アクィタニアのプロスペルc. 390–c. 455

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 17 › De vocatione gentium libri duo

Liber I, Caput V 第I巻 第V章

Prosper of Aquitaine · De vocatione gentium libri duo · PL 17, 1088A · 45 sectiones

De vocatione gentium libri duo 1.5.1

1

Cur anterioribus saeculis dimissae sint omnes gentes ingredi vias suas, uno tantum Israele excepto: et quare Deus uni homini det gratiam, alteri autem deneget.

PL 17, 1088A

なぜ先立つ世紀には、ただイスラエルだけを除いて、すべての諸国民が自分の道を行くに任されたのか。またなぜ神は、ある人には恩寵を与え、別の人には拒むのか。

De vocatione gentium libri duo 1.5.2

2

Praemissa enim docentis assertio, locum dabat multimodae quaestioni, ut variatae per tot populos ac tempora gratiae Dei causa quaereretur: cur scilicet anterioribus saeculis dimissae essent omnes gentes ingredi vias suas (Act. XIV) , uno tantum Israele, qui divinis eloquiis erudiretur, excepto, et ad cognitionem veritatis electo, cujus infidelitas locum tandem salvandis gentibus fecerit: tamquam si unus populus in fide sui generis permaneret, misericordia Dei caeteris se nationibus praestare non posset.

PL 17, 1088A

実際、先に掲げた教師の主張は、多様な問いに場を与え、多くの民と時代にわたって神の恩寵が異なることの理由が尋ねられるようにした。すなわち、なぜ先立つ世紀には、すべての諸国民が自分の道を行くに任され(使徒言行録14章)、ただイスラエルだけが、神の言葉によって教育され、真理の認識へと選ばれたのか。そのイスラエルの不信仰が、ついに諸国民が救われる場を作ったのである。それはあたかも、一つの民が自らの類の信仰に留まっていれば、神の慈しみがほかの諸民族に自らを示すことができないかのようである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.3

3

Cur denique ipsi quorum diminutio salus gentibus est, ab obcaecatione sua non liberentur priusquam ingrediatur gentium plenitudo: quasi illuminari cum omnibus nequeant, qui omnes, facta omnium gentium adoptione, salvandi sunt; aut quomodo omnis Israel, sublata obcaecatione, salvandus sit, cujus innumerabilis multitudo in sua infidelitate deficiens ad tempora salvandis promissa non pervenit; vel quomodo ipsarum gentium, quarum prius non est facta vocatio, dicatur nunc ingredi plenitudo, cum tanta promiscuae aetatis et conditionis hominum millia in omnibus nationibus quae sunt sub coelo, sine Christi justificatione moriantur?

PL 17, 1088B

実に、なぜ、その減少が諸国民の救いである者たち自身が、諸国民の満ちあふれが入る前に、自らの盲目から解放されないのか。あたかも、すべての諸国民が子として迎えられたのち、彼ら全員が救われるはずであるのに、すべての人とともに照らされることができないかのようである。あるいは、全イスラエルは、盲目が取り除かれて、どのように救われるのか。その数知れぬ群衆は、自らの不信仰のうちに衰えて、救いのために約束された時代に至らなかったのに。あるいは、先にはその召命がなされなかった当の諸国民の満ちあふれが、今入ると言われるのは、どうしてか。天の下のあらゆる諸民族において、年齢も身分も入り交じったこれほど多くの人々が、キリストによって義とされることなしに死んでいくというのに。

De vocatione gentium libri duo 1.5.4

4

Sed horum mysteriorum judiciorumque causas pius et doctus magister maluit ad altitudinem divitiarum sapientiae Dei scientiaeque suspendere, quam justissimae veritatis et misericordissimae bonitatis subtractum ab humana cognitione secretum temeraria inquisitione discutere: nihil omittens de iis quae non oportet ignorari, nihil contrectans de iis quae non licet sciri (Rom. XI) .

