ペタウのウィクトリヌス† 304年頃

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 5 › Scholia in Apocalypsin Joannis

Caput IV 第IV章

Victorinus of Pettau · Scholia in Apocalypsin Joannis · PL 5, 323C · 40 sectiones

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.1

1

Post haec vidi et ecce ostium apertum in coelo. Ostium apertum in coelo, Novum Testamentum praedicatur. Et vox prima quam audivi, tanquam tubae loquentis mecum, dicens: ascende huc. Quando apertum ostenditur, clausum fuisse antea hominibus manifestum est.

PL 5, 323C

「この後、私は見た。見よ、天に開かれた門があった。」天に開かれた門とは、新約が宣べ伝えられることである。「そして私が聞いた最初の声は、私と共に語るラッパのようであり、こう言った。ここへ上れ。」開かれていると示されるとき、それ以前は人々に対して閉ざされていたことが明らかである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.2

2

Satis autem et plene patefactum est, quando Christus cum corpore in coelos ad Patrem ascendit.

PL 5, 323C

それが十分にまた完全に開かれたのは、キリストが肉体と共に父のもとへ天に昇られたときである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.3

3

Vox autem prior quam audierat, cum dicit illam secum esse locutam, sine contradictione arguit eos, qui alium in prophetis, alium in Evangelio dicunt fuisse locutum; cum magis ipse qui venit, ipse sit qui in prophetis locutus est.

PL 5, 323C

しかし彼が以前に聞いたその声が、自分と共に語ったと言うとき、それは、預言者たちにおいて語った者と福音書において語った者とが別であると言う者たちを、反論の余地なく論駁している。むしろ、来られたその方こそが、預言者たちにおいて語られた方だからである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.4

4

Joannes enim ex circumcisione erat; et omnis ille populus qui Veteris Testamenti praedicationem audierat, illa voce aedificatus est. Illa eademque vox, inquit, quam audieram, illa mihi dixit: Ascende huc.

PL 5, 323D

すなわちヨハネは割礼の民の出であり、旧約の宣教を聞いていたあの民すべては、その声によって教え建てられていたのである。「私が聞いたその同じ声が」、と彼は言う、「私にこう言った。ここへ上れ。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.5

5

Id est spiritus, quem paulo ante quam filium hominis inter candelabra aurea ambulantem se vidisse fatetur: et nunc exinde recolit, quae per legem in similitudinibus praenuntiata erant, et per hanc scripturam conjungit omnes priores prophetas, et aperit scripturas.

PL 5, 323D

すなわちそれは霊のことであり、彼はこの少し前に、金の燭台の間を歩む人の子として見たと告白していた御方である。そして今、そこから、律法によって比喩のうちに予告されていたことを想い起こし、この書によってすべての先立つ預言者たちを結び合わせ、聖典を開くのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.6

6

Et quia postquam invitavit in coelum omnes credentes in nomine suo Dominus noster, statim Spiritum sanctum effudit qui ferturus est ad coelum, ait: 2. Statim fui in spiritu.

PL 5, 324A

そして我々の主は、御自身の名を信じるすべての者たちを天へと招かれた後、直ちに聖なる霊を注がれた。そして天へと運ばれようとしていた彼〔ヨハネ〕はこう言う。「2. 私はただちに霊の中にあった。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.7

7

Et cum aperiatur per Spiritum sanctum mens fidelium, et illud eis manifestetur, quod et prioribus est praedicatum, significanter ait. Et ecce sedes posita erat in coelo. Sedes posita, quid est, nisi sedes judicii et regis? 3.

PL 5, 324A

そして聖なる霊によって信徒たちの心が開かれ、以前の者たちにも宣べ伝えられたそのことが彼らに明らかにされるとき、彼は意味深くこう言う。「そして見よ、天に座が据えられていた。」座が据えられているとは、裁きと王の座でなくて何であろうか。3.

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.8

8

Et supra sedem sedens, similis aspectu lapidi jaspidi et sardio. Supra solium vidisse ait similitudinem jaspidis et sardii. Jaspis aquae coloris est, sardius ignis.

