De virginitate 2.1
Nuncupatum a Jephthe in pugna votum, reditus ejusdem adepta victoria, et filiae occursus memorantur: in quo etsi factum damnandum, in solvendo tamen voto fides non improbanda.
PL 16, 267Aエフタが戦いのなかで立てた誓い、勝利を得た彼の帰還、娘の出迎えが語られる。これにおいては、行為は断罪されるべきだとしても、誓いを果たすことにおける信義は非難すべきでない。
De virginitate 2.2
Cur Deus cum Abrahae sacrificium prohibuisset, Jephthe parricidium non impedierit, disputatur. 5. Jephthe judex Judaeorum fuit.
PL 16, 267Bなぜ神は、アブラハムの献げ物を禁じながら、エフタの近親殺しは妨げなかったのかが論じられる。5. エフタはユダヤ人たちの士師であった。
De virginitate 2.3
Is eventu belli conflictatus ambiguo, praeliorumque veritus incerta, votum vovit hujusmodi (Judic. XI, 30, 31) , si adversarios depulisset, ut quidquid ei primum intra domus suae limen occurrisset, hostiam immolaret Deo, suorum praesuli triumphorum.
PL 16, 267B彼は戦の結果が定まらないなかで、戦闘の不確かさを恐れ、次のような誓いを立てた(士師記11:30–31)。敵を退けたならば、自分の家の敷居の内で最初に出会うものを何であれ、自らの凱旋の主宰者である神に、いけにえとして献げる、と。
De virginitate 2.4
Itaque bello potitus, fusisque hostibus, domum rediit, cui in ipso vestibulo filia memor pietatis, ignara oblationis occurrit. Sed recordatus illico pater, et propriae sponsionis admonitus, ingemuit solvendi muneris sponsionem.
PL 16, 267Bこうして戦いを制し、敵を打ち散らして家に帰ると、まさに玄関先で、娘が出迎えた。孝心を思い、献げられることを知らぬ娘である。だが父はたちまち思い出し、自らの約束を思い起こして、果たすべき務めの約束を嘆いた。
De virginitate 2.5
Heu me, inquit, filia, perdidisti me; ego enim aperui os meum de te ad Dominum. Tum illa: O pater, si in me aperuisti os tuum ad Dominum, fac mihi ita ut exivit de ore tuo (Ibid., 35 et seq.) .
PL 16, 267B「ああ、娘よ、汝は私を滅ぼした。私は汝のことで主に口を開いたのだ」と彼は言う。すると彼女は言った。「ああ、父よ、もし私のことで汝の口を主に開いたのなら、汝の口から出たとおりに私にせよ」(士師記11:35以下)。
De virginitate 2.6
Duorum tamen tantum mensium inducias postulavit, donec in montem ascenderet, et super virginitatem suam fleret. Deinde duobus post exactis mensibus, remeavit ad patrem.
PL 16, 267Cただ二か月だけの猶予を求めた。山に登り、自らのおとめの身〔virginitas。本サイトのこの作品群では「おとめの身」と訳す〕を嘆くためである。そして二か月が過ぎると、父のもとに戻った。
De virginitate 2.7
Votum ille complevit; his enim verbis utendum est, quando Scriptura divina effectum rei non prodidit, sed refugit parricidii mentionem. 6. Quid igitur? Hoc probamus? Minime gentium.
PL 16, 267C彼は誓いを果たした。聖書が事の結末を明かさず、近親殺しに触れることを避けているので、このように言わなければならないのである。6. ではどうなのか。我々はこれを是認するのか。断じてそうではない。
De virginitate 2.8
Sed tamen etsi parricidium non probo, adverto praevaricandae metum et formidinem sponsionis. Denique ad Abraham dictum est: Nunc scio quia amas Dominum Deum tuum; quia non pepercisti unico filio tuo (Gen. XXII, 12) .
PL 16, 267Cしかし、近親殺しを是認しないとしても、私は、約束に背くことへの恐れとおののきに目を留める。実にアブラハムに言われた。「今、私は知った。汝が主なる汝の神を愛していることを。汝が汝のひとり子を惜しまなかったからだ」(創世記22:12)。
De virginitate 2.9
Habes igitur indicium, quo docetur praevaricandum temere non esse promissum. Verum Deo parricidium non probari in eadem asseritur lectione; cum pro filio ovis subjicitur (Ibid., 13) , ut ipsa potius quam filius feriretur.
