis,Ludere lascivos fera praelia jussit Amores,Qualia Niliacae classes Latiaeque triremesSubter Apollineae gesserunt Leucados arces;Aut Pompeiani Mylasena pericula belliEuboicae referunt per Averna sonantia cymbae,
PL 19, 891Aまた、アクティウムのアウグストゥスの勝利を喜んだウェヌスが、戯れるアモルたちに激しい戦いを演じさせたとき、ナイルの艦隊とラティウムの三段櫂船がアポロの城塞のレウカス〔アクティウム対岸の岬〕の下で交えたのと同じ戦いを。あるいはポンペイウスの戦のミュライの危機を〔Mylasena はシチリアのミュライの。セクストゥス・ポンペイウスとの海戦の地〕、エウボイア系の小舟がアウェルヌス湖の鳴り響く水域を渡って再演するとき、
Idyllia 10.0.37
Innocuos ratium pulsus, pugnasque jocantesNaumachiae, Siculo quales spectante Peloro,Caeruleus viridi reparat sub imagine pontus.Non aliam speciem petulantibus addit ephebisPubertasque, amnisque, et picti rostra phaseli.Hos Hyperionio cum sol perfuderit aestu,
PL 19, 891A筏〔船〕の害のない突撃と、戯れの戦いを、模擬海戦の、シチリアのペロルス岬が見守った戦いのようなものを、青い海が緑の映像のもとに再び現す。血気盛んな若者たちに、ほかの光景を加えるわけではない、若さも、川も、彩色された小舟の舳先も。ヒュペリオンの子の太陽がこの者たちを熱で浸すとき、
Idyllia 10.0.38
Reddit nautales vitreo sub gurgite formas,Et redigit pandas inversi corporis umbras.Utque agiles motus dextra laevaque frequentant,Et commutatis alternant pondera remis,Unda refert alios simulacra humentia nautas.Ipsa suo gaudet simulamine nautica pubes,
PL 19, 891B川はガラスの渦の下に水夫たちの姿を返し、逆さまの体のたわんだ影を作り出す。彼らが右へ左へと敏捷な動きを繰り返し、櫂を持ち替えて重みを代わる代わる移すと、波は湿った似姿としてもう一組の水夫たちを返す。水夫の若者たち自身が、自分の似姿に喜び、
Idyllia 10.0.39
Fallaces fluvio mirata redire figuras.Sic ubi compositos ostentatura capillos,Candentem late speculi explorantis honoremCum primum charae nutrix admovit alumnae,Laeta ignorato fruitur virguncula ludo,Germanaeque putat formam spectare puellae:
PL 19, 891B川から偽りの姿が返るのに驚く。ちょうど、整えた髪を見せようとする幼い娘に、乳母が、探るように映す鏡の広く白く輝く面を愛しい養い子の前に初めて差し出したとき、幼い娘は知らなかった遊びを喜び、姉妹の少女の姿を見ていると思い込む。
Idyllia 10.0.40
Oscula fulgenti dat non referenda metallo,Aut fixas praetentat acus, aut frontis ad oramVibratis coeptat digitis extendere crines:Talis ad umbrarum ludibria nautica pubesAmbiguis fruitur veri falsique figuris.Jam vero accessus faciles qua ripa ministrat,
PL 19, 891B輝く金属に、返されることのない口づけをし、差した髪留めを試し、額の縁へと震える指で髪を伸ばそうとする。そのように水夫の若者たちは、影の戯れに、真と偽の曖昧な姿を楽しむ。さて、岸が容易な近づき口を与えるところでは、
Idyllia 10.0.41
Scrutatur toto populatrix turba profundoHeu! male defensos penetrali flumine pisces!Hic medio procul amne trahens humentia lina,Nodosis decepta plagis examina vertit;Ast hic tranquillo qua labitur agmine flumen,Ducit corticeis fluitantia retia signis.