PL 5, 324A

「そしてその座に座す方は、碧玉と紅玉髄に似た姿であった。」彼は御座の上に、碧玉と紅玉髄の似姿を見たと言う。碧玉は水の色であり、紅玉髄は火の色である。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.9

9

Haec duo judicia posita esse usque ad consummationem orbis super tribunal Dei exinde manifestantur, quorum judiciorum unum jam consummatum est in cataclysmo per aquam, aliud autem consummabitur per ignem. Et iris erat in circuitu throni.

PL 5, 324B

これら二つの裁きが、世の完成に至るまで神の法廷の上に据えられていることが、そこから明らかにされる。これらの裁きのうち一つは、水による大洪水においてすでに成し遂げられており、もう一つは火によって成し遂げられるであろう。「そして御座の周りには虹があった。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.10

10

Iris autem circa solium eosdem colores habet. Iris arcus dicitur, de quo etiam ad Noe et ad filios ejus locutus est Dominus (Gen., IX) , ne timerent ultra diluvium in generatione Dei, sed ignem.

PL 5, 324B

御座の周りの虹は、これと同じ色を持つ。虹は弓とも呼ばれ、それについては主がノアとその子らにも語られた(創世記9)。それは、彼らが神の代においてもはや洪水を恐れることなく、火を恐れるようにということである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.11

11

Sic enim ait: Statuam arcum meum in nubibus, ut non jam aquam timeatis, sed ignem. 6. Et ante sedem tamquam mare vitreum simile crystallo. Id est donum baptismi, quod per Filium suum poenitentiae tempore, antequam judicium faciat, effudit.

PL 5, 324B

すなわちこう言われたからである。「私は私の弓を雲の中に立てる。それは汝らがもはや水を恐れず、火を恐れるためである。」「6. そして御座の前には、水晶に似たガラスの海のようなものがあった。」これはすなわち、彼が裁きを行われる前、悔悛の時に、御自身の子を通して注がれた洗礼の賜物のことである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.12

12

Ideo ante solium, id est judicium. Cum autem dicit mare vitreum simile chrystallo, aquam mundam, stabilem, non vento agitatam, non in proclivo defluentem, sed tamquam domum Dei immobilem traditam ostendit. Et per circuitum sedis quatuor animalia.

PL 5, 324C

それゆえ御座の前、すなわち裁きの前にある。そして水晶に似たガラスの海と言うとき、それは清らかで安定した水、風に揺らぐことなく、傾いて流れ去ることもなく、神の家のように動かぬものとして伝えられたことを示している。「そして御座の周りには四つの生き物があった。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.13

13

Quatuor animalia quatuor sunt Evangelia. 7--10. Primum animal simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium habens faciem similem homini, et quartum simile aquilae volanti; habentia alas senas: et per circuitum et intus, plena oculis; et requiem non habebant dicentia: Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus omnipotens.

PL 5, 324C

四つの生き物とは四つの福音書である。「7-10. 第一の生き物は獅子に似ており、第二は雄牛に似ており、第三は人に似た顔を持ち、第四は飛ぶ鷲に似ていた。それぞれ六つの翼を持ち、その周りにも内側にも目が満ちており、休むことなくこう言っていた。聖なるかな、聖なるかな、聖なるかな、全能なる主よ。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.14

14

Et procidentes viginti quatuor seniores ante sedem adoraverunt Deum. Viginti quatuor seniores viginti quatuor libri sunt prophetarum, et legis referentes testimonia judicii. Sunt autem et vinginti quatuor patres, duodecim apostoli et duodecim patriarchae.

PL 5, 324C

「そして二十四人の長老たちがひれ伏し、御座の前で神を礼拝した。」二十四人の長老とは、裁きの証しを伝える預言者たちと律法との二十四の書のことである。またそれは二十四人の父祖たち、十二人の使徒と十二人の族長のことでもある。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.15

15

Animalia igitur quod differentia sunt vultus hanc habent rationem; simile leoni animal, Marcum designat, in quo vox leonis in eremo rugientis auditur. Hominis autem figura enititur Matthaeus enuntiare nobis genus Mariae, unde carnem accepit Christus.

PL 5, 324D

それゆえ、これらの生き物が顔において異なっているのは、次のような理由による。獅子に似た生き物はマルコを表しており、その中には荒野で吼える獅子の声が聞かれる。人の姿は、マタイが我々に、キリストが肉を受けられたマリアの血統を語ろうと努めていることを表している。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.16

16

Ergo dum enumerat ab Abraham usque ad David, et usque ad Joseph, tamquam de homine locutus est. ideo praedicatio ejus effigiem hominis ostendit.