PL 17, 1088B

しかし、これらの奥義と裁きの理由を、敬虔で博識な教師は、いと正しい真理といと慈しみ深い善性の、人の認識から取り去られた秘密を、無謀な探究によって暴き立てるよりも、神の知恵と知識の富の深みに預けることを選んだ。知らずにいてはならぬことのうちには何ひとつ省かず、知ることの許されぬことのうちには何ひとつ手を触れなかったのである(ローマ11章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.5

5

Multa enim sunt in dispensatione operum divinorum, quorum causis latentibus soli monstrantur effectus, ut cum pateat quod geritur, non pateat cur geratur: negotio in medium deducto, et in occultum ratione subducta: ut in eadem re et de inscrutabilibus praesumptio comprimatur, et de manifestis falsitas refutetur.

PL 17, 1088C

実際、神の業の経綸には、原因が隠れたまま結果だけが示されるものが多い。何が為されているかは明らかだが、なぜ為されているかは明らかでない。事柄は公の場に引き出され、理由は隠れたところへ引き去られる。こうして同じ事柄において、究め得ないものについての僭越は抑えられ、明らかなものについての虚偽は論駁される。

De vocatione gentium libri duo 1.5.6

6

Neque enim si nescio cur ille Graecus creetur, hic Barbarus: iste in divitiis, ille in egestate nascatur: hunc valida proceri corporis pulchritudo sublimet, illum debilium membrorum exilitas contracta deformet: iste a catholicis editus in veritatis cunabulis nutriatur, ille haereticorum progenies cum ipso lacte matris hauriat virus erroris: si denique mille alias differentias in habitu corporum, in qualitatibus animorum, in conditione temporum, in more regionum dijudicare non possum: ideo quod omnium horum Deus sit conditor atque ordinator, ignoro.

PL 17, 1088C

実際、なぜあの人はギリシア人に、この人は異民族に造られるのか、一方は富のうちに、他方は窮乏のうちに生まれるのか、一方は背の高い体の力強い美しさに持ち上げられ、他方は弱い手足の細く縮んだ姿に損なわれるのか、一方は公同の教会の信徒たちから生まれて真理の揺りかごで育てられ、他方は異端者たちの子孫として母の乳とともに誤りの毒を飲むのか、実に、体の様子、魂の性質、時代の境遇、土地の習いにおける千もの違いについて、私がその理由を見分けられないとしても、だからといって、これらすべての造り主であり秩序づける者が神であることを、私が知らないということにはならない。

De vocatione gentium libri duo 1.5.7

7

Qui utique singulorum hominum ita et corpora creavit et spiritus, ut praeter illam secuturam ex uniuscujusque studio voluntariam diversitatem, ipsa conditionis exordia dissimillima numerositate variaret.

PL 17, 1088D

神は、一人ひとりの人の体と霊を、各人の努力から後に生じる自発的な違いのほかに、生まれの出発点そのものがきわめて異なる多様さをもつように造ったのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.8

8

Turbarent autem nos et in diversum distraherent multae vaniloquorum opiniones, qui de incognoscibilibus definire inconvenientia praesumpserunt, et has originales inaequalitates fatis, quae nulla sunt, et sideribus deputarunt, nisi certissima notitia teneremus, Deum creatorem de elementis originalibus, prout vult, vas unumquodque formare, et unam naturam animarum, unam naturam corporum placitis sibi temperare mensuris.

PL 17, 1088D

しかし、知り得ないものについてふさわしからぬ定義を敢えて下し、こうした生まれつきの不平等を、存在しない運命や星々に帰した空言家たちの多くの意見が、我々を乱し、別々の方へ引き裂くであろう。もし我々が、創造主なる神が根源の元素から、望むままに器をそれぞれ形づくり、魂の一つの本性、体の一つの本性を、自らの意にかなう尺度で調え合わせるという、最も確かな知識を保っているのでなければ。

De vocatione gentium libri duo 1.5.9

9

Quae utique opera Dei humanae intelligentiae non subtraherentur, si innotescere debuissent, et manifestaretur cur ita quidque fieret, nisi quod ita fieri, scire sufficeret.