PL 19, 891C略奪する群衆が深みの隅々まで探る、ああ、奥の流れに守りきれなかった魚たちを!ある者は川の中ほど遠くで濡れた網を引き、結び目のある網にだまされた魚の群れをひっくり返し、だがある者は、流れが静かな列で滑るところで、コルクの印で浮かぶ網を導く。
Idyllia 10.0.42
Ille autem scopulis subjectas pronus in undas,Inclinat lentae convexa cacumina virgae,Indutos escis jaciens lethalibus hamos.Quos ignara doli postquam vaga turba natantumRictibus invasit, patulaeque per intima faucesSera occultati senserunt vulnera ferri,
PL 19, 891Cまた別の者は岩の下の水へ身を乗り出し、しなやかな竿の反った穂先を傾け、致命の餌で覆われた釣り針を投げる。それを策略を知らぬ泳ぐ者のさまよう群れが口で襲うと、開いた喉の奥で隠れた鉄の傷を遅れて感じるが、
Idyllia 10.0.43
Dum trepidant, subit indicium, crispoque tremoriVibrantis setae nutans consentit harundo.Nec mora: et excussam stridenti verbere praedamDextera in obliquum raptat puer. Excipit ictumSpiritus, ut fractis quondam per inane flagellisAura crepat, motoque assibilat aere ventus.
PL 19, 891D彼らがもがくうちに、合図が現れ、細かな震えに震える釣り糸の動きに、竿が揺れて応える。間をおかず、少年は右手で、ひゅうと鳴る一振りで弾き出した獲物を斜めにさらう。大気はその一撃を受け止め、ちょうど、ときに鞭が打ち鳴らされて、虚空にそよ風がはぜ、動かされた空気がひゅうと鳴るように。
Idyllia 10.0.44
Exsultant udae super arida saxa rapinae,Luciferique pavent lethalia tela diei.Quique sub amne suo mansit vigor, aere nostroSegnis anhelatis vitam consumit in auris.Jam piger invalido vibratur corpore plausus;Torpida supremos patitur jam cauda tremores,
PL 19, 891D濡れた獲物が乾いた岩の上で跳ねる、光を運ぶ昼の致命の矢〔光線〕を恐れて。自らの川の下で残っていた活力は、我々の空気の中で鈍り、喘ぐ息のうちに命を使い果たす。いまや鈍い羽ばたきが弱った体を震わせ、しびれた尾が最後の震えを受ける。
Idyllia 10.0.45
Nec coeunt rictus; haustas sed hiatibus aurasReddit mortiferos exspirans branchia flatus.Sic ubi fabriles exercet spiritus ignes,Accipit alterno cohibetque foramine ventosLanea sagineis alludens parma cavernis.Vidi egomet quosdam lethi sub fine trementes
PL 19, 892A口はもう閉じない。開いた口で吸った空気を、息絶えるえらが、死をもたらす吐息として返す。ちょうど鍛冶の火を息が煽るとき、風を交互の孔から受け、また留める――脂のふくれた空洞と戯れる、毛織りの小盾〔ふいごを指すか〕。私自身、死の間際に震える何匹かを見た、
Idyllia 10.0.46
Collegisse animas: mox in sublime citatos,Cernua subjectum praeceps dare corpora in amnem,Desperatarum potientes rursus aquarum.Quos impos damni puer inconsultus ab altoImpetit, et stolido captat prensare natatu.Sic Anthedonius Boeotia per freta Glaucus
PL 19, 892A息を集めたのを。やがて高みへ跳ね上がり、頭から真っ逆さまに下の川へ身を投じ、望みを失った水を再び手にしたのを。損失に我を忘れた少年は、考えなしに高みから襲いかかり、愚かな泳ぎでつかまえようとする。そのようにアンテドンのグラウコス〔漁師から海神になった者〕は、ボイオティアの海を渡り、
Idyllia 10.0.47
Gramina gustatu postquam exitialia CircesExpertus, carptas moribundis piscibus herbasSumpsit, Carpathium subiit novus accola pontum.Ille hamis et rete potens, scrutator opertiNereos, aequoream solitus convertere Tethyn,Inter captivas fluitavit praedo catervas.
PL 19, 892Aキルケの致命の草を味わって試したのち、瀕死の魚たちから摘んだ草を取って、新たな住人としてカルパトスの海に入った。釣り針と網に長けた彼は、隠れたネレウス〔海〕を探る者、海のテテュス〔海〕をひっくり返すのを常とし、捕らわれた群れのなかを、略奪者として漂った。
Idyllia 10.0.48
Talia despectant longo per caerula tractuPendentes saxis instanti culmine villae.Quas medius dirimit sinuosis flexibus erransAmnis, et alternas comunt praetoria ripas.Quis modo Sestiacum pelagus, Nepheleidos HellesAequor: Abydeni freta quis miretur ephebi?
