Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.1
Tu, frater dilectissime, ad Dominum miraculo majore conversus es, quia aetate florentior, laudibus abundantior, oneribus patrimonii levior, substantia facultatum non egentior, et in ipso adhuc mundi theatro, id est, fori celebritate, diversans et FACUNDI NOMINIS PALMAM TENENS, repentino impetu discussisti servile peccati jugum, et lethalia carnis et sanguinis vincla rupisti, neque te divitiae de matrimonio familiae consularis aggestae, neque post conjugium peccandi licentia, et caelebs juventas ab angusto salutis introitu et arduo itinere virtutis in mollem illam et spatiosam multorum viam revocare potuerunt . . . . .
PL 20, 81Cいとも愛する兄弟よ、あなたは、より大きな奇跡をもって主に回心した。というのも、あなたは盛りの年齢にあり、称賛に富み、財産の重荷に押されることも比較的少なく、資力の点でも乏しくはなく、しかもなお世の劇場そのもの、すなわち広場の賑わいのうちに身を置いて、雄弁の名のヤシ〔palma。勝利の印〕を手にしていたのに、突然の勢いで罪の奴隷の軛を振り払い、肉と血の致命的な鎖を断ち切ったからである。執政官の家柄との婚姻から積み上がった富も、結婚のあとの罪を犯す放縦も、独身の青春も、救いの狭い入口と徳の険しい道から、多くの者のあの柔らかで広い道へとあなたを呼び戻すことはできなかった……。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.2
Tu ergo verus factor legis, et Evangelii non surdus auditor, qui corpus et mundum configens cruci, delicias juventutis, et vitae praesentis mala gaudia pro venenis et luctibus aversatus es, respuens patrimoniorum onera ceu stercorum, merito socrum sanctam omni liberaliorem parente in matrem sortitus aeternam, quia coelestem Patrem anteverteras terreno parenti; exemplo apostolorum relicto patre in navicula fluctuante, scilicet in hujus vitae incerto cum retibus rerum suarum et implicatione patrimonii derelicto, Christum secutus: nec minoris domesticis opibus INGENII FACULTATIS LAUDEM ab hominibus non accipiens, et inanis gloriae sublimiter negligens, piscatorum praedicationes Tullianis omnibus et tuis litteris praetulisti, confugisti ad pietatis silentium, ut evaderes iniquitatis tumultum: mutescere voluisti mortalibus, ut ore puro divina loquereris, et pollutam canina facundia linguam, Christi laudibus et commemoratione ipsa pii nominis expiares.
PL 20, 81Cそれゆえあなたは、律法の真の実行者、福音の耳の聞こえぬことのない聞き手である。あなたは体と世を十字架に付け、青春の快楽と現在の生の悪しき喜びを、毒と嘆きとして退け、父祖伝来の財産の重荷を糞土のごとく斥けた。当然にも、どの親よりも寛大な聖なる姑を、永遠の母として授かった。あなたが天の父を地上の親に先立たせたからである。使徒たちの模範にならい、揺れる小舟の中に父を残して——すなわち、この生の不確かさの中に、自分の持ち物の網と財産のもつれとともに父を置き去りにして——、キリストに従った。家の富に劣らぬ才能と力量の称賛を人々から受けながら〔nec … non accipiens は二重の否定で、受けていたの意〕、むなしい栄光を高みから顧みずに、漁師たちの宣べ伝えを、キケロのすべての著作とあなた自身の文章よりも尊んだ。あなたは不法の喧騒を逃れるために、敬虔の沈黙へと逃れた。死すべき者たちに対して沈黙することを望んだのは、清い口で神のことを語るためであり、犬のような雄弁で汚れた舌を、キリストへの賛美と、敬虔な名そのものを思い起こすことによって清めるためである。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.3
同じ人、書簡11(別の番号では5)、397年に同じ人に宛てて書かれたもの、第4段。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.4
Neque sat habes occasionibus cunctis revisere, nisi et pueros tuos mittas, nec solum de famulis, sed et de filiis sanctis, quorum benedicta in Domino prole laetaris, eligis tabellarios, quorum oculis nos videas, et ore contingas.
PL 20, 82Cあなたは、あらゆる機会に我々を訪ねるだけでは満足せず、自分の若者たちをも遣わす。しかも、従者たちからだけでなく、聖なる子らからも——あなたはその祝福された子孫を主にあって喜んでいる——使者を選び、その目で我々を見、その口で我々に触れようとするのである。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.5
Speciosi nobis pedes illorum tamquam evangelizantium bona: nuntiant enim nobis et afferunt ea quae ad pacem sunt de te, cum proferunt opera Domini, quae aut operaris in verbo Dei, aut scribis in spiritu Verbi.
