ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Jacob et vita beata libri duo

Liber II, Caput VII 第II巻 第VII章

Ambrose of Milan · De Jacob et vita beata libri duo · PL 14, 626A · 21 sectiones

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.1

1

Jacob cum Deo luctatur, et tacto femoris nervo claudicat. Vim Dinae illatam fratres ulciscuntur, quos Jacob pater improbat. Is jubetur in Bethel habitare, quo sancta Ecclesia praefiguratur.

PL 14, 626A

ヤコブは神と格闘し、腿の筋に触れられて足を引きずる。兄弟たちは、ディナに加えられた暴行の復讐をし、父ヤコブは彼らを非難する。彼はベテルに住むよう命じられる。それによって聖なる教会があらかじめ象られる。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.2

2

30. Itaque Jacob qui cor suum ab omni simultate mundaverat, et pacificum affectum gerebat, postquam rejecit omnia sua, solus remansit, et luctatus est cum Deo (Gen. XXXII, 24 et 25) . Quicumque enim saecularia negligit, ad imaginem similitudinemque Dei propius accedit.

PL 14, 626A

30. こうして、あらゆる敵意から心を清め、平和を好む心情を抱いていたヤコブは、自分のものをすべて投げ出したのち、ひとり残り、神と格闘した(創世記32:24-25)。世のものを軽んじる者は誰でも、神の像と似姿にいっそう近づくからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.3

3

Quid est enim luctari cum Deo, nisi virtutis suscipere certamen, et cum superiore congredi, potioremque caeteris imitatorem fieri Dei.

PL 14, 626A

神と格闘するとは、徳の闘いを引き受け、より優れた者と組み合い、他の者たちよりも勝れた神の模倣者となること以外の何であろうか。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.4

4

Et quia insuperabilis erat fides ejus atque devotio, secreta ei mysteria Dominus revelabat, tangens latitudinem femoris ejus (Ibid.) ; eo quod ex ejus erat generatione Dominus Jesus oriundus ex Virgine, qui Deo nec impar, nec inaequalis esset; cujus crucem obstupescentis femoris latitudo signabat; eo quod diffusa per universum mundum remissione peccati, salutaris foret omnibus, qui stupore sui corporis ac sopore resurrectionem tribueret defunctorum.

PL 14, 626B

彼の信仰と献身は打ち負かしがたかったので、主は彼に秘められた奥義を啓示し、その腿の幅に触れた(創世記32:24-25)。彼の子孫から、おとめ〔Virgo(マリア)を本サイトでは「おとめ」と訳す〕から生まれた主イエスが出ることになっており、その者は神に劣らず、等しくないこともなかったからである。その十字架を、麻痺した腿の幅が示していた。罪の赦しが全世界に広がり、その者がすべての人にとって救いとなり、自らの体の麻痺と眠りによって死者の復活を授けることになっていたからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.5

5

Unde non immerito exortus est sol sancto Jacob, cujus generi crux Domini salutaris illuxit: simul quia sol ei oritur justitiae, qui Deum cernit; quia ipse est lumen aeternum.

PL 14, 626B

だから、聖なるヤコブのために太陽が昇ったのは、理由のないことではない。その子孫に、主の救いの十字架が光を放ったのである。同時に、神を見る者には正義の太陽が昇るからでもある。彼自身が永遠の光だからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.6

6

31. Claudicavit autem Jacob a femore suo: Propter hoc non manducant hodieque filii Israel nervum (Gen. XXXII, 32) . Utinam manducassent et credidissent! Sed quia non erant facturi voluntatem Dei, ideo non manducaverunt.

PL 14, 626C

31. 「ヤコブはその腿のために足を引きずった。このために、イスラエルの子らは今日に至るまで筋を食べない」(創世記32:32)。食べて信じてくれていればよかったのに。だが、彼らは神の意志を行うつもりがなかったので、食べなかったのである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.7

7

Sunt et qui ita accipiant, quod ideo claudicaverit ab uno femore Jacob, quia duobus populis ex ejus generatione manantibus, unius stupor jam tunc circa fidei gratiam declarabatur futurus. Ipse est ergo populus qui stupore perfidiae claudicavit.