PL 16, 267Cゆえにあなたは、約束を軽率に背反してはならないという証しを得る。だが、近親殺しが神に是認されないことも、同じ朗読箇所で主張されている。子の代わりに羊が差し出され(創世記22:13)、子ではなくその羊が打たれることになったからである。
De virginitate 2.10
7. Habuit igitur Jephthe quod sequeretur exemplum, quia Dominus sanguine non delectaretur humano. In uno enim oraculo ad Abraham prompto docuit filiorum salutem religionis obsequio posthabendam: offerri a parentibus Deo debere filios, non debere jugulari.
PL 16, 267D7. ゆえにエフタには、倣うべき例があった。主は人間の血を喜ばないからである。実に、アブラハムに下されたただ一つの託宣において、子らの救いは信仰の従順の後に置かれるべきこと、子らは親によって神に献げられるべきであって、喉を切られるべきではないことを教えた。
De virginitate 2.11
Certe cum hic filia tam sollicita fuerit de patris voto, cur pater non dubitaverit de filiae parricidio: et cum illa paternum caverit mendacium, iste filiae non caverit interitum?
PL 16, 268A確かに、この場合、娘は父の誓いをこれほど案じたのに、なぜ父は娘の近親殺しをためらわなかったのか。また、彼女は父が偽りを犯すことを避けたのに、なぜ彼は娘の死を避けなかったのか。
De virginitate 2.12
8. Dicet aliquis: Qua ratione illic Deus non permiserit parricidium fieri, hic sit passus impleri? Numquid acceptor personarum Deus? Non, sed meritorum atque virtutum.
PL 16, 268A8. ある者は言うだろう。「あそこでは神は近親殺しが行われるのを許さなかったのに、ここでは果たされるのを黙認したのは、いかなる理由によるのか。神は人を分け隔てする者なのか」。そうではない。功績と徳を見るのである。
De virginitate 2.13
Certe dum consilium esset ambiguum, signari debuit oraculo quid et ad praesens factum, et in reliquo conveniret exemplum. Ubi vero jam praecessisset exemplum, necessarium non judicavit oraculum; cum facti forma veteris quid fieri oporteret, ostendit.
PL 16, 268A確かに、方策がなお定まらない間は、現在の行いにとっても今後にとっても何が適う例となるのかが、託宣によって示されなければならなかった。だが、既に先例があった以上、神は託宣を必要とは判断しなかった。昔の行いの型が、何をなすべきかを示していたからである。
De virginitate 2.14
9. Aut fortasse quia non una forma meritorum, ideo non una forma factorum. Pater doluit, flevit filia: uterque de Dei miseratione dubitavit. Non doluit Abraham, nec consuluit parentis affectum.
PL 16, 268A9. あるいは、功績の型が一つではなかったから、行いの型も一つではなかったのかもしれない。父は悲しみ、娘は泣いた。二人とも神の憐れみについて疑った。アブラハムは悲しまず、親としての情を顧みなかった。
De virginitate 2.15
Ubi audivit divinitatis oraculum, non distulit sacrificium, sed maturavit obsequium. Non dubitavit Isaac (Ibid., 3 et seq.) , cum imparibus sequeretur patrem passibus: non flevit, cum ligaretur: non dilationem poposcit, cum offerretur.
PL 16, 268B神的な託宣を聞くと、献げることを延ばさず、むしろ従順を急いだ。イサクも疑わなかった(創世記22:3以下)。歩幅の合わぬまま父に従ったときにも。縛られるときにも泣かず、献げられるときにも猶予を求めなかった。
De virginitate 2.16
Et ideo misericordia largior, ubi fides promptior. Et bene non flevit factum patris; quia risus est matris (Gen. XXI, 6) .
PL 16, 268Bそれゆえ、信仰がより迅速なところでは、慈しみもより豊かである。そしてイサクが父のなしたことを泣かなかったのは、もっともである。母の笑い〔イサクの名は「笑い」を意味する〕だったからである(創世記21:6)。
De virginitate 2.17
Pro qua devotionis exsultatione ovis pro illo jussa est immolari, quia se ipse non distulerat immolandum: nec de Dei miseratione ambiguus, nec de sui devotione sollicitus.
PL 16, 268Bこの献身の喜びのゆえに、彼の代わりに羊が屠られるよう命じられた。彼は自らが献げられることを延ばさなかったからである。神の憐れみを疑わず、自らの献身を案じもしなかった。
De virginitate 2.18
Nemo igitur inventus est, qui tam cruentum patris revocaret affectum; quia omnis promissi muneris conveniebat officium.
PL 16, 268Bこうして、父のこれほど血なまぐさい情を呼び戻す者は誰一人見出されなかった。約束した務めを果たす責務のすべてが、そこに適っていたからである。