PL 20, 82C彼らの足は、善きことを福音として告げる者たちのように、我々には麗しい。というのも、彼らはあなたについて、平和に属することを我々に知らせ、もたらすからである。主の業、すなわちあなたが神の言葉において行い、あるいは言葉の霊において書く業を、彼らは示すのだから。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.7
Te vero victa lege membrorum et exteriore corrupto puram conspersionem parare, et sine fermento azymum Christo confici, eloquia tua tam facunda quam sancta testantur; neque enim tibi donatum fuisset enarrare Martinum, nisi dignum os tuum sacris laudibus mundo corde fecisses.
PL 20, 82Dあなたが、肢体の法に打ち勝ち、外なる〔人〕が朽ちて、清い練り粉を整え、パン種なしにキリストのための種なしパンとされていることは、あなたの雄弁にして聖なる言葉が証している。実際、もしあなたが清い心によって自らの口を聖なる賛美にふさわしいものとしていなかったなら、あなたにマルティヌスを語ることは授けられなかったであろう。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.8
Benedictus igitur tu homo Domino, qui tanti Sacerdotis et manifestissimi Confessoris historiam tam digno sermone quam justo affectu percensuisti: beatus et ille pro meritis, qui dignum fide et vita sua meruit historicum, qui et ad divinam gloriam suis meritis, et ad humanam memoriam tuis litteris consecratur.
PL 20, 82Dそれゆえ、あなたは主に祝福された人である。これほどの司教、このうえなく明白な告白者の歴史を、ふさわしい言葉と正しい情愛をもって語り尽くしたのだから。その人もまた、功績のゆえに福なる者であり、自らの信仰と生涯にふさわしい歴史家を得るに値した。その人は、自らの功績によって神の栄光へ、あなたの文書によって人の記憶へと、聖別されるのである。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.10
Sed in me peccatorem fugere, non pauperem, Martini beatissimi frequentator argueris; quem certe numquam desiderasses, si cibis corporis esurire timuisses.
PL 20, 83Aしかし、いとも福なるマルティヌスをしばしば訪れる者であるあなたは、私のうちに、貧しい者ではなく罪人を避けていると咎められる。もしあなたが体の糧に飢えることを恐れていたなら、その人〔マルティヌス〕を決して慕わなかったであろう。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.11
同じ人、書簡23(別の番号では3と4)、401年に同じ人に宛てて書かれたもの、第3段、ウィクトルについて語って:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.12
Vere recognovimus in eo sanctorum formulam beatorum Martini et Clari, quem proximo intervallo illustris magistri sequacem te auctore cognovimus. Horum se unius in regeneratione progeniem, alterius in via comitem fuisse filius pacis Victor asseruit.
PL 20, 83A我々は、実に彼のうちに、福なるマルティヌスとクラルスという聖人たちの手本を認めた。クラルスのことは、あなたの手引きによって、輝かしい師にごく近く従った者と知っていた。平和の子ウィクトルは、この二人のうち一人の再生による子であり、もう一人の旅の道連れであったと断言した。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.14
Vix ut me aquam ministrare manibus suis sineret: ex libro enim tuo istius gratiam servitutis adamavi, ut minimam saltem guttulam de sacris Martini actibus delibarem.
PL 20, 83B彼は、私が彼の手に水を注ぐ奉仕をするのを、かろうじて許したほどであった。実際、私はあなたの書物から、この奉仕の恩寵を愛するようになったのである。マルティヌスの聖なる行いから、せめてごくわずかな一滴でも味わいたいと。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.15
同じ人、書簡24(別の番号では2)、前のものと一緒に書かれ送られたもの、第1段:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.16
Cur audeas nobis, ut decertato agone victoribus, palmam perfectionis ascribere, quod omnem terrenae possessionis sarcinam exposuisse videamur: te contra adhuc infelicem et in luto faecis infernae adhaerentem ingemiscas, quod vel unum, ut scripsisti, praediolum non vendidisse videaris; cum ipsum quoque aeque ut vendita a tuo jure praesenti alienaveris, ut majoribus fidei fructibus bis devotus existeres Deo, diverso mercimonii opere, sed uno vitae lucro intra ejusdem praecepti terminos venditor largitorque fundorum, et ideo sine animi captivitate possessor; quia et quae reservasti, Ecclesia te serviente possideat. Adde et quae num. 3 et 4.