PL 14, 626C

また、こう解する者もいる。ヤコブが一方の腿だけ足を引きずったのは、その子孫から生じる二つの民のうち、一方が信仰の恩寵に関して麻痺することが、すでにそのとき示されていたからだと。すなわち、背信による麻痺のために足を引きずったのは、その民自身である。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.8

8

32. Denique non multo post revelationem istiusmodi cum esset ab alienigenae filio Dina filia Jacob deflorato virginitatis pudore temerata, fratres ejus qui non intellexerunt mysterium, alienigenas qui societatem fidei per conjunctionem generis offerebant, vindictae studio peremerunt.

PL 14, 626C

32. ついに、このような啓示のあまり後でなく、ヤコブの娘ディナが異邦人の息子に辱められ、処女の恥じらいを奪われて汚されたとき、その兄弟たちは奥義を理解せず、血筋の結びつきを通じて信仰の交わりを申し出ていた異邦人たちを、復讐への熱意から殺した。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.9

9

Jacob autem qui morali mansuetudine clementiam diligebat, vel mystico spiritu sacramentum congregandae ex gentibus praevidebat Ecclesiae, invitus et dolenter scenam illam exactae ultionis accepit.

PL 14, 626D

だがヤコブは、道徳的な柔和さから寛容を愛し、また神秘の霊によって、諸国民から集められる教会の秘義を予見していたので、望まず、悲しみつつ、復讐が果たされたあの光景を受け取った。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.10

10

Unde prophetanti adventum Domini Jesu responsum divinum est datum: Exsurgens ascende in locum Bethel (Gen. XXXV, 1) , hoc est, in domum panis, ubi natus est Christus, sicut Michaeas propheta testatus est dicens: Et tu, Bethleem, domus Ephrata, non es minima, ut sis inter principes Juda.

PL 14, 626D

それゆえ、主イエスの到来を預言していた彼に、神の答えが与えられた。「立って、ベテルの地に上れ」(創世記35:1)。すなわち、パンの家へである〔ベテルは「神の家」の意で、「パンの家」はベツレヘムのことだが、ここでは両者が重ねて語られている〕。そこでキリストは生まれた。預言者ミカが証して言ったとおりである。「また汝、ベツレヘム、エフラタの家よ、汝はユダの首長たちのうちにあって最も小さくはない。」

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.11

11

Ex te enim exiet princeps Israel, et egressus ejus ab initio, a diebus saeculi (Mich. V, 2) . Vere domus panis, quae domus Christi est, qui nobis panis salutaris advenit e coelo; ut jam nullus esuriat cibum sibi immortalitatis acquirens.

PL 14, 627A

「汝から、イスラエルの首長が出る。その出所は初めから、世の日々からである」(ミカ5:2)。まことにパンの家である。すなわちキリストの家であり、キリストは我々にとって救いのパンとして天から到来した。もはや誰も飢えることなく、不死の糧を自分のために得るためである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.12

12

Ibi jubetur habitare Patriarcha, ibi altare facere Deo qui apparuit ei. Ibi deos accepit alienos, et abscondit eos sub lentisco: ibi quoque sepulta est Rachel in via Ephrata, haec est, Bethleem.

PL 14, 627A

そこに住むよう族長は命じられ、そこに、自分に現れた神のために祭壇を築くよう命じられる。そこで彼は異国の神々を受け取り、ランティスクス〔マスティックの木〕の下に隠した。またそこで、エフラタへの道、すなわちベツレヘムへの道に、ラケルは葬られた。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.13

13

Ibi etiam columnam statuit Jacob supra monumentum ejus (Gen. XXXV, 1 et seq.) . 33. Quanta mysteria, quia tibi est Ecclesia Dei, in qua apparet Deus, et loquitur cum servis suis. Ibi eripiuntur, et absconduntur simulacra gentium.

