Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 1De Baptismo

Caput XII 第XII章

Tertullian · De Baptismo · PL 1, 1213A · 13 sectiones

De Baptismo 12.1

1

Cum vero praescribitur nemini sine Baptismo competere salutem, ex illa maxime pronuntiatione Domini, qui ait: Nisi natus ex aqua quis erit, non habet vitam (Joan., III), suboriuntur scrupulosi, imo temerarii retractatus quorumdam, quomodo ex ista praescriptione Apostolis salus competat, quos tinctos non invenimus in Domino, praeter Paulum.

PL 1, 1213A

誰も洗礼なしには救いにあずかり得ないという抗弁が立てられるとき——とりわけ、「水より生まれない者は誰であれ、命を持たない」(ヨハネ3)と言われた主のあの宣言から——ある人々の細かな、いやむしろ向こう見ずな蒸し返しが生じる。すなわち、この抗弁からして使徒たちにどうして救いが帰属し得るのか、パウロを除いては、彼らが主のもとで浸された者であったとは見出されないというのである。

De Baptismo 12.2

2

Imo cum Paulus solus ex illis Baptismum Christi induerit, aut praejudicatum esse de caeterorum periculo, qui careant aqua Christi, ut praescriptio salva sit, aut rescindi praescriptionem, si etiam non tinctis salus statuta est.

PL 1, 1213A

それどころか、彼らのうちパウロひとりだけがキリストの洗礼をまとったとすれば、抗弁を保つためには、キリストの水を欠く残りの者たちの危うさについて予断が下されねばならないか、それとも、浸されなかった者たちにも救いが定められているのであれば、抗弁そのものが取り消されねばならないか、いずれかである。

De Baptismo 12.3

3

Audivi, Domino teste, ejusmodi, ne quis me tam perditum existimet, ut ultro exagitem libidine styli, quae aliis scrupulum incutiant. Et nunc illis, ut potero, respondebo, qui negant Apostolos tinctos.

PL 1, 1213A

私はこの種のことを、主を証人として、実際に耳にしたのである。私がみずから進んで、筆の欲望のままに、他人に疑念を植えつけるようなことを掻き立てる、あれほど堕落した者だと誰にも思われないために言っておく。そして今、使徒たちが浸されたことを否定する人々に、できるかぎり答えよう。

De Baptismo 12.4

4

Nam si humanum Joannis Baptismum inierant, et dominicum desiderabant quatenus unum Baptismum definierat ipse Dominus, dicens Petro perfundi nolenti: Qui semel lavit, non habet necesse rursum (Joan., XIII, 6): quod utique non tincto non omnino dixisset: et haec est probatio exserta adversus illos, qui adimunt Apostolis etiam Joannis Baptismum, ut destruant aquae sacramentum.

PL 1, 1213B

なぜなら、もし彼らがヨハネの人間的な洗礼を受けていたとしても、主ご自身がただ一つの洗礼を定められた以上、彼らは主の洗礼を望んでいたはずだからである。主は、足を洗われるのを拒んだペトロにこう言われた——「一度洗った者は、もう一度洗う必要はない」(ヨハネ13:6)。これは、浸されていない者に向かってはおよそ言われるはずのない言葉である。そして、これこそが、水の秘跡を打ち壊すために使徒たちからヨハネの洗礼までも奪おうとする者たちに対する、明白な証明である。

De Baptismo 12.5

5

An credibile videri potest, in his personis viam tunc Domini praeparatam, id est Baptismum Joannis, quae ad viam Domini per totum orbem aperiendam destinabantur? Ipse Dominus, nullius poenitentiae debitor, tinctus est, peccatoribus non fuit necesse?

PL 1, 1213B

主の道が——すなわちヨハネの洗礼が——そのとき、これらの者たち、全世界にわたって主の道を開くべく定められていた者たちにおいて備えられていた、ということが信じ難いことだと思われ得るだろうか。主ご自身は、いかなる悔悛の負い目もない方でありながら浸されたのに、罪人たちにはそれが必要でなかったというのか。

De Baptismo 12.6

6

Quid ergo? alii tincti non sunt? non tamen comites Christi, sed aemuli fidei, legis doctores et Pharisaei.

PL 1, 1213B

では、どうなのか。浸されなかった者たちもいたではないか。しかし、それはキリストの同行者たちではなく、信仰の敵手である律法学者たちとファリサイ派の人々であった。

De Baptismo 12.7

7

Unde et suggeritur, cum adversantes Domino tingui noluerint, eos qui Dominum sequebantur, tinctos fuisse, nec cum aemulis suis sapuisse, maxime quando Dominus cui adhaerebant, testimonio Joannem extulisset, nemo, dicens (Matth., II, 11), major inter natos foeminarum Joanne baptizatore.