PL 20, 83Bなぜあなたは、我々が地上の所有物の荷をすべて下ろしたように見えるからといって、戦いを戦い抜いた勝者に与えるように、我々に完全さのヤシ〔palma。勝利の印〕を帰そうとするのか。それでいてあなたは、自分のことを、まだ不幸で、冥界の澱の泥にまとわりついていると嘆く。あなたが書いたように、小さな土地一つさえ売らなかったように見えるからである。だが、あなたはそれをも、売ったものと同様に、あなたの現在の権利から手放したのであり、それは、信仰のより大きな実りをもって二重に神に身を献げる者となるためである。商いの働きは異なるが、生の益は一つ、同じ戒めの限りの内で、あなたは土地の売り手にして施し手であり、それゆえ心の囚われなしに所有する者である。あなたが取っておいたものも、あなたが仕えるうちに教会が所有するからである。第3段と第4段のものも加えよ。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.17
同じ人、書簡27(別の番号では14)、同じく401年に同じ人に宛てて書かれたもの、第3段:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.18
Ineffabile mihi est, quanta me voluptate perfuderint, cum referrent et actus et sermones tuos et perfectum cor tuum charitatis divinae scientia, qua humilis et excelsus, pauper et dives, servus et liber, famulis conservus, fratribus servus, pauperibus dives in visceribus misericordiae, divitibus pauper in spiritu mansuetudinis, humilis virtute pietatis, arduus sublimitate virtutis, et servus Deo, liber mammonae, totum in te spirare Martinum, florere Clarum, maturari Evangelium praedicabant.
PL 20, 83C彼らが、あなたの行いと言葉、また神の愛の知識によって完成したあなたの心を語ったとき、どれほどの喜びが私を満たしたか、言い表せない。その知識によって、あなたは、へりくだる者にして高き者、貧しい者にして富む者、僕にして自由な者、従者たちには同じ僕、兄弟たちには僕、貧しい者たちには慈しみの心の奥底において富む者、富む者たちには柔和の霊において貧しい者、敬虔の徳においてへりくだり、徳の高さにおいて険しく、神には僕、マモンには自由な者である。そして彼らは、あなたのうちにマルティヌスがすべて息づき、クラルスが花開き、福音が成熟すると宣べ伝えていたのである。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.19
同じ人、書簡28(別の番号では9)、402年に書かれたもの、第5段:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.20
Praeterea autem jussisti, nimium opulenter tibi de paupere tuo blandiens, ut quae de te annalibus non unius gentis, sed generis humani fugerent, ego videlicet quasi peritior edocerem.
PL 20, 83Dさらにあなたは、あなたの貧しい者〔私〕にあまりに豊かな期待を抱いて自らを喜ばせつつ〔tibi blandiens〕、一つの民族ではなく人類全体の年代記のうちで、あなたの目から漏れていたこと〔de te の係りは定かでない。「あなたから漏れていたこと」と取った〕を、ほかでもない私が、いわばより詳しい者として教えるように、と命じた。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.21
Sed sibi imputet famem, qui pauperis amici forem pulsat, et promptuarium inane scrutatur. Numquam enim in haec investiganda et colligenda mihi contentum studium fuit: nam etiam in tempore veteri, quo videbar legere nec legenda, ab historicis scriptoribus peregrinatus sum.
PL 20, 84Aしかし、貧しい友の戸を叩き、空の貯蔵庫を探る者は、飢えを自分のせいとするがよい。実際、これらを調べ集めることに、私が熱心に努めたことは一度もない。読むに値しないものさえ〔nec legenda の意は定かでない。「読むべきでないもの」の意に取った〕読んでいるように見えた昔にも、私は歴史家たちの著作から遠く離れていた。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.22
Attamen nunc operis tui curam gerens, quo te pro utilitate fidei nostrae inspiciendis et conferendis praeteritorum temporum rationibus occupatum indicasti, quod de me non habui, de fratris unanimis opulentiori thesauro petivi; et ipsam annotationem, quam commonitorii vice miseras, litteris meis inditam direxi ad Rufinum presbyterum, sanctae Melani spiritali in via comitem, vere sanctum et pie doctum, et ob hoc intima mihi affectione conjunctum.
