De Baptismo 11.1
Sed ecce, inquit, venit Dominus, et non tinxit. Legimus enim: Et tamen is non tinguebat, verum discipuli ejus (Joan., IV), quia, revera, ipsum suis manibus tincturum Joannes, praedicasset (Luc. III).
PL 1, 1212Aだが見よ、と彼は言う、主は来られたのに、浸すことはなさらなかった、と。我々は確かにこう読む——「しかし彼自身は浸してはおらず、その弟子たちが浸していた」(ヨハネ4)。ヨハネが、まさしく主ご自身がその手で浸すことになろうと予告していたから、とでもいうのか(ルカ3)。
De Baptismo 11.2
Non utique sic intelligendum est, sed simpliciter dictum more communi. Sicut est, verbi gratia, Imperator proposuit edictum, aut Praefectus fustibus caecidit; numquid ipse proponit, aut numquid ipse caedit? semper is dicitur facere, cui praeministratur.
PL 1, 1212Aこれは決してそのままの意味に取るべきではなく、単に世間一般の言い方によって語られたにすぎない。たとえば、『皇帝が勅令を掲示した』とか、『長官が笞で打った』とか言われるようなものである。皇帝自身が掲示するだろうか。あるいは長官自身が打つだろうか。仕える者が働くところでは、その仕えられる当人こそが行ったと、つねに言われるのである。
De Baptismo 11.3
Ita erit accipiendum. Ipse vos tinguet, pro eo quod est, per ipsum tinguemini, vel in ipsum. Sed ne moveat quosdam, quod non ipse tinguebat.
PL 1, 1212Bそのように理解されねばならない。「彼自身が汝らを浸すであろう」とは、「彼によって汝らは浸される」、あるいは「彼のうちに」ということにほかならない。だが、彼自身が浸していなかったということに、心を騒がせる者があってはならない。
De Baptismo 11.4
In quem enim tingueret? in poenitentiam? quo ergo illi praecursorem? in peccatorum remissionem, quam verbo dabat? in semetipsum, quem humilitate celabat? in Spiritum sanctum, qui nondum a patre descenderat? in Ecclesiam, quam nondum apostoli struxerant?
PL 1, 1212Bでは、彼は何に浸すというのか。悔悛にか。ならば、彼にとって先駆者など何のためであったのか。罪の赦しにか、それは言葉によって彼が与えていたものである。おのれ自身にか、それは謙遜によって隠していたものである。聖なる霊にか、それはいまだ父のもとから降っていなかった。教会にか、それはいまだ使徒たちが築いていなかった。
De Baptismo 11.5
Itaque tinguebant discipuli ejus, ut ministri, ut Joannes ante praecursor, eodem baptismo Joannis, ne qui alio putet, quia nec exstat alius nisi postea Christi, qui tunc utique a discentibus dari non poterat, utpote, nondum adimpleta gloria Domini, nec instructa efficacia lavacri per passionem et resurrectionem: quia nec mors nostra dissolvi posset nisi Domini passione (Rom., VI) nec vita restitui sine resurrectione ipsius.
PL 1, 1212Bかくして、彼の弟子たちは、奉仕者として、かつてヨハネが先駆者であったのと同じように、ヨハネのそれと同じ洗礼をもって浸していた。誰もこれを別のものと思ってはならない。なぜなら、その後のキリストの洗礼のほかに、別のものは存在しないからである。しかも、その洗礼は、その時にはまだ弟子たちが授けることができなかった。主の栄光がいまだ満たされておらず、受難と復活とを通しての洗いの水の効力も、いまだ整えられていなかったからである。というのも、主の受難によらなければ我々の死は解かれ得ず(ローマ6)、その復活なしには命が回復され得なかったからである。