PL 17, 1089A

神のこれらの業は、もし知られるべきものであったなら、人の理解から取り去られはしなかったであろうし、なぜそのように為されるのかも明らかにされたであろう。実際には、そのように為されると知るだけで足りるのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.10

10

Dicit Dominus ad Moysen: Quis dedit os homini, et quis fecit mutum et non audientem? videntem et caecum? nonne ego Dominus Deus? (Exod. IV.) Et per Esaiam: Nonne ego fecundam et sterilem feci? dicit Dominus (Isa. LXVI) .

PL 17, 1089A

主はモーセに言う。「誰が人に口を与えたのか。誰が口のきけない者を、聞こえない者を、見る者を、盲人を造ったのか。私は主なる神ではないか」(出エジプト記4章)。またイザヤを通して言う。「私が子を産む女と不妊の女を造ったのではないか、と主は言う」(イザヤ66章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.11

11

In libro Ecclesiastico legitur: Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt (Eccli. XI) . Et Job dicit: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum (Job. XII) .

PL 17, 1089B

集会の書にはこう読まれる。「善と悪、生と死、貧しさと栄誉は、神からのものである」(集会の書11章)。またヨブは言う。「略奪者たちの天幕は富み、彼らは大胆に神に挑む。彼自身がすべてを彼らの手に与えたのに」(ヨブ記12章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.12

12

Et idem de omnium rerum humanarum profectu et defectu disputans, omnesque mutationes ad judicia Dei referens: Apud ipsum est, inquit, sapientia et fortitudo: ipse habet consilium et intelligentiam (Ibid.) .

PL 17, 1089B

また同じ者が、人間のあらゆる事柄の進展と衰退を論じ、すべての変転を神の裁きに帰して、こう言う。「彼のもとに知恵と強さ〔fortitudo〕がある。彼が思慮と悟りを持つ」(ヨブ記12章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.13

13

Si destruxerit, nemo est qui aedificet: si incluserit hominem, nullus est qui aperiat: si continuerit aquas, omnia siccabuntur: si emiserit eas, subvertent terram.

PL 17, 1089B

「彼が打ち壊すなら、建てる者はいない。人を閉じ込めるなら、開ける者はいない。水をせき止めるなら、すべてが干上がる。水を放つなら、地をひっくり返す」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.14

14

Apud ipsum est fortitudo et sapientia, ipse novit et decipientem, et eum qui decipitur: adducit consiliarios in stultum finem, et judices in stuporem.

PL 17, 1089B

「彼のもとに強さ〔fortitudo〕と知恵がある。彼は欺く者も欺かれる者も知っている。助言者たちを愚かな終わりに導き、裁判官たちを茫然自失に導く」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.15

15

Balteum regum dissolvit, et praecingit fune renes eorum, ducit sacerdotes ingloriosos, et optimates supplantat: commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens: effundens despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans, qui revelat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis, qui multiplicat gentes, et perdit eas, et subversas in integrum restituit, qui immutat cor principum terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium, palpabunt quasi in tenebris, et non in luce, et errare eos faciet quasi ebrios.

PL 17, 1089B

「王たちの帯を解き、その腰を縄で締め、祭司たち〔sacerdotes〕を栄光なき者として連れ去り、貴族たちを突き倒す。真実を語る者たちの唇を変え、老人たちの教えを取り去り、君主たちの上に軽蔑を注ぎ、抑えつけられていた者たちを高く上げる。闇から深い底を現し、死の陰を光へと引き出す。諸国民を増やしてはこれを滅ぼし、覆された者を元どおりに立て直す。地の君主たちの心を変えて欺き、道なき所をむなしく歩ませ、光ではなく闇の中のように手探りさせ、酔った者のようにさ迷わせる」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.16

16

Et iterum idem dicens voluntatem Dei irritam esse non posse: Ipse enim, inquit, solus est, et nemo avertere potest cogitationem ejus, et anima ejus quodcumque voluerit, hoc fiet (Job. XXIII) . Liberatur pars hominum parte pereunte.

