De Jacob et vita beata libri duo 1.6.1
Promulgatae Legis fructus esse peccati confessionem, ac humilitatem, immo et gratiam ipsam, et charitatis pignus: quibus subjungitur ad gratitudinis officia exhortatio cum beneficiorum homini concessorum enumeratione.
PL 14, 607A公布された律法の実りは、罪の告白と謙遜であること、さらには恩寵そのものであり、愛の保証であること。これに続いて、感謝の務めへの勧めが、人に与えられた恩恵の数え上げとともに述べられる。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.2
20. Quid igitur opus fuit ut Lex promulgaretur, si profutura non erat? Habebamus jam legem naturae; erat enim unusquisque sibi lex, qui opus legis scriptum habebat in corde suo. Illam non tenuimus: cur addebatur et altera, in cujus operibus caro non posset justificari?
PL 14, 607A20. ならば、律法が公布される必要はなぜあったのか、もしそれが益にならないのなら。我々にはすでに自然の法があった。各人が自分にとって法であり、律法の働きを自分の心に書かれたものとして持っていた。それを我々は守らなかった。それなのに、なぜもう一つの律法が加えられたのか。その業によっては、肉が義とされえないものが。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.3
Accessit vinculum, non solutio: addita est peccatorum agnitio, non remissio. Peccavimus omnes qui poteramus excusationem praetendere per ignorantiam: os obstructum est omnibus.
PL 14, 607Bそこに加わったのは、束縛であって、解放ではない。加えられたのは、罪の認識であって、赦しではない。無知を口実として差し出すことのできた我々も、皆が罪を犯した。すべての人の口がふさがれた。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.4
21. Profuit tamen mihi, coepi confiteri quod negabam: coepi delictum meum cognoscere, et injustitiam meam non operire: coepi pronuntiare adversus me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietates cordis mei.
PL 14, 607B21. それでも、私には益となった。私は、否認していたことを告白し始めた。自分の罪過を知り始め、自分の不義を覆わなくなり始めた。自分に不利に、自分の不義を主に向かって宣言し始めた。そして汝は、私の心の不敬を赦した。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.5
Sed et illud mihi prodest, quod non justificamur ex operibus Legis. Non habeo igitur unde gloriari in operibus meis possim, non habeo unde me jactem; et ideo gloriabor in Christo. Non gloriabor quia justus sum: sed gloriabor quia redemptus sum.
PL 14, 607Bしかし、律法の行いによっては義とされないということも、私に益となる。私には、自分の行いを誇りうる根拠はなく、自分を誇る根拠もない。だから私はキリストにおいて誇る。自分が義人だから誇るのではなく、贖われたから誇る。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.6
Gloriabor, non quia vacuus peccatis sum, sed quia mihi remissa sunt peccata. Non gloriabor quia profui, neque quia profuit mihi quisquam: sed quia pro me advocatus apud Patrem Christus est: sed quia pro me Christi sanguis effusus est.
PL 14, 607B私が誇るのは、罪がないからではなく、罪を赦されたからである。私が益をなしたから誇るのでも、誰かが私に益をなしたから誇るのでもなく、キリストが私のために父のもとで弁護者であるから、キリストの血が私のために流されたから誇る。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.7
Facta est mihi culpa mea merces redemptionis, per quam mihi Christus advenit. Propter me Christus mortem gustavit. Fructuosior culpa, quam innocentia. Innocentia arrogantem me fecerat, culpa subjectum reddidit. 22. Habes igitur quibus latio profuit tibi Legis.
PL 14, 607C私の過ちは、私にとって贖いの報いとなった。それによってキリストは私のもとに来た。私のためにキリストは死を味わった。過ちは無垢よりも実り豊かである。無垢は私を高慢にしたが、過ちは私を従順な者にした。22. こうして、あなたは、律法の公布がどの点であなたに益となったかを知る。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.8
Sed dicis quia per Legem superabundavit peccatum. Sed ubi superabundavit peccatum, superabundavit et gratia. Mortuus es peccato, homo: ergo Lex jam non obest. Resurgis per gratiam; ergo Lex profuit; quia acquisivit gratiam.
PL 14, 607Cだが、あなたは言う、律法によって罪が増し加わったと。しかし、罪が増し加わったところには、恩寵もまた満ちあふれた。人よ、あなたは罪に対して死んだ。ゆえに、律法はもはや害にならない。あなたは恩寵によってよみがえる。ゆえに、律法は益になった。恩寵を獲得したからである。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.9
Accepisti etiam pignus Christi charitatis; quoniam qui pro te mortuus est, advocatus est tibi, et sanguinis sui mercedem reservat, et qui peccatorem reconciliavit Patri, multo magis commendat innocentem, et tuetur subditum, qui adscivit noxium.