PL 20, 84Aしかし今、あなたの著作に気を配り——それによって、あなたは我々の信仰の益のために、過ぎ去った時代の計算を調べ比較することに従事していると示した——私は自分にないものを、心を一つにする兄弟のより豊かな宝庫から求めた。また、あなたが訓令の代わりに送ってきたその覚え書きそのものを、私の書簡に挿入して、司祭ルフィヌス、聖なるメラニアの霊的な道連れ、まことに聖なる、敬虔に学識ある人に送った。それゆえ彼は、私と心の底からの情愛で結ばれている。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.23
Si ille has, quae merito te permovent, de annorum sive regnorum non congruente calculo hiantis historiae causas non ediderit, qui et scholasticis et salutaribus litteris Graece juxta et Latine dives est; vereor ne apud alium in his regionibus frustra requiramus.
PL 20, 84Aもし彼が——学問の文書にも救いの文書にもギリシア語でもラテン語でも豊かな彼が——年や王国の数え方が合わずに口を開けた歴史の、あなたを当然悩ませているこれらの原因を明らかにしないなら、この地方では他の誰のもとでも、我々は空しく探し求めるのではないかと恐れる。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.24
Quod si praesumptioni de se meae satisfecerit, prima occasione, si Dominus faverit, transmittam unanimitati tuae, utcumque mihi super hac ratione rescripserit.
PL 20, 84Bもし彼が、彼についての私の期待に応えてくれるなら、この件について彼が私にどのように返書したにせよ、最初の機会に、主が好意を示すなら、それをあなたの同心〔unanimitas〕のもとに送ろう。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.25
同じ人、書簡29(別の番号では10)、先のものと同じ時期に同じ人に宛てて書かれたもの、第6段:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.26
Quo etiam ILLUSTRI ILLI MATERIA ET ELOQUENTIA LIBRO TUO vicem aliquam videar reddere; si feminam ( Melanium ) inferiorem sexu, virtutibus Martini Christo militantem prosequar, quae, etc.
PL 20, 84Bそれによって私は、題材においても雄弁においても輝かしい、あなたのあの書に対して、何らかのお返しをしたことになろう。もし私が、性においては劣るが、マルティヌスの徳によってキリストのために戦う女(メラニア)について語るなら。彼女は、云々。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.27
同じ書、第14段、同じメラニアについて語って:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.28
Non tuli, frater, ut te ista nesciret. Ut gratiam in te Dei plenius nosceret, tuo te illi magis quam meo sermone patefeci: Martinum enim nostrum illi studiosissimae talium historiarum ipse recitavi.
PL 20, 84B兄弟よ、私は、彼女がこれらを知らずにいることには耐えられなかった。あなたのうちにある神の恩寵を、彼女がより十分に知るように、私の言葉よりもむしろあなた自身の言葉で、あなたを彼女に明らかにした。実際、我々のマルティヌス〔『マルティヌス伝』〕を、こうした歴史にいたく熱心なその女に、私自身が朗読して聞かせたのである。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.29
Quo genere te et venerabili episcopo atque doctissimo Nicetae, qui ex Dacia Romanis merito admirandus advenerat, et plurimis Dei sanctis, in veritate non magis tui praedicator quam mei jactans, revelavi: gloria enim mihi est, diligi te et amari, quem famulum veritatis consona linguae vita testatur.
PL 20, 84C同じやり方で、私は、尊ぶべき司教にしていとも学識あるニケタス——ダキアからローマの人々のもとに来て、当然に感嘆された人——と、神の聖なる者たちの非常に多くに、あなたを明かした。真実において、あなたを宣べ伝える者であるのに劣らず、私自身を誇る者として。というのも、あなたが愛され慕われることは私の栄光だからである。あなたは、舌と調和する生き方が、真理の僕であることを証している。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.30
IDEM epist. 32, alias 12, scripta anno 403 ad eumdem. Inter versiculos, quos mittit ipsi aliquibus in locis basilicae ab eo aedificatae et depictae parietibus inscribendos, hi habentur, num. 3:
PL 20, 84C同じ人、書簡32(別の番号では12)、403年に同じ人に宛てて書かれたもの。彼が、自ら建てて壁に絵を描かせた聖堂のあちこちに書き付けるよう、その人に送る短い詩句のなかに、次のものがある。第3段:
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.31
富をキリストのために持ち、自らには貧しいセウェルスは、美しい
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.32
棟を、聖なる泉のために建てた。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.34
体と精神と信仰において最も貞潔な、キリストの住人
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.35
セウェルスは、喜びつつ、神のためにこれらの屋根を建てた。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.36
彼自身もまた全身が、客人キリストを迎えて、神の神殿として栄え、
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.37
喜ぶ主を、へりくだる心に宿している。
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.38
見よ、彼は三つの名をもって、いわば一つの精神を敬い、
Veterum testimonia de Sulpicio Severo 1.0.39
そのように、聖なる精神をもって、三重の建造物を聖別した。