PL 17, 1089C

また再び同じ者が、神の意志は空しくされえないと言って、こう言う。「彼は唯一であり、誰も彼の思いをそらすことはできない。彼の魂が望むことは何であれ、成る」(ヨブ記23章)。人々の一部が滅びる一方で、一部は解放される。

De vocatione gentium libri duo 1.5.17

17

Et si hoc voluntatum meritis velimus ascribere, ut malos neglexisse gratia, bonos autem elegisse videatur: resistet nobis innumerabilium causa populorum, quibus per tot saecula nulla coelestis doctrinae annuntiatio coruscavit, nec meliores fuisse eorum posteros possumus dicere, de quibus scriptum est: Gentium populus qui sedebat in tenebris, lucem vidit magnam, et sedentibus in tenebris et umbra mortis lux orta est illis (Isai. IX) .

PL 17, 1089D

そしてもし我々がこれを意志の功績に帰そうとして、恩寵が悪い者たちを顧みず、善い者たちを選んだように見せるなら、数えきれない民の問題が我々に立ちはだかる。彼らには、これほど多くの世紀にわたって、天の教えの告知が輝かなかった。またその子孫の方が善かったとも我々は言えない。彼らについてはこう書かれている。「闇に座していた諸国民の民は、大いなる光を見た。闇と死の陰に座す者たちに、光が昇った」(イザヤ9章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.18

18

Et ad quos apostolus Petrus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis, ut virtutes annuntietis ejus qui de tenebris vos vocavit in tam admirabile lumen suum: qui quondam non populus, nunc autem populus Dei: quorum aliquando non est misertus, nunc autem miseretur (I Petr. II) .

PL 17, 1089D

また使徒ペトロは彼らに言う。「汝らは選ばれた種族、王の祭司職、聖なる国民、獲得された民であり、汝らを闇から実に驚くべき光へと召した者の力を告げ知らせるためである。かつては民でなかったが、今は神の民であり、かつては憐れまれなかったが、今は憐れまれている」(一ペトロ2章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.19

19

Non ergo meritis minorum tribuitur quod non meruere majores, par enim impietas et patres accusabat et filios, eademque ignorantiae caecitas omnes simul in eosdem mergebat errores.

PL 17, 1090A

したがって、先祖たちが値しなかったことが、子孫たちの功績に帰されているのではない。同じ不敬虔が父たちをも子たちをも告発し、同じ無知の盲目が全員を同時に同じ誤りに沈めていたからである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.20

20

Sed cur illorum non misertus, et horum misertus sit Deus: quae scientia comprehendere, quae potest investigare sapientia? Latet discretionis istius ratio, sed non latet ipsa discretio. Non intelligimus judicantem, sed videmus operantem.

PL 17, 1090A

だが、なぜ神は彼らを憐れまず、これらの者を憐れんだのか。どんな知識がそれを把握し、どんな知恵がそれを究めうるのか。この区別の理由は隠れているが、区別そのものは隠れていない。我々は裁く者を理解しないが、働く者を見ている。

De vocatione gentium libri duo 1.5.21

21

Quid calumniamur justitiae occultae, qui gratias debemus misericordiae manifestae? Lauda et venerare quod agitur, quia tutum est nescire quod tegitur.

PL 17, 1090A

顕れた慈しみに感謝を負う我々が、なぜ隠れた正義に讒言を投げるのか。行われていることを讃え、敬え。覆われていることは、知らずにいる方が安全だからである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.22

22

Respice autem et ad universalem multitudinem parvulorum, in quibus excepto illo quo in damnationem nascitur gens humana delicto, nec praeterita possunt merita nec futura censeri.

PL 17, 1090A

また幼子たちの全体の群れにも目を向けよ。人類が断罪へと生まれるあの罪〔delictum〕を除けば、彼らには過去の功績も未来の功績も数えられない。

De vocatione gentium libri duo 1.5.23

23

Omnes enim de quibus nunc loquimur, ante ullum intelligentiae usum, ante liberum voluntatis arbitrium, alii ad aeternam beatitudinem regenerati, alii ad perpetuam miseriam transeunt non renati.