PL 5, 324D

それゆえ、アブラハムからダビデに至り、さらにヨセフに至るまで数え上げるとき、彼はあたかも一人の人間について語るかのようであった。それゆえ彼の宣教は人の姿を示すのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.17

17

Lucas sacerdotium Zachariae offerentis hostiam pro populo, et apparentem sibi angelum dum enarrat, propter sacerdotium et hostiam, ipsa conscriptione vituli tulit imaginem.

PL 5, 325A

ルカは、民のために犠牲を捧げるザカリアの祭司職と、彼に現れた天使とを語るとき、その祭司職と犠牲のゆえに、まさにその記述によって雄牛の姿を担うのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.18

18

Joannes Evangelista aquilae similis assumptis pennis ad altiora festinans de Verbo Dei disputat.

PL 5, 325A

福音記者ヨハネは、翼を得た鷲のように、より高きものへと急ぎながら、神の言葉について論じる。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.19

19

Marcus, itaque Evangelista, sic incipiens: Initium Evangelii Jesu Christi, sicut scriptum est in Esaia propheta (Marc., I, 3) : Vox clamantis in deserto (Esa., XL, 3) leonis habet effigiem.

PL 5, 325A

それゆえ福音記者マルコは、「イエス・キリストの福音の初め。預言者イザヤに書かれている通り」(マルコ1:3)、「荒野で叫ぶ声」(イザヤ40:3)と書き始めており、獅子の姿を持つ。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.20

20

Matthaeus autem: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham (Matth. I, 1) ; haec est facies hominis. Lucas vero dixit: Fuit Sacerdos nomine Zacharias de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron (Luc., I, 5) ; haec est imago vituli.

PL 5, 325A

マタイは「ダビデの子、アブラハムの子、イエス・キリストの系図の書」(マタイ1:1)と書いており、これは人の顔である。またルカは「アビヤの組に属するザカリアという名の祭司がいた。その妻はアロンの娘たちのうちの一人であった」(ルカ1:5)と言っており、これは雄牛の姿である。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.21

21

At Joannes cum incipit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan., I, 1) ; similitudinem aquilae volantis ostendit.

PL 5, 325A

しかしヨハネは「初めに言葉があった。言葉は神と共にあった。言葉は神であった〔Deus erat Verbum。語順は逆だが「言葉は神であった」と訳す〕」(ヨハネ1:1)と書き始めており、飛ぶ鷲の似姿を示す。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.22

22

Non solum autem suas Evangelistae quaternas similitudines in suis exordiis Evangeliorum exprimunt, sed et ipsum Verbum Dei Patris omnipotentis qui est filius ejus, Dominus noster Jesus Christus fert easdem imagines in tempore adventus sui.

PL 5, 325B

福音記者たちは、自らの福音書の書き出しにおいて、この四つの似姿をそれぞれ表しているだけではない。全能なる父なる神の言葉御自身、すなわちその子である我々の主イエス・キリストもまた、御自身の到来の時に、これらと同じ姿を担われるのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.23

23

Cum nobis praedicat, est tamquam leo et catulus leonis. Et cum propter salutem hominum, homo factus est, ad mortem devincendam et universos liberandos. Et quod se ipsum obtulerit hostiam Patri pro nobis, vitulus dictus est.

PL 5, 325B

我々に宣べ伝えられるとき、彼は獅子であり、獅子の子のようである。そして人々の救いのために人となられたとき、死を打ち破り、すべての者を解放するためであった。そして御自身を我々のために父への犠牲として捧げられたことにより、雄牛と呼ばれる。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.24

24

Et quod mortem devicerit et ascendit in coelos, extendens alas suas et protegens plebem suam, aquila voians nominatus est. Hae ergo praedicationes, quamvis quatuor sint, una est tamen, quia de uno ore processit.

PL 5, 325B

そして死を打ち破り、天に昇られ、御自身の翼を広げて御自身の民を守られたことにより、飛ぶ鷲と呼ばれる。それゆえこれらの宣教は、四つではあっても、一つの口から出たがゆえに、一つなのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.25

25

Sicut fluvius in paradiso cum sit unus, in quatuor partes divisus est. Oculos autem intus et foris habere ea animalia in praedicationem Novi Testamenti; providentiam spiritualem ostendit quae et secreta cordis inspicit, et supervenientia videt quae sunt intus et foris.