PL 19, 892Bこのような光景を、長く連なって青い水を、岩にかかる別荘が、迫り出す屋根から見下ろす。その別荘を、曲がりくねって行く川が真ん中で隔て、邸宅が両岸を代わる代わる飾る。いまさら誰がセストスの海を、ネペレの娘ヘッレの海〔ヘレスポントス〕を、アビュドスの若者〔レアンドロス〕の海峡を、驚こうか。
Idyllia 10.0.49
Quis Chalcedonio constratum ab littore pontum,Regis opus Magni, mediis Euripus ubi undisEuropaeque Asiaeque vetat concurrere terras?Non hic dira freti rabies, non saeva furentumPraelia Caurorum. Licet hic commercia linguaeJungere, et alterno sermonem texere pulsu.
PL 19, 892Bカルケドンの岸から橋で覆われた海を誰が、大王の事業であり、エウリポス〔海峡〕が水のただ中でヨーロッパとアジアの地が出会うのを妨げる所を。ここには海の恐ろしい荒れ狂いも、荒れ狂うカウルス〔北西風〕たちの凄まじい戦いもない。ここでは言葉の交わりを結び、交互の掛け声で会話を織ることができる。
Idyllia 10.0.50
Blanda salutiferas permiscent littora voces,Et voces, et pene manus. Resonantia utrimqueVerba refert, mediis concurrit fluctibus Echo.Qui potis, innumeros cultusque, habitusque retexens,Pandere tectonicas per singula praedia formas!Non hoc spernat opus Gortynius aliger, aedis
PL 19, 892C優しい岸辺は互いに安否の声を交わす、声を、そしてほとんど手をも。両側で響く言葉をエコーが返し、水のただ中で出会う。誰にできようか、数知れぬ装いと姿を解き明かし、一つ一つの屋敷の建築の形を描き出すことが!ゴルテュンの翼ある者〔ダイダロス〕は、この仕事を軽んじまい、エウボイア人の町〔クマエ〕に
Idyllia 10.0.51
Conditor Euboicae, casus quem fingere in auroConantem Icarios, patrii pepulere dolores.Non Philo Cecropius; non qui laudatus ab hosteClara Syracosii traxit certamina belli.Forsan et insignes hominumque operumque laboresHic habuit decimo celebrata volumine Marci
PL 19, 892C神殿を建てた者は、――イカロスの災難を金で象ろうと試みたとき、父の悲しみに押し返された者だが。アテナイのピロンも、敵に称えられシュラクサイの戦の名高い争いを引き延ばした者〔アルキメデス〕も軽んじまい。おそらく、人と業の際立った労苦をここにもったのは、マルクス〔マルクス・テレンティウス・ウァッロ〕の第十巻で称えられた
Idyllia 10.0.52
Hebdomas; hic clari viguere Menecratis artes,Atque Ephesi spectata manus, vel in arce MinervaeIctinus, magico cui noctua perlita fucoAllicit omne genus volucres, perimitque tuendo.Conditor hic forsan fuerit Ptolemaidos aulaeDinochares, quadro cui in fastigia cono
PL 19, 892C七人組〔hebdomas。ウァッロの『ヘブドマデス』は名高い人を七人ずつの組にして描いた〕であったかもしれない。ここでは名高いメネクラテスの技が栄え、エペソスで知られた手腕も、またミネルウァの城塞のイクティノスも、その魔法の染料を塗られたフクロウはあらゆる種類の鳥を引きつけ、見つめるだけで殺す。ここでは、プトレマイスの宮廷の建設者ディノカレスがいたかもしれない、その者のために四角い円錐の頂へ
Idyllia 10.0.53
Surgit, et ipsa suas consumit Pyramis umbras,Jussus ob incesti qui quondam foedus amorisArsinoen Pharii suspendit in aere templi.Spirat enim tecti testudine vera Magnetis,Affictamque trahit ferrato crine puellam.Hos ergo aut horum similes est credere dignum