PL 17, 1090B

実際、いま我々が語っているのはみな、知性をいささかも用いる前、意志の自由な決断の前に、ある者は永遠の至福へと新たに生まれ、ある者は新たに生まれることなく永続する惨めさへ移っていく者たちである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.24

24

Si originalem culpam fateris, omnis numerus in reatu est: si moralem innocentiam quaeris, omnis summa sine vitio est. Non invenit quod discernat humana justitia, sed habet quod eligat inenarrabilis gratia Dei.

PL 17, 1090B

あなたが原罪〔culpa originalis〕を認めるなら、全員が責めを負う状態にある。倫理上の無垢を求めるなら、全員が欠陥を持たない。人の正義には、区別すべき根拠が見いだされないが、言い表しがたい神の恩寵には、選ぶべきものがある。

De vocatione gentium libri duo 1.5.25

25

In abscondito est consilium, sed non latet donum: opus exerit pietas, causam obscurat potestas. Sed tam indubitale est quod non videtur, quam quod videtur: quia auctori manifesti operis negari confessio etiam incognitae non potest aequitatis.

PL 17, 1090B

計画は隠れたところにあるが、賜物は隠れていない。慈しみ〔pietas〕は業を現し、権能は理由を覆う。だが見えないことは、見えることと同じく疑いえない。顕れた業の作り手に、たとえ知られない公平さであっても、それを認めることは拒めないからである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.26

26

Quod si et ad illos dirigas mentis intuitum, qui longam agentes in flagitiis et sceleribus aetatem, sacramento baptismatis Christi in ipso vitae fine renovantur, et sine ullo suffragio bonorum operum in regni coelestis consortium transferuntur: quo intellectu divinum judicium comprehendes, nisi ut indubitanter agnoscas gratuita esse Dei munera: et sicut nulla sunt tam detestanda facinora, quae possint gratiae arcere donum, ita nulla posse tam praeclara opera exire, quibus hoc quod gratis tribuitur, per retributionis indicium debeatur?

PL 17, 1090B

また、あなたがもし心の眼差しを、長い年月を放縦と悪行のうちに過ごし、人生のまさに終わりにキリストの洗礼の秘跡によって新たにされ、善い業の何の後ろ盾もなく天の国の交わりへ移される人々にも向けるなら、神の裁きをどのような理解で捉えるだろうか。神の賜物が無償であることを疑いなく認めるほかにあるまい。そして、恩寵の賜物を妨げうるほど忌むべき悪行は存在しないように、無償で与えられるものを、報いのしるしとして当然支払われるべきものとするほど輝かしい業も、生じえないのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.27

27

Vilesceret enim redemptio sanguinis Christi, nec misericordiae Dei humanorum operum praerogativa succumberet, si justificatio quae fit per gratiam, meritis praecedentibus deberetur: ut non munus largientis, sed merces esset operantis.

PL 17, 1090C

実際、もし恩寵によって生じる義とされることが、先立つ功績に対して当然支払われるべきものであるなら、キリストの血による贖いは価値を失い、人の業の優先権が神の慈しみに屈することもなくなるであろう。そうなれば、それは与える者の賜物ではなく、働く者の報いとなってしまう。

De vocatione gentium libri duo 1.5.28

28

Unde autem posset probari quod ad evacuandum originale peccatum nulla idonea esset industria, nisi et impii et facinorosi per lavacrum Christi assumerentur in regnum, agnoscerentque qui in sua justitia gloriantur, quam nihil dignum agere possint adoptione filiorum Dei, si ad regenerationis non pervenerint sacramentum: cum eadem qua scelestissimi peccatores conditione teneantur: pares futuri in sanctificatione, si adfuerit regeneratio, simul perituri si cessaverit ablutio?