PL 5, 325C

楽園における川が一つでありながら、四つの部分に分かれているのと同様である。これらの生き物が新約の宣教のために内にも外にも目を持つことは、心の秘密を見通し、また内と外とで生じることを見通す霊的な摂理を示している。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.26

26

8. Alas senas. Testimonia sunt Veteris Testamenti librorum. Ideo viginti et quatuor totidem faciunt, quot sunt seniores super tribunalia sedentes.

PL 5, 325C

「8. 六つの翼。」これは旧約の諸書の証しである。それゆえこれらは、法廷に座す長老たちと同じ数、二十四をなす。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.27

27

Sed sicut animal volare non potest nisi pennas habeat, sic, nec praedicatio Novi Testamenti fidem habet, nisi habeat Veteris Testamenti praenuntiata testimonia, per quae tollitur a terra et volat.

PL 5, 325C

しかし生き物が翼を持たなければ飛べないように、新約の宣教も、旧約の予告された証しを持たなければ、信を得ることができない。その証しによって地から持ち上げられ、飛ぶのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.28

28

Semper enim, quod ante dictum est, et postea factum invenitur, illud fidem facit indubitabilem. Rursum et alae si non haereant animalibus, vitam unde trahant, non habent.

PL 5, 325C

すなわち、あらかじめ語られたことが、後に成し遂げられたと見出されることは、常にその信を疑いえないものとする。他方、もし翼が生き物にくっついていなければ、そこから命を引き出すすべを持たない。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.29

29

Nisi enim quae praedixerunt prophetae, in Christo essent consummata, inanis erat praedicatio eorum. Haec enim tenet Ecclesia catholica quae et antea predicata, et postea consummata sunt. Et volat quippe et merito tollitur a terra vivum animal.

PL 5, 325D

もし預言者たちが予告したことがキリストにおいて成就しなかったならば、彼らの宣教は空しいものであったであろう。公同の教会は、あらかじめ宣べ伝えられ、後に成就したこれらのことを保持しているのである。そしてまさに生きた生き物は飛び、当然にも地から持ち上げられる。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.30

30

Haereticis autem qui testimonio prophetico non utuntur, adsunt et eis animalia, sed non volant, quia sunt terrena.

PL 5, 326A

しかし、預言的な証しを用いない異端者たちにも、生き物はいるが、彼らは地に属するものであるがゆえに、飛ぶことがない。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.31

31

Judaeis autem qui non accipiunt Novi Testamenti praedicationem, adsunt alae, sed non volant, id est inanem vaticinationem hominibus afferunt, facta dictis non conferentes.

PL 5, 326A

また新約の宣教を受け入れないユダヤ人たちにも、翼はあるが、飛ぶことはない。すなわち彼らは、行いを言葉に結び合わせることなく、人々に空しい予言をもたらすのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.32

32

Sunt autem libri Veteris Testamenti qui recipiuntur viginti quatuor, quos in Epitomis Theodori invenies. Sed et viginti quatuor (ut diximus) seniores Patriarchas et Apostolos judicare populum suum oportet.

PL 5, 326A

受け入れられている旧約の書は二十四あり、それらはテオドロスの摘要のうちに見出されるであろう。また我々が言った通り、二十四人の長老、すなわち族長たちと使徒たちは、自らの民を裁くことになっている。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.33

33

Interrogantibus enim Apostolis et dicentibus: Nos omnibus nostris relictis, secuti sumus te, quid erit nobis (Matth., XIX, 27, 28) ? respondit Dominus noster: Cum sederit filius hominis super sedem gloriae suae, sedebitis et vos super duodecim tribunalia judicantes duodecim tribus Israel.

PL 5, 326A

すなわち使徒たちが問うて、「我々は我々のものをすべて捨てて汝に従いました。我々には何があるのでしょうか」(マタイ19:27-28)と言ったとき、我々の主はこう答えられた。「人の子がその栄光の座に座るとき、汝らもまた十二の法廷に座り、イスラエルの十二部族を裁くであろう。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.34

34

Sed et de patribus qui judicaturi sunt, ait Jacob patriarcha: Dan judicabit et ipse populum suum inter fratres suos, sicut et una tribus in Israel (Gen., XLIX, 16) . 5. Et a sede procedebant fulgura et voces et tonitrua et septem faculae ignis ardentes.