PL 19, 892Dピラミッドが立ち上がり、自らの影を消してしまう、かつて近親の愛の契りのゆえに命じられて、アルシノエをファロスの神殿の空中に吊した者。屋根の穹窿には真のマグネス石が息づいていて、鉄の髪を付けられた少女像を引き寄せるのだ。だから、彼ら、あるいは彼らに似た者たちが、と信じるのが当然だ、
Idyllia 10.0.54
Belgarum in terris scenas posuisse domorum,Molitos celsas fluvii decoramina villas.Haec est nativi sublimis in aggere saxi;Haec procurrentis fundata crepidine ripae;Haec refugit, captumque sinu sibi vindicat amnem.Illa tenens collem, qui plurimus imminet amni,
PL 19, 892Dベルガエ人の地に館の舞台を据えたと、川の飾りとして高い別荘を造ったのだと。この別荘は天然の岩の堤の上に高くそびえ、こちらは張り出した岸の縁に基礎を置き、こちらは退いて、懐に取り込んだ川を自分のものとする。あちらは、川の上に最も大きく迫る丘を占めて、
Idyllia 10.0.55
Usurpat faciles per culta, per aspera visus;Utque suis fruitur dives speculatio terris.Quin etiam riguis humili pede condita pratisCompensat celsi bona naturalia montis,Sublimique minans irrumpit in aethera tecto,Ostentans altam, Pharos ut Memphitica, turrim.
PL 19, 893A視線を、耕された地にも荒れ地にも楽々と走らせ、その豊かな眺めが自らの領地を享受するさまよ。それどころか、潤う牧草地に低い足で建てられたものは、高い山の自然の利点を補い、高い屋根で威嚇するように天空へ突き入り、メンフィスのファロス〔エジプトの灯台〕のように高い塔を誇示する。
Idyllia 10.0.56
Huic proprium est clausos consepto gurgite piscesApricas scopulorum inter captare novales.Haec summis innixa jugis labentia subterFlumina despectu jam caligante tuetur.Atria quid memorem viridantibus assita pratis?Innumerisque super nutantia tecta columnis?
PL 19, 893Aこの館に固有のことは、囲いで閉じた淵に閉じ込められた魚を、日当たりのよい岩のあいだの開墾地で捕らえることだ。あの館は、高い尾根に寄りかかって、下を流れる川を、もう霞む眺めで見守る。緑なす牧草地のそばの広間を、私が何と語ろうか。数知れぬ柱の上にたわむ屋根を。
Idyllia 10.0.57
Quid quae sulphurea substructa crepidine fumantBalnea, ferventi cum Mulciber haustus operto,Volvit anhelatas tectoria per cava flammas,Inclusum glomerans aestu exspirante vaporem?Vidi ego defessos multo sudore lavacriFastidisse lacus et frigora piscinarum,
PL 19, 893A硫黄の土台の上に築かれて湯気を立てる浴場を、ウルカヌス〔Mulciber〕が覆われた竈で煮えたぎって吸い込まれ、喘ぐ炎を屋根の空洞に転がし、熱が息吐くなかに閉じ込められた蒸気を渦巻かせるとき、何と語ろうか。私は、浴場の多くの汗に疲れた者たちが、水槽の湖や冷たいプールを厭うのを見た。
Idyllia 10.0.58
Ut vivis fruerentur aquis; mox amne refotosPlaudenti gelidum flumen pepulisse natatu.Quod si Cumanis huc afforet hospes ab oris,Crederet Euboicas simulacra exsilia BaiasHis donasse locis: tantus cultusque nitorqueAllicit, et nullum parit oblectatio luxum.