PL 17, 1090C

では、原罪を無効にするのに適した努力が何ひとつないということは、どこから証明できようか。もし不敬虔な者や悪行の者たちがキリストの洗いによって国に迎え入れられるのでなければ、また、自分の正義を誇る者たちが、再生の秘跡に至っていなければ、神の子とされるにふさわしいことを何も為しえないと認めるのでなければ、どうして証明できようか。彼らは最も邪悪な罪人たちと同じ状態に留められているのであり、再生がそこにあれば聖化において等しくなり、洗いが欠ければともに滅びるはずなのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.29

29

Si ergo etiam ex nequissimis in ipso vitae exitu gratia invenit quos adoptet, cum tamen multi etiam qui minus nocentes videntur, doni hujus alieni sint: quis hoc aut sine dispensatione Dei fieri, aut sine profunda dicat aequitate decerni?

PL 17, 1090D

それゆえ、生涯のまさに終わりにある最も邪悪な者たちの中からさえ、恩寵が子として迎える者を見いだす一方で、罪の軽いと見える多くの者がこの賜物と無縁であるなら、このことが神の経綸なしに起こる、あるいは深い公平なしに決められると、誰が言えようか。

De vocatione gentium libri duo 1.5.30

30

Quod utique non ideo iniquum est, quia occultum est: sed ideo aequum est, quia judicium Dei esse non dubium est. Quod enim ab illius pendet arbitrio, qua sententia judicari debeat, priusquam judicetur incertum est.

PL 17, 1090D

これは隠れているからといって不正なのではなく、神の裁きであることが疑いないがゆえに、公平なのである。実際、神の決定に懸かることが、どのような判決で裁かれるべきかは、裁かれる前には不確かである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.31

31

Cum autem res ad finem suum venerit, nemini liberum est de exitu conqueri: quid certissimum est nihil aliter Deum facere debuisse, quam fecerit.

PL 17, 1091A

だが事が終わりに至ったとき、その結末について不平を言うことは誰にも許されない。神が、自らの為したこと以外のしかたで為すべきだったことは何ひとつない、と〔quid。底本はこう刷る。quod または quia の誤りと解した〕最も確かだからである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.32

32

Qui multimodae vocationis varietatem ad unam gratiam pertinentem, etiam illa regula evangelicae comparationis (Matth. XX) astruxit, qua ostendit patremfamilias diverso tempore conducentem operarios vineae sub pactione denarii, quo vitae aeternae significatur aequalitas, ubi sine dubio hora undecima intromissi in vineam, totius diei operariis exaequati, istorum de quibus nunc loquimur, praeferunt sortem, quos ad commendandam gratiae excellentiam in defectu diei et conclusione vitae divina indulgentia muneravit: non labori pretium solvens, sed divitias bonitatis suae in eos quos sine operibus elegit, effundens: ut etiam ii qui in multo labore sudarunt, nec amplius quam novissimi acceperunt, intelligant donum se gratiae, non operum accepisse mercedem.

PL 17, 1091A

神は、多様な召命の多様さが一つの恩寵に属することを、あの福音の比喩の規則(マタイ20章)によっても確かめた。その中で神は、家の主人が異なる時刻にブドウ畑の労働者を、一デナリの約束で雇う姿を示す。この一デナリによって、永遠の生命の等しさが示される。そこでは、疑いなく第十一時にブドウ畑に入れられた者たちが、一日じゅうの労働者たちと同等にされて、いま我々が語っている者たち──恩寵の卓越を示すために、日の尽きる頃、人生の終わりに、神の寛容が報いた者たち──の境遇を、あらかじめ示している。神は労苦に対価を払うのではなく、業なしに選んだ者たちの上に、自らの善さの富を注ぐ。それは、多くの労苦に汗した者たちでさえ、最後の者たちより多くを受けなかったことから、自分たちが受けたのは恩寵の賜物であり、業の報いではないと悟るためである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.33

33

Unde si et nos adversum patremfamilias murmuremus, eo quod novissime vocati totius diei operariis coaequentur, nec amplius multa opera quam pene nulla mereantur: dicetur nobis quod uni eorum responsum est: Amice, non facio tibi injuriam, nonne ex denario convenisti mecum?