PL 5, 326B

また裁くことになる父祖たちについては、族長ヤコブがこう言っている。「ダンもまた、イスラエルにおける一部族として、その兄弟たちの間で自らの民を裁くであろう」(創世記49:16)。「5. そして御座からは稲妻と声と雷鳴とが出ており、燃える七つの松明があった。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.35

35

Procedentia autem fulgura et voces et tonitrua a solio Dei, et septem faces ignis ardentes significant praedicationes et repromissiones adoptionis, et minas. Nam fulgura adventum Domini significant. Voces autem Novi Testamenti praedicationes.

PL 5, 326B

神の御座から出る稲妻と声と雷鳴、また燃える七つの松明は、宣教と、養子とされることの約束と、脅しとを表す。すなわち稲妻は主の到来を表す。声は新約の宣教を表す。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.36

36

Tonitrua autem quod coelestia sunt verba. Faces ignis ardentes donum Spiritus sancti quod id ligno passionis est redditum.

PL 5, 326B

雷鳴とは、それが天上の言葉であることを表す。燃える松明は聖なる霊の賜物であり、それは受難の木において与えられたものである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.37

37

Et cum haec fierent, cecidisse dicit universos majores natu, et adorasse Dominum, cum darent illi animalia gloriam et honorem, id est Evangelica actio scilicet et doctrina Domini cum ademplisset ante per illos praenuntiatum verbum, digne meritoque exsultant sentientes secreta et verbum Domini ministrasse.

PL 5, 326B

そしてこれらのことが起こったとき、彼はすべての長老たちがひれ伏し、主を礼拝したと言う。生き物たちが彼に栄光と誉れとを捧げるとき、すなわち福音の行いと主の教えとが、彼らを通してあらかじめ告げられていた言葉を成就されたので、彼らは秘められたことを感じ取り、主の言葉に仕えたことを、当然にもふさわしく喜び踊るのである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.38

38

Denique et quia venerat qui mortem disjungeret, et coronam immortalitatis solus dignus sumeret, omnes habebant pro gloria aliqua actus sui optimi coronas. 10. Et projecerunt coronas suas sub pedibus ejus.

PL 5, 326C

実に、死を断ち切り、ただ独り不死性の冠を受けるにふさわしい方が来られたので、すべての者は、自らの最も善き行いの栄光としていくばくかの冠を持っていた。「10. そして彼らは自らの冠をその足もとに投げ出した。」

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.39

39

Id est, propter eminentem gloriam victoriae Christi, omnes victorias suas projecerunt sub pedibus ejus. Hoc est quod in evangelio supplevit Spiritus sanctus ostendendo.

PL 5, 326C

すなわち、キリストの勝利の卓越した栄光のゆえに、すべての者が自らの勝利をその足もとに投げ出したのである。これは、聖なる霊が福音書において示すことによって補ったことである。

Scholia in Apocalypsin Joannis 4.0.40

40

Cum enim, passurus novissime, venriet Hierosolymas Dominus noster, et exisset illi populus obviam, alii praecisis ramis palmarum viam sternebant alii tunicas suas subjiciebant; duos scilicet populos ostendentes, unum patriarcharum, alium prophetarum, magnorum scilicet virorum qui quascumque habebant palmas victoriarum suarum contra peccatum, victori omnium Christo, eas sub pedibus jactabant. Palma autem et corona idem significant, quae non dantur nisi victori.

PL 5, 326C

すなわち、我々の主がついに苦しみを受けようとしてエルサレムに来られ、民が彼を迎えに出たとき、ある者たちは棕櫚の枝を切って道に敷き、ある者たちは自らの衣を敷いた。それは二つの民を示している。一つは族長たちの民、もう一つは預言者たちの民であり、これら偉大な人々は、罪に対する勝利の棕櫚をどれほど持っていようとも、すべてに勝利するキリストに対して、それをその足もとに投げたのである。棕櫚と冠とは同じことを表しており、それは勝利者にしか与えられないものである。