PL 19, 893B生きた水を楽しむために。すぐに川で元気を取り戻し、水を打つ泳ぎで冷たい流れを押しのけたのを。もしクマエの岸から旅人がここに来たなら、エウボイア系のバイアエ〔クマエ近くの湯治場〕が、この地に小さな似姿〔exsilia は exilia(小さな)と読む〕を贈ったと信じたであろう。それほどの装いと輝きが人を引きつけ、しかも楽しみが贅沢を生むことはない。
Idyllia 10.0.59
Sed mihi qui tandem finis tua glauca fluentaDicere, dignandumque mari memorare Mosellam?Innumeri quod te diversa per ostia lateIncurrunt amnes? quamquam differre meatusPossent; sed celerant in te consumere nomen.Namque et Pronaeae Nemesaeque adjuta meatu
PL 19, 893Bだが私にとって、あなたの青緑の流れを語り、海に比すべきモーセッラを語ることに、いつ終わりがあるのか。数知れぬ川が、さまざまな河口を通ってあなたに広く流れ込むのだから。それらは流れを他へそらすこともできたが、むしろ急いで自らの名をあなたのうちに使い尽くす。実際、プロナエア〔底本は Pronaeae。プルミアのことか〕とネメサの流れに助けられて
Idyllia 10.0.60
Sura tuas properat non degenerare sub undas,Sura interceptis tibi gratificata fluentis:Nobilius permixta tuo sub nomine, quam siIgnoranda patri confunderet ostia ponto:Te rapidus Gelbis, te marmore clarus ErubrusFestinant famulis quamprimum allambere lymphis,
PL 19, 893Cスラ〔モーゼル川の支流〕は、あなたの波の下で品位を落とさぬよう急ぎ、スラは、取り込んだ流れをあなたに差し出して喜ばせた。あなたの名のもとで混じるほうがより高貴だ、もし父なる海に知られぬ河口を混ぜ合わせるよりは。速いゲルビス〔キル川〕は、大理石で名高いエルブルスは、従者の水で一刻も早くあなたを舐めようと急ぐ。
Idyllia 10.0.61
Nobilibus Gelbis celebratus piscibus: illePraecipiti torquens cerealia saxa rotatu,Stridentesque trahens per levia marmora serrasAudit perpetuos ripa ex utraque tumultus.Praetereo exilem Lesuram, tenuemque Drachonum,Nec fastiditos Salmonae usurpo fluores.
PL 19, 893C高貴な魚で名高いケルビス。あちら〔エルブルス〕は急な回転で穀物の石臼を回し、滑らかな大理石の上に軋む鋸を引きながら、両岸から絶え間ない騒音を耳にする。私は細いレスラと痩せたドラホヌスを過ぎ、軽んじられたサルモナの流れを取り上げることもしない。
Idyllia 10.0.62
Naviger undisona dudum me mole SaravusTorta veste vocat: longum qui distulit amnem,Fessa sub Augustis ut volveret ostia muris.Nec minor hoc, tacitum qui per sola pinguia labensStringit frugiferas felix Alisontia ripas,Mille alii, prout quemque suus magis impetus urget,
PL 19, 893C舟の通るサラウスが、波音の高い水量で、とうに私を曲がりくねる衣をまとって呼んでいる。それは長い流れを引き延ばし、疲れた河口をアウグスタ〔トリーア〕の城壁の下で転がすためだ。これに劣らぬ、静かに肥えた地を滑り、実り豊かな岸をかすめる幸いなアリソンティア、ほかの千の川も、それぞれの勢いが駆り立てるままに、
Idyllia 10.0.63
Esse tui cupiunt. Tantus properantibus undisAmbitus, aut moles. Quod si tibi, dia Mosella,Smyrna suum vatem, vel Mantua clara dedisset:Cederet Iliacis Simois memoratus in oris,Nec praeferre suos auderet Tibris honores.Da veniam mihi, Roma potens. Pulsa, oro, facessat
PL 19, 893Dあなたのものになりたがる。急ぐ波には、それほどの広がりか、あるいは重みがある。もし、神々しいモーセッラよ、あなたにスミュルナが自分の詩人を、あるいは名高いマントゥアが与えていたなら、イリオンの岸で語られるシモイスも道を譲り、ティベリスも自らの栄誉を先に立てようとはしなかったろう。許してほしい、力あるローマよ。願わくは追い払われて去れ、
Idyllia 10.0.64