PL 17, 1091B

そこで、もし我々もまた家の主人に向かって、最後に召された者たちが一日じゅうの労働者たちと同等にされ、多くの業を持つ者がほとんど無に等しい業の者以上のものには値しないといって、不平を言うなら、彼らの一人に与えられた答えが我々にも言われるだろう。「友よ、私は汝に不正をしていない。汝は私と一デナリで合意したではないか」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.34

34

Tolle quod tuum est, et vade: volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi. Aut non licet mihi de re mea facere quod volo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? (Ibid.) Certe huic calumniatori injusta videbatur haec largitas.

PL 17, 1091B

「汝のものを取って行け。私はこの最後の者にも、汝と同じように与えたいのだ。私のものを、私の望むとおりにしてはならないのか。私が善い者であるゆえに、汝の目は悪いのか」(マタイ20章)。確かにこの讒言者には、この気前のよさは不正に見えたのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.35

35

Et quid eruditionis retulit? quid rationis accepit? Non est ei dispensationis hujus revelata justitia, nec ad inspectionem secreti latentis admissus est: sed ut a discutiendis Dei judiciis abstineret, opposita est ei bonitas miserantis, et volentis potestas, quasi illi et ab Apostolo diceretur: O homo, tu quis es qui respondeas Deo?

PL 17, 1091C

では、彼は何の教えを得たのか。どんな道理を受けたのか。この経綸の正義は彼に啓示されず、隠れた秘密の検分にも入れられなかった。ただ神の裁きを詮索することを控えさせるために、憐れむ者の善さと、望む者の権能が彼に突きつけられた。それはあたかも、使徒を通してもこう彼に言われているかのようである。「人よ、神に言い返す汝は、いったい誰か」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.36

36

Numquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic (Rom. IX) ? Omnibus ergo hominibus cujuslibet generis, cujuslibet conditionis et aetatis causa percipiendae gratiae voluntas Dei est, apud quam ratio electionis abscondita est, ab ea gratia incipientibus meritis, quam accepere sine meritis.

PL 17, 1091C

「造られたものが、自分を造った者に言うだろうか、『なぜ私をこのように造ったのか』と」(ローマ9章)。こうして、いかなる類、いかなる身分、いかなる年齢の人々にとっても、恩寵を受ける原因は神の意志であり、その意志のもとに選びの理由は隠されている。功績は、功績なしに受けたその恩寵から始まるのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.37

37

Quae si possent bona esse sine gratia, non diceretur: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum (Joan. III) ; et: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis sanguinem ejus, non habebitis vitam in vobis (Joan. VI) ; sed diceretur: Nisi quis fuerit justus et bonus, beatus in aeternum esse non poterit.

PL 17, 1091C

それらの功績が恩寵なしに善でありうるなら、こうは言われないであろう。「水と聖なる霊によって新たに生まれなければ、誰も天の国に入ることはない」(ヨハネ3章)。また「人の子の肉を食べ、その血を飲まなければ、汝らのうちに生命はない」(ヨハネ6章)とも。そうではなく、こう言われるはずである。「義しく善い者でなければ、永遠に幸いな者となることはできない」。

De vocatione gentium libri duo 1.5.38

38

Nec opus esset per aquam et spiritum renasci, si per mandatum sufficeret erudiri. Et evacuaretur fides, quae credit per baptismum omnia peccata dimitti, si gratia non malis et impiis, sed bonis et rectis doceretur impendi.

PL 17, 1091D

掟によって教えられれば足りるのなら、水と霊によって新たに生まれる必要もなかったであろう。また、洗礼によってすべての罪が赦されると信じる信仰は、もし恩寵が悪しき者や不敬虔な者にではなく、善く正しい者に与えられると教えられるなら、空しくされるであろう。

De vocatione gentium libri duo 1.5.39

39

Origo itaque verae vitae veraeque justitiae in regenerationis est posita sacramento, ut ubi homo renascitur, ibi etiam ipsarum virtutum veritas oriatur.

