De vocatione gentium libri duo 1.6.1
Qualis sit natura humana sine gratia. Et ut brevissime pateat qualis sit natura humana sine gratia, dicat Judas apostolus quid agat vel ignorantia imperitorum, vel doctrina sapientium.
PL 17, 1092C恩寵なき人間の本性はどのようなものか。恩寵なき人間の本性がどのようなものかが、できるだけ簡潔に明らかになるために、使徒ユダに、無学な者たちの無知であれ、賢い者たちの教えであれ、それが何を行うかを語らせよう。
De vocatione gentium libri duo 1.6.2
Hi autem, inquit, quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter ut muta animalia norunt, in his corrumpuntur (Judae I) .
PL 17, 1092C「だが、これらの者は、知らないことは何であれ冒瀆し、口のきけない動物のように本性のままに知っていることは何であれ、そのことによって身を滅ぼす」と彼は言う(ユダ1章)。
De vocatione gentium libri duo 1.6.3
Dicat etiam sub verbis Zachariae evangelista Lucas, ante illuminationem gratiae in qua humanum genus nocte versetur, et de quibus ignorantiae tenebris Dei populus eruitur: Et tu, inquit, puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus, ad dandam scientiam salutis populo ejus in remissionem peccatorum ipsorum, propter viscera misericordiae Domini, in quibus visitavit nos oriens ex alto, lucere iis qui in tenebris et umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis (Luc. I) , Haec autem viscera misericordiae Dominus non ad unius tantum populi redemptionem, sed omnium nationum impendit salutem, dicente Evangelista: Quia Jesus moriturus erat pro gente, non tantum pro gente, sed etiam ut filios Dei dispersos congregaret in unum (Joan. II) .
PL 17, 1092C福音書記者ルカにも、ザカリアの言葉において語らせよう。恩寵による照らしの前に、人類がどのような夜のうちにあるのか、神の民がどのような無知の闇から引き出されるのかをである。彼は言う。「また汝、幼子よ、いと高き者の預言者と呼ばれる。主の顔の前に先立って行き、その道を備え、その民に、罪の赦しにおける救いの知識を与えるためである。主の慈しみの心の奥底〔viscera〕のゆえである。その心の奥底によって、高みから昇る者が我々を訪れ、闇と死の陰に座す者たちを照らし、我々の足を平和の道へと導く」(ルカ1章)。しかも主は、この慈しみの心の奥底を、ただ一つの民の贖いのためにではなく、すべての諸民族の救いのために注いだ。福音書記者はこう言う。「イエスは国民のために死のうとしていた。ただ国民のためだけでなく、散らされた神の子らを一つに集めるためでもあった」(ヨハネ2章〔引かれた句はヨハネ11章に当たる〕)。
De vocatione gentium libri duo 1.6.4
Hoc enim ait illa vox Domini, quae per quamdam pietatis tubam toto terrarum orbe resonantem, omnes homines et invitat, et convenit.
PL 17, 1093A実際、主のあの声はこう語っている。その声は、一種の慈しみ〔pietas〕のラッパとなって、全地の世界に鳴り響き、すべての人を招き、呼びかけているのである。
De vocatione gentium libri duo 1.6.5
Nam cum dixisset: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis: ita Pater, quoniam sic beneplacitum est ante te (Matth. II) ; addidit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare.
PL 17, 1093Aというのも、彼はこう言っていた。「父よ、天と地の主よ、私は汝をたたえる。汝がこれらのことを賢い者や分別ある者に隠し、幼子たちに現したからである。そう、父よ、それが汝の前に良しとされたのだから」(マタイ2章〔引かれた句はマタイ11章に当たる〕)。そして付け加えた。「すべては私の父から私に渡された。父のほかに子を知る者はなく、子と、子が現そうと望む者のほかに、父を知る者はない」。
De vocatione gentium libri duo 1.6.6
Et deinde adjecit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris.
PL 17, 1093Aさらにその後に言い添えた。「疲れた者、重荷を負う者はみな、私のもとに来よ。私が汝らを休ませる。私の軛を汝らの上に負い、私に学べ。私は柔和で、心のへりくだった者である。そうすれば、汝らの魂に安らぎを見いだす」。
De vocatione gentium libri duo 1.6.7
Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est (Ibid.) . Joannes vero Baptista in Evangelio Joannis prophetico spiritu protestatur, dicens: Qui de coelo venit, super omnes est, quod vidit et audivit, testificatur, et testimonium ejus nemo accipit.
PL 17, 1093A「私の軛は負いやすく、私の荷は軽い」(マタイ2章〔引かれた句はマタイ11章に当たる〕)。洗礼者ヨハネは、ヨハネによる福音書の中で、預言の霊をもって証しして言う。「天から来る者はすべてのものの上にある。彼は見たこと聞いたことを証しするが、その証しを誰も受け入れない」。
De vocatione gentium libri duo 1.6.8
Qui accipit testimonium ejus, signavit quoniam Deus verax est (Joan. III) . Igitur quantum attinet ad humani generis caecitatem, longa ignorantiae et superbiae nocte contractam, venit in hunc mundum Creator mundi, et mundus eum non cognovit.
