Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.1
Oro, non legisti: Nolite gloriari, et nolite loqui excelsa, et ne exeat magniloquentia ex ore vestro; quoniam erigit a terra pauperem, a sterquilino erigit inopem, et sedere eum facit cum potentibus populi (I Reg. II, 3, 8) ?
PL 3, 1214A私は問う、お前は読まなかったのか。「誇ってはならない、高慢を語ってはならない、大言を汝らの口から出してはならない。主は貧しい者を地から起こし、乏しい者を糞土から引き上げ、民の力ある者たちと共に座らせられるからである」(サムエル記上2:3、8)。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.2
Non legisti: Quia Dominus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jac. IV, 6; I Pet. V, 5) ? Non legisti: Qui se exaltat, humiliabitur (Matth. XXIII, 12; Luc. XIV, 11; XVIII, 14) ?
PL 3, 1214Aお前は読まなかったのか。「主は高ぶる者に逆らい、へりくだる者に恩寵を与えられる」(ヤコブ4:6、ペトロ一5:5)。お前は読まなかったのか。「おのれを高くする者は低くされる」(マタイ23:12、ルカ14:11、18:14)。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.3
Non legisti: Quia Deus perdit memoriam superborum, et non relinquit memoriam humilium (Psal. IX, 7, 11) ? Non legisti: Quia quo judicio quis judicaverit, eum judicari necesse est (Matth. VII, 2) ?
PL 3, 1214Aお前は読まなかったのか。「神は高ぶる者どもの記憶を滅ぼし、へりくだる者の記憶を見捨てられることはない」(詩篇9:7、11)。お前は読まなかったのか。「誰であれある裁きをもって裁くならば、その者は同じ裁きによって裁かれねばならない」(マタイ7:2)。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.4
Non legisti: Quia qui odit fratrem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat; et non scit quo eat, quia tenebrae excaecaverunt oculos ejus (I Joan. II, 11) ?
PL 3, 1214Aお前は読まなかったのか。「兄弟を憎む者は闇の中にあり、闇の中を歩み、どこへ行くのかを知らない。闇がその目を見えなくしたからである」(一ヨハネ2:11)。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.5
Unde igitur et tam sceleratus, et tam perditus, tam discordiae furore vesanus exstiterit iste Novatianus, invenire non possum; qui semper in domo una, id est, Christi Ecclesia, proximorum delicta ut propria fleverit; onera fratrum, sicut Apostolus hortatur (Gal. VI, 2) , sustinuerit; lubricos in fide coelesti allocutione corroboraverit.
PL 3, 1214Aそれゆえ、このノウァティアヌスが、これほどの極悪、これほどの堕落、これほどの不和の狂気に取り憑かれた者となったのが、どこに由来するのか、私には見出しえない。彼はかつて、ただ一つの家、すなわちキリストの教会にあって、隣人の罪を己が事として涙し、使徒が勧めるとおりに(ガラテヤ6:2)兄弟たちの重荷を担い、信仰において揺らぐ者たちを天来の言葉によって力づけていた者であるのに。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.6
At nunc ex quo Cainam illam haeresim, quae non nisi tantum occidere gestit, exercere coepit; nec sibi novissime parcit.
PL 3, 1214Bしかし今、彼はかのカインの異端——殺すことのほかは何も望まぬもの——を行い始めて以来、ついには自分自身さえも容赦していない。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.7
Caeterum si legisset quia justitia justi non liberabit eum in die qua erraverit, et iniquitas impii non nocebit ei ex qua die conversus fuerit (Ezech. XXXIII, 12) , jam olim in cinere poeniteret, ille qui semper poenitentibus adversatur: qui in ruina facilius aedificatorum stantium operantur, quam in structione jacentium ruinarum; qui multos ex fratribus nostris miserrimos falsis suis adversationibus perterritos, iterum fecit ethnicos, dicendo quod poenitentia lapsorum sit vana, nec possit eis proficere ad salutem; clamante Scriptura et dicente: Memento unde excideris, et age poenitentiam; si quo minus, veniam tibi, nisi poenitentiam egeris (Apoc. II, 5) .
PL 3, 1214Bそもそも、悔悛する者に常に敵対するあの男も、もし「正しい人の義は、彼が過ちを犯す日にはその者を救わず、悪しき者の不義は、彼が立ち返ったその日からはその者を害しない」(エゼキエル33:12)と読んでいたならば、とうの昔に灰の中で悔悛していたであろう。彼のような者たちは、崩れ落ちた廃墟を建て直すことよりも、なお立っている建物を壊すことのほうをたやすく行うのだ。彼は、我々の兄弟のうちの多くの、この上なく哀れな者たちを、己の偽りの反対論で脅えさせ、背教した者たちの悔悛は空しく、彼らの救いの益とはなりえないと言うことで、再び異教徒にしてしまった。聖書は叫んでこう言っているのに。「汝がどこから落ちたかを思い起こし、悔悛せよ。さもなくば、悔悛しないならば、私は汝のもとに来るであろう」(黙示録2:5)。
Tractatus adversus Novitianum Haereticum 13.8
Et quidem ad septem ecclesias scribens, singulis sua quoque facinora et delicta ingerens: Poenitemini, dicebat. Quibus, nisi illis, scilicet, quo pretio magno sui sanguinis redemerat?
PL 3, 1214Cしかも実に、主は七つの教会に書き送り、それぞれにその悪行と罪をも突きつけながら、「汝らは悔い改めよ」と言っていた。それは、ほかならぬ、主が己の血の大いなる代価をもって贖ったあの者たちに対してでなくて、誰に対してであったろうか。