Invidia, et Latiae Nemesis non cognita linguae,Imperii sedem, Romaeque tuere parentes.Salve, magne parens frugumque virumque Mosella.Te clari proceres, te bello exercita pubes,Aemula te Latiae decorat facundia linguae.Quin etiam mores, et laetum fronte severa
PL 19, 893D妬みも、ラテンの言葉に知られぬネメシス〔応報の女神〕も。帝国の座を、ローマの父祖たちを守れ。ようこそ、穀物と人の大いなる親モーセッラよ。名高い貴人たちが、戦に鍛えられた若者が、ラテンの言葉に張り合う雄弁があなたを飾る。それどころか、気風と、厳しい顔のなかの陽気な
Idyllia 10.0.65
Ingenium, natura tuis concessit alumnis.Nec sola antiquos ostentat Roma Catones:Aut unus tantum justi spectator et aequiPollet Aristides, veteresque illustrat Athenas.Verum ego quid laxis nimium spatiatus habenisVictus amore tui praeconia detero? conde,
PL 19, 894A才気を、自然はあなたの養い子たちに授けた。ローマだけが古のカトたちを誇るのではない。また、正しさと公平の見張りであるアリステイデスがただ一人力をもち、古のアテナイを輝かせるのでもない。だが私は、手綱を緩めてあまりに遠くまで駆け、あなたへの愛に負けて、賛辞をすり減らすのか。収めよ、
Idyllia 10.0.66
Musa chelyn, pulsis extremo carmine nervis.Tempus erit, cum me studiis ignobilis otiMulcentem curas, seniique aprica foventem,Materiae commendet honos: cum facta viritimBelgarum, patriosque canam decora inclyta mores.Mollia subtili nebunt mihi carmina filo
PL 19, 894Aムーサよ、竪琴を。歌の終わりに弦を打ち終えて。時が来るだろう、名もなき閑暇の学びで心配を和らげ、老いの陽だまりに身を温める私に、主題の名誉が勧めるときが。そのとき私は、一人ひとりのベルガエ人の功績と、祖国の気風の名高い誉れを歌おう。ピエリスたち〔ムーサ〕は私のために柔らかな歌を細い糸で紡ぎ、
Idyllia 10.0.67
Pierides, tenuique aptas subtegmine telasPercurrent: dabitur nostris quoque purpura fusis.Quis mihi tum non dictus erit? memorabo quietosAgricolas: legumque catos, fandique potentes,Praesidium sublime reis: quos curia summosMunicipum vidit proceres, propriumque senatum:
PL 19, 894B細い緯糸にふさわしい織物を走らせるだろう。私の紡錘にも紫が与えられるだろう。そのとき私に語られぬ者があろうか。静かな農夫たちを語ろう。法に賢く、弁舌に力ある者、被告の高い守りとなる者たち。町の議事堂が最上の市民の指導者、自らの元老院と見た者たち。
Idyllia 10.0.68
Quos praetextati celebris facundia ludiContulit ad veteris praeconia Quintiliani.Quique suas rexere urbes, purumque tribunalSanguine, et innocuas illustravere secures;Aut Italum populos, aquilonigenasque BritannosPraefecturarum titulo tenuere secundo.
PL 19, 894Bまた、少年たちの名高い学校の雄弁が古のクインティリアヌスの賛辞に並ぶほどに高めた者たち。また、自らの町を治め、血に汚れぬ法廷と、害をなさぬ斧を輝かせた者たち。あるいはイタリアの民と、北に生まれたブリタンニア人を、次席の長官職の名で治めた者たち。
Idyllia 10.0.69
Quique caput rerum Romam, populumque patresqueTantum non primo rexit sub nomine: quamvisPraefuerit primis. Festinat solvere tandemErrorem fortuna suum: libataque supplensPraemia, jam veri fastigia reddet honorisNobilibus repetenda nepotibus. At modo coeptum
PL 19, 894Bまた、万物の頭たるローマと、民と元老院を、ほとんど第一の名のもとで治めた者――第一の者らの上に立ってはいたが。運命は、ついに自らの誤りを解こうと急いでいる。ついぞ僅かしか味わわれなかった褒賞を満たして、いまや真の栄誉の頂を返すだろう、高貴な子孫に求め直されるべきものとして。だがいま始めた
Idyllia 10.0.70