PL 17, 1091D

それゆえ、真の生命と真の正義の起源は、再生の秘跡に置かれている。人が新たに生まれるそこにおいて、徳そのものの真実もまた生じるためである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.40

40

Et incipiunt ad perpetuam gloriam proficere per fidem, qui vix ad temporalem vanae laudis poterant pervenire mercedem.

PL 17, 1091D

そして、はかない称賛という、時のうちの報いにさえようやく至りえた者たちが、信仰を通して永続する栄光へと進み始めるのである。

De vocatione gentium libri duo 1.5.41

41

Sive enim Judaeus legis scientia tumens, sive Graecus studio sapientiae naturalis inflatus, priusquam justificetur per fidem Christi, conclusus est sub peccato (I Cor. I, Rom. I) : et si in sua infidelitate perstiterit, ira Dei manet super eum (Joan. III) , illa scilicet in Adae praevaricatione contracta, de qua Apostolus loquitur, dicens: Et vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi hujus, secundum principem potestatis aeris hujus, spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae, in quibus et nos aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et caeteri (Ephes. II) .

PL 17, 1092A

ユダヤ人が律法の知識に高ぶる者であれ、ギリシア人が自然の知恵への熱心に膨れた者であれ、キリストの信仰によって義とされる前には、罪の下に閉じ込められている(一コリント1章、ローマ1章)。そして自らの不信仰に留まるなら、神の怒りがその上に留まる(ヨハネ3章)。それはすなわち、アダムの背反において招かれたあの怒りであり、使徒はそれについてこう言う。「汝らは、自分の罪〔delictum〕と罪〔peccatum〕とによって死んでいた者であり、かつてその中を、この世の時代に従い、この空の権能の支配者に従って歩んでいた。それは今、不信の子らの中に働いている霊である。その中で我々もまた、かつて我々の肉の欲望のうちに生き、肉と思いの意志を行い、ほかの者たちと同じく、本性において怒りの子であった」(エフェソ2章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.42

42

Et iterum: Qui eratis illo tempore sine Christo, alienati a conversatione Israel, et hospites testamentorum, promissionis spem non habentes, et sine Deo in mundo (Ibid.) . Et iterum: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V) .

PL 17, 1092B

また再び。「汝らは、そのときキリストなしにあり、イスラエルの生き方から遠ざけられ、契約の外の者であり、約束の望みを持たず、世にあって神なき者であった」(エフェソ2章)。また再び。「汝らはかつて闇であったが、今は主にあって光である」(エフェソ5章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.43

43

Et iterum: Gratias agentes Patri, qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de tenebris, et potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae (Coloss. I) .

PL 17, 1092B

また再び。「父に感謝しつつ。父は、我々を、光の中にある聖なる者たちの分け前にあずかるにふさわしい者とし、我々を闇から、闇の権力から救い出し、自らの愛する子の国へ移した」(コロサイ1章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.44

44

Et iterum: Eramus et nos aliquando insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis, et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, odibiles, odientes invicem (Tit. III) .

PL 17, 1092B

また再び。「我々もまた、かつては愚かで、不信で、迷い、さまざまな欲望と快楽に仕え、悪意と妬みのうちに過ごし、憎むべき者であり、互いに憎み合っていた」(テトス3章)。

De vocatione gentium libri duo 1.5.45

45

Cum autem benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri: non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis Spiritus sancti, quem effudit in nos abunde per Jesum Christum salvatorem nostrum, ut justificati gratia ipsius, haeredes simus secundum spem vitae aeternae.

PL 17, 1092B

「しかし、我々の救い主の優しさと人への愛が現れたとき、神は、我々が行った正義の業によらず、自らの慈しみに従って、我々を救った。それは聖なる霊の再生の洗いによる。神はこの霊を、我々の救い主イエス・キリストを通して我々の上に豊かに注いだ。それは、その恩寵によって義とされた我々が、永遠の生命の望みに従って相続人となるためである」。