PL 17, 1093B「その証しを受け入れた者は、神が真実であることに証印を押した」(ヨハネ3章)。したがって、長い無知と傲慢の夜のうちに招かれた人類の盲目に関して言えば、世の造り主がこの世に来たのに、世は彼を知らなかったのである。
De vocatione gentium libri duo 1.6.9
Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I) . Qui super omnes est, quod vidit et audivit, testificatur, et testimonium ejus nemo accipit (Joan. III) .
PL 17, 1093B「光は闇の中に輝くが、闇はこれを捉えなかった」(ヨハネ1章)。すべてのものの上にある者は、「見たこと聞いたことを証しするが、その証しを誰も受け入れない」(ヨハネ3章)。
De vocatione gentium libri duo 1.6.10
Sed quia non frustra Deus Dei Filius venit in mundum, et dedit semetipsum pro omnibus, mortuusque est non tantum pro gente, sed etiam ut filios Dei dispersos congregaret in unum (Tit. II; Joan. II) , et universis dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis (Matth. II) : et servato sibi incognoscibilis electionis arbitrio, dat sui Patrisque notitiam quibus eam voluerit revelare: omnes filii lucis, filii promissionis, filii Abrahae, filii Dei, genus electum, regale sacerdotium (I Petr. II) , veri Israelitae, praecogniti et praeordinati in regnum Dei, qui eos vocavit non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus: testimonium ejus qui de coelo venit accipiunt (Joan. III) , signantes quia Deus verax est, id est, expresse significantes in sui salvatione quoniam Deus verax est, implens et perficiens quod promisit Abrahae omnium gentium patri: qui pollicente Deo quod haeres futurus esset mundi, non haesitavit diffidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime sciens quoniam quod promisit, potens est et facere (Rom. IV) .
PL 17, 1093Bしかし、神の子なる神が世に来たのは空しいことではなく、すべての人のために自らを与え、ただ国民のためだけでなく、散らされた神の子らを一つに集めるためにも死んだのであり(テトス2章、ヨハネ2章〔引かれた句はヨハネ11章に当たる〕)、またすべての者に「疲れた者、重荷を負う者はみな、私のもとに来よ」と言う(マタイ2章〔引かれた句はマタイ11章に当たる〕)。そして知りえない選びの決定を自らのために保ちつつ、自分と父についての知を、それを現そうと望む者たちに与える。光の子ら、約束の子ら、アブラハムの子ら、神の子ら、選ばれた種族、王の祭司職(一ペトロ2章)、真のイスラエル人たち、神の国へと予知され予め定められた者たち──神は彼らをユダヤ人からだけでなく、諸国民からも召した──これらすべての者は、天から来る者の証しを受け入れる(ヨハネ3章)。すなわち、神が真実であることに証印を押している。言い換えれば、自分が救われることにおいて、神が真実であることをはっきりと示しているのである。神は、すべての諸国民の父アブラハムに約束したことを成就し、完成する。アブラハムは、神が、彼が世の相続人となると約束したとき、不信によってためらわず、信仰によって強められ、神に栄光を帰し、約束したことを神は成し遂げる力があると十分に知っていた(ローマ4章)。
De vocatione gentium libri duo 1.6.11
Quis autem tam alienus est a fide Abrahae, quis tam degener ab universarum gentium patre, qui promissionem Dei aut non impleri, aut ab alio praeter eum qui promisit, dicat impleri? Ille quidem erit mendax, Deus autem est verax (Rom. III) .
PL 17, 1093Dでは、アブラハムの信仰からこれほど遠い者、すべての諸国民の父からこれほど堕した者が、誰かいようか。神の約束が成就されないとか、約束した者以外の者によって成就されるとか言う者が。そのような者は偽り者であり、神は真実である(ローマ3章)。
De vocatione gentium libri duo 1.6.12
Et omnis qui accipit testimonium ejus (Joan. III) , hoc signat, hoc indicat, quod per lucem illuminantem factus est videns, factus est obediens, factus est intelligens, sicut Joannes Evangelista testatur, dicens: Scimus quia mundus totus in maligno positus est, et scimus quia Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio ejus (I Joan. V) .
PL 17, 1093Dそして「その証しを受け入れる」すべての者は(ヨハネ3章)、照らす光によって見る者となり、従う者となり、理解する者となったことを、このことによって証印し、示す。福音書記者ヨハネが証言して言うとおりである。「我々は、全世界が悪しき者の中に置かれていることを知っている。また、神の子が来て、我々に理解力〔sensus〕を与え、我々が真の神を知り、その真の子のうちにあるようにしたことを知っている」(一ヨハネ5章)。