Detexatur opus: dilata et laude virorum,Dicamus laeto per rura virentia tractuFelicem fluvium, Rhenique sacremus in undis.Caeruleos nunc, Rhene, sinus, hyaloque virentemPande peplum, spatiumque novi metare fluenti,Fraternis cumulandus aquis. Nec praemia in undis
PL 19, 894C仕事は織り終えられよう。男たちへの賞賛は後に回し、緑なす野を陽気に流れる、幸いな川を語ろう、そしてレヌスの波に捧げよう。いま、レヌス〔ライン川〕よ、青い懐を、ガラスのように緑の衣を広げ、新しい流れの広がりを測れ、兄弟の水で満たされることになる川よ。褒美は水のなかだけに
Idyllia 10.0.71
Sola, sed Augustae veniens quod moenibus urbisSpectavit junctos Natique Patrisque triumphos,Hostibus exactis Nicrum super, et Lupodunum,Et fontem Latiis ignotum annalibus Histri.Haec profligati venit modo laurea belli:Mox alias aliasque feret. Vos pergite juncti,
PL 19, 894Cあるのではない、アウグスタの町の城壁へ来て、子と父の連なる凱旋を見たことも〔褒賞だ〕、ネッカル川とルポドゥヌム〔ネッカル河畔の町〕の向こうへ敵が追われ、ラテンの年代記に知られぬヒステルの源の向こうへも追われたのち。これは決した戦の月桂冠で、いまやって来たもの。すぐにさらに別の冠を、また別のを運ぶだろう。諸君、連れ立って進め、
Idyllia 10.0.72
Et mare purpureum gemino propellite tractu.Neu vereare minor, pulcherrime Rhene, videri:Invidiae nil hospes habet. Potiere perenniNomine: tu fratrem, famae securus, adopta.Dives aquis, dives nymphis, largitor utriqueAlveus extendet geminis divortia ripis,
PL 19, 894Dそして紫の海を二筋の流れで押し進めよ。より小さく見えるのを恐れるな、いと美しいレヌスよ。客人は妬みを何も持たない。あなたは永遠の名を得る。あなたは名声に安んじて、兄弟を迎え入れよ。水に富み、ニンフに富み、両者に惜しみなく与える川床が、二つの岸に分かれ道を広げ、
Idyllia 10.0.73
Communesque vias diversa per ostia fundet.Accedent vires, quas Francia, quasque Chamaves,Germanique tremant: tunc verus habebere limes.Accedet tanto geminum tibi nomen ab amni.Cumque unus de fonte fluas, dicere bicornis.Haec ego, VIVISCA ducens ab origine gentem,
PL 19, 894D共通の道を、別々の河口へと注ぎ出すだろう。力が加わるだろう、フランク人〔Francia〕もカマウィ人も、ゲルマン人も震えるほどの。そのときあなたは真の国境となる。これほどの川からあなたに双子の名が加わり、一つの源から流れるのに、二つの角をもつと呼ばれるだろう。以上を、ウィウィスキ族の出自から家系を引く私が、
Idyllia 10.0.74
Belgarum hospitiis nunc per nova foedera notus,Ausonius, nomen Latium, patriaque, domoqueGallorum extremos inter, celsamque Pyraenen,Temperat ingenuos qua laeta Aquitania mores,Audax exigua fide concino. Fas mihi sacrumPerstrinxisse amnem tenui libamine Musae.
PL 19, 894Dベルガエ人のもてなしにより、いま新たな絆で知られる、アウソニウス、ラテンの名をもち、郷里も家もまたガリア人の果ての地と高いピュレネ〔ピレネー山脈〕のあいだ、陽気なアクィタニアが生まれ良き気風を和らげるところにある私が、乏しい竪琴〔fides〕で大胆に歌う。私に許されよ、聖なる川にムーサの細やかな献酒で軽く触れることが。
Idyllia 10.0.75
Nec laudem affecto; veniam peto. Sunt tibi multi,Alme amnis, sacros qui sollicitare fluoresAonidum, totamque solent haurire Aganippen.Ast ego, quanta mei dederit se vena liquoris,Burdigalam cum me in patriam, nidumque senectaeAugustus pater, et natus, mea maxima cura,
PL 19, 895A名声を求めるのではない。許しを乞う。あなたには多くの者がいる、恵み深い川よ、アオニアのムーサたち〔Aonides〕の聖なる流れをかき立て、アガニッペ〔ムーサの泉〕を丸ごと汲み干すのを常とする者が。だが私は、私の流れの水脈がどれほど湧き出るにせよ、ブルディガラ〔ボルドー〕、故郷、老いの巣へと私をアウグストゥスなる父と、私の最大の気がかりである子が