PL 1, 1213C

そこから示唆されるのは次のことである。主に敵対する者たちが浸されることを拒んだのだから、主に従っていた者たちは浸されていたのであり、その敵手たちと考えを同じくしてはいなかった、ということである。とりわけ、彼らが従っていた主が、証言をもってヨハネを称え、「女から生まれた者のうちで、洗礼者ヨハネより偉大な者はいない」(マタイ2:11)と言われたのだから、なおさらである。

De Baptismo 12.8

8

Alii plane satis coacte injiciunt tunc apostolos Baptismi vicem implesse cum in navicula fluctibus aspersi operti sunt (Matth., VIII); ipsum quoque Petrum per mare ingredientem satis mersum (Matth., XIV).

PL 1, 1214A

他の者たちは、確かにかなり無理をして、使徒たちが小舟のなかで波にかけられ覆われたとき、洗礼の代わりを果たしたのだと言い出す(マタイ8)。またペトロ自身が海の上を歩いて行ったときにも、十分に浸されたのだと言う(マタイ14)。

De Baptismo 12.9

9

Ut opinor autem, aliud aspergi vel intercipi violentia maris, aliud tingui disciplina religionis.

PL 1, 1214A

だが、思うに、海の猛威によって水をかけられたり、巻き込まれたりすることと、信仰の規律によって浸されることとは、別のことである。

De Baptismo 12.10

10

Caeterum navicula illa figuram Ecclesiae praeferebat, quod in mari, id est saeculo, fluctibus, id est persecutionibus et tentationibus inquietatur Domino per patientiam velut dormiente (Matth., VIII), donec orationibus Sanctorum in ultimis suscitatus, compescat saeculum et tranquillitatem suis reddat.

PL 1, 1214A

さらに、あの小舟は教会の予型を示していた。すなわち、海のなか、すなわち世のなかで、波、すなわち迫害と試練とによって揺り動かされているあいだ、主は忍耐のゆえにいわば眠っておられるかのようであり(マタイ8)、ついには聖徒たちの祈りによって最後に呼び覚まされ、世を鎮め、おのれの民に静けさを取り戻してくださるのである。

De Baptismo 12.11

11

Nunc sive tincti quoquo modo fuerunt, sive illoti perseveraverunt, ut et illud dictum Domini (Joan., XIII), de uno lavacro sub Petri persona ad nos tantummodo spectet, de salute tamen Apostolorum satis temerarium est aestimare, quia illis vel primae allectionis, et exinde individuae familiaritatis praerogativa compendium Baptismi conferre posset.

PL 1, 1214A

さて、彼らが何らかの仕方で浸されていたにせよ、洗われないままであったにせよ——それゆえ、ペトロの人格のもとで語られた、あの一度の洗いの水についての主のことば(ヨハネ13)もまた、ひとえに我々にのみかかわるものであるとしても——それでも、使徒たちの救いについて判じることは、かなり向こう見ずなことである。なぜなら、彼らには、最初に召されたことの特権と、それに続く格別な親しさの特権とが、洗礼の省略を与え得たかもしれないからである。

De Baptismo 12.12

12

Cum illo, opinor, sequebantur illum, qui credenti cuique salutem pollicebatur: Fides tua te, aiebat, salvum fecit, et: Remittuntur tibi peccata (Marc., X), credenti utique, nec tamen tincto.

PL 1, 1214B

思うに、彼らは、信じる者おのおのに救いを約束しておられたその方について行っていた。「お前の信仰がお前を救った」と言われ、また「お前の罪は赦される」とも言われた(マルコ10)——信じる者に対してであって、浸された者に対してではない。

De Baptismo 12.13

13

Id si Apostolis defuit, nescio quorum fides: uno verbo Domini suscitatus teloneum dereliquit (Matth., IX); patrem, et navem, et artem qua vitam sustentabat, deseruit; patris exequias despexit: summum illud Domini praeceptum: Qui patrem aut matrem mihi praetulerit, non est me dignus (Matth., X, 37), ante perfecit quam audivit.

PL 1, 1214B

もしこれが使徒たちに欠けていたとすれば、いったい誰の信仰こそが信仰と言えるのか、私には分からない。ある者は、主のただひと言によって奮い立ち、収税所を後にした(マタイ9)。ある者は、父と舟と、それによって生計を立てていた仕事とを捨てた。ある者は父の葬儀すら顧みなかった。すなわち、主のあの至高の戒め——「父または母を私より優先する者は、私にふさわしくない」(マタイ10:37)——を、聞くより先に成し遂げていたのである。