PL 14, 627A

またそこに、ヤコブは彼女の墓の上に柱を立てた(創世記35:1以下)。33. なんと多くの奥義であろう。そこ〔底本は tibi(あなたに)。ibi(そこに)の誤りと解した〕に神の教会があり、その中で神が現れ、僕たちと語るのだから。そこで、諸国民の偶像が取り去られ、隠される。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.14

14

Fides enim Ecclesiae omnem observantiam gentilitatis abolevit. Sed cur sub lentisco absconderit, quaero? Certe genus istud infructuosum est. Ibi ergo sunt dii gentium, ubi nullus est fructus.

PL 14, 627B

教会の信仰が、異邦人の風習をことごとく廃したからである。だが、なぜランティスクスの下に隠したのかと、私は問う。確かにこれは実りのない種類の木である。したがって、諸国民の神々はそこ、すなわち実りのまったくない所にある。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.15

15

Ibi inaures gentilium infodiuntur quas dederunt Jacob, ut jam novam linguam audire assuescant; veterem perfidiae sonum nesciant, obsurdescant aures eorum sacrilegio, et mundentur ad gratiam.

PL 14, 627B

そこに、異邦人たちがヤコブに与えた耳輪が埋められる。それは、彼らが新しい言語に聞き慣れ、背信の古い響きを知らず、その耳が瀆聖に対して聞こえなくなり、恩寵へと清められるためである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.16

16

Non immerito ibi sanctus Daniel falsum adversus Susannam testimonium deprehendit. Ibi enim volebat adhuc radices suas locare perfidia: sed latere non potuit, quia prophetico spiritu deprehensa est.

PL 14, 627B

そこで聖なるダニエルがスザンナに対する偽りの証言を見破ったのも、理由のないことではない。そこではまだ背信が根を張ろうとしていたが、隠れていることはできなかった。預言の霊によって見破られたからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.17

17

Congruus autem error presbyteri verae confessioni, ut ibi contaminatam diceret castitatem, ubi gentium defossa simulacra sunt. Sed veritas Ecclesiae non texit perfidiam, sed abscondit, et aures gentilitatis obstruxit.

PL 14, 627B

長老の過ちは、真の告白に合致していた〔スザンナ物語で長老の一人が、スザンナがマスティックの木(ランティスクス)の下で罪を犯したと偽証したことを指す。ヤコブが偶像を隠した木と同じ木だというのである〕。すなわち、諸国民の偶像が埋められている所で、貞潔が汚されたと言ったのである。しかし、教会の真理は背信をかばったのではなく、隠し、異邦人の耳を塞いだのである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.18

18

34. Convenienter quoque ibi sepulta est sancta Rachel; quia omnes qui baptizantur in Christo, consepeliuntur cum Christo.

PL 14, 627C

34. また聖なるラケルがそこに葬られたのも、ふさわしいことである。キリストにあって洗礼を受ける者はみな、キリストとともに葬られるからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.19

19

Sic enim docemur dicente Apostolo: Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem; ut quemadmodum ille surrexit a mortuis per propriam virtutem suscitatus, ita et nos ejus gratia resurgamus (Rom. VI, 4) .

PL 14, 627C

実際、使徒がこう言うことによって、我々は教えられている。「我々は洗礼を通して、死へと彼とともに葬られた。それは、彼が自らの力によって呼び覚まされて死者のうちからよみがえったように、我々もまた彼の恩寵によってよみがえるためである」(ローマ6:4)。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.20

20

Tunc igitur vere absconditur omnis error gentilium, cum quis fuerit ablutus a vitiis; quia confixus cruci vetus homo noster nescit jam veteri servire peccato.

PL 14, 627C

こうして、異邦人のあらゆる過ちが真に隠されるのは、人が悪徳から洗い清められたときである。我々の古い人は十字架に付けられて、もはや古い罪に仕えることを知らないからである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.7.21

21

Competenter etiam columna statuitur supra monumentum Rachel; quia Ecclesia est columna et firmamentum veritatis.

PL 14, 628A

ラケルの墓の上に柱が立てられるのも、ふさわしいことである。教会は「真理の柱また土台」だからである。