Idyllia 10.0.76
Fascibus Ausoniis decoratum et honore curuliMittent, emeritae post tempora disciplinae,Latius Arctoi praeconia persequar amnis.Addam urbes, tacito quas subterlaberis alveo:Moeniaque antiquis te prospectantia muris:Addam, praesidiis dubiarum condita rerum,
PL 19, 895Aラテンの束桿と高官椅子の栄誉で飾って送り出すとき、務めを終えた教職の時が過ぎたのち、私は北の川の賛辞をより広く語り尽くそう。私は、あなたが静かな川床で下を流れて過ぎる町々を加えよう、古い城壁であなたを望む城市を。加えよう、不安定な情勢の守りとして建てられた、
Idyllia 10.0.77
Sed modo securis non castra, sed horrea Belgis.Addam felices ripa ex utraque colonos,Teque inter medios hominumque boumque labores,Stringentem ripas, et pinguia culta secantem.Non tibi se Liger anteferet, non Axona praeceps;Matrona non, Gallos Belgasque intersita fines;
PL 19, 895Bだがいまは安泰なベルガエ人にとって陣営ではなく穀倉であるものを。両岸の幸いな入植者たちを加えよう、人と牛の労苦のただ中にあって、岸をかすめ、肥えた耕地を断ち割って流れるあなたを。リゲル〔ロワール川〕はあなたに優ることなく、急流のアクソナ〔エーヌ川〕もそうだ。ガリア人とベルガエ人の境に挟まれたマトロナ〔マルヌ川〕もそうではない。
Idyllia 10.0.78
Santonico refluus non ipse Carantonus aestu.Concedes gelido Durani de monte volutusAmnis: et auriferum postponet Gallia Tarnem.Insanumque ruens per saxa rotantia lateIn mare purpureum, dominae tamen ante MosellaeNumine adorato, Tarbellicus ibit Aturrus.
PL 19, 895Bサントネスの潮で逆流するカラントヌス〔シャラント川〕も優らない。冷たいドゥラニウス〔ドルドーニュ川〕の山から転がり来る川は〔底本は Concedes。Concedet と読む〕譲り、ガリアは金を産むタルニス〔タルン川〕を後に置くだろう。荒れ狂って、転がる岩の上を広く流れ下り、紫の海へと入るタルベッリ人のアトゥルス〔アドゥール川〕も、とはいえ女主モーセッラの神威を先に拝してから行くだろう。
Idyllia 10.0.79
Corniger externas celebranda Mosella per oras,Nec solis celebranda locis, ubi fonte supremoExseris auratum taurinae frontis honorem:Quaque trahis placidos sinuosa per arva meatus:Vel qua Germanis sub portubus ostia solvis:Si quis honos tenui volet adspirare camenae,
PL 19, 895B角ある川モーセッラよ、異国の岸々でも讃えられるべき、源流にあって、牛の額の金の栄誉を現すその地だけで讃えられるべきでもない、曲がりくねって畑を通り静かな流れを引く所でも、またゲルマンの港の下で河口を解く所でも。もし名誉が、私の細やかなカメナ〔詩神〕に息を吹き込むなら、
Idyllia 10.0.80
Perdere si quis in his dignabitur otia musis,Ibis in ora hominum, laetoque fovebere cantu.Te fontes, vivique lacus, te caerula noscentFlumina: te veteres pagorum gloria luci;Te Druna, te sparsis incerta Druentia ripis,Alpinique colent fluvii, duplicemque per urbem
PL 19, 895Cもし誰かがこれらのムーサに閑暇を費やすことをよしとするなら、あなたは人々の口にのぼり、陽気な歌に暖められるだろう。泉が、生きた湖が、青い川々が、あなたを知るだろう。あなたを〔知るだろう〕、村々の誉れである古い森が。ドルナ〔ローヌ川の支流〕が、散った岸で定まらぬドルエンティアが、アルプスの川々が、あなたを敬い、二重の町を貫いて
Idyllia 10.0.81
Qui meat, et dextrae Rhodanus dat nomina ripae.Te stagnis ego caeruleis, magnumque sonorisAmnibus, aequoreae te commendabo Garumnae.
PL 19, 895C流れるロダヌス〔ローヌ川〕が、右の岸にその名を与える。私は青い沼に、轟く川々に大いなるあなたを、海のようなガルムナ〔ガロンヌ川〕にあなたを託そう。