PL 14, 607Cあなたはまた、キリストの愛の保証を受けた。あなたのために死んだ者は、あなたの弁護者であり、自分の血の報いを留保している。罪人を父と和解させた者は、無垢な者をいっそう推薦し、害をなした者を引き受けた者は、従う者をいっそう守る。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.10
23. Tanti igitur beneficii debitor non rependes obsequium? Haeredem te fecit, cohaeredem te fecit; haeredem Dei, cohaeredem Christi: spiritum tibi adoptionis infudit. Numera haec, et adjunge non tam ad debiti nexum, quam ad muneris accepti conservationem.
PL 14, 607D23. これほど大きな恩恵の債務者でありながら、あなたは従順を返さないのか。彼はあなたを相続人とし、共同相続人とした。神の相続人、キリストの共同相続人として。そして、養子の霊をあなたに注いだ。これらを数え上げ、それを、債務の絆にというより、受けた賜物を保つことに結びつけよ。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.11
Cohaeres Christi es, si compatiare, si commoriare, si consepeliare cum Christo. Suscipe passiones ejus, ut supra passiones cum eodem esse merearis. Vide quomodo tibi peccata superiora donavit; ut nihil faceret obesse, quod peccasti.
PL 14, 608Aあなたは、キリストとともに苦しみ、ともに死に、ともに葬られるなら、キリストの共同相続人である。キリストの受難を引き受けよ。あなたが彼とともに、情念の上に立つにふさわしくなるためである〔「受難」と「情念」は同じ passiones を重ねた言い方で、後者は「苦難」とも取れる。「情念」と取った〕。見よ、彼がどのようにあなたの先の罪を赦し、あなたが罪を犯したことを何の障りにもしなかったかを。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.12
Vide quomodo te hortatur, ne amittas quod accepisti. Brevis hujus laboris est meta, et corona fructus perpetui: tolerabilis passio, merces inaestimabilis. Quid enim te angit? An ignobilitatis abjectio?
PL 14, 608A見よ、彼があなたが受けたものを失わないよう、どのようにあなたを励ますかを。この労苦の終わりは短く、冠は永続する実りである。受難は耐えうるものであり、報いは測りえない。では、あなたを苦しめるものは何か。身分の低さという卑しめか。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.13
Sed erit tibi in futurum gloriosa nobilitas devotionis ac fidei. Num census tenuior, victus augustior? Sed erunt tibi divitiae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. Num amissio filiorum?
PL 14, 608Aだが、あなたには将来、敬虔と信仰の栄光ある高貴さが与えられる。では、資産が乏しく、暮らしがいっそう乏しいことか〔底本は augustior。angustior と読む〕。だが、あなたには永遠の報いの富があり、そこでは何ひとつ欠けることがない。では、子らを失うことか。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.14
Recipies perpetuos, quos susceperas temporales, et dicetur de te; Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Hierusalem (Esai. XXXI, 9) . Indignae, inquit, passiones sunt hujus temporis ad futuram gloriam (Rom. VIII, 18) , Scriptura tibi dicit.
PL 14, 608Bあなたは、一時の者として授かった者たちを、永遠の者として取り戻し、あなたについてこう言われる。「シオンに子孫を持ち、エルサレムに家の者たちを持つ者は幸いである」(イザヤ31:9)。「この時の受難は、来たるべき栄光に比べて取るに足りない」と彼は言う(ローマ8:18)、と聖書はあなたに語る。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.15
24. Adde quia vita beata his adversis saecularium molestiarum, aut passionum corporalium non minuitur, sed magis probatur. Adde quod vel patrimonii damna non sentit, vel necessitudinum forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem.
PL 14, 608B24. 付け加えよ、幸いな生は、世の煩わしさの逆境や、体の苦しみ〔passiones〕によっては減じられず、むしろ試されることを。付け加えよ、幸いな生は、財産の損失を感じないか、親しい者たちを失う損害を強い精神で隠し、その痛みを呑み込むことを。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.16
Adde quia nescit naufragia, qui semper in portu tranquillitatis est. Quid illud, quod labor tibi communis est cum omni creatura; quia propter te mundus ipse servitutem tolerat corruptionis; quia cum sanctis tibi laboris hujus et exspectationis commune consortium est?
PL 14, 608B付け加えよ、常に静けさの港にいる者は、難破を知らないことを。では、あなたの労苦が全被造物と共通であることはどうか。あなたのために世界自身が朽ちることへの隷属に耐えていること、聖なる者たちと、この労苦と待望をともにする仲間であることはどうか。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.17
Sol occasum suum recognoscit, luna defectum, errorem stellarum lumina, dum totius corporis nostri exspectatur redemptio.
PL 14, 608C太陽は自らの没落を認め、月は欠けることを、星々の光はそのさまよいを認める。我々の体全体の贖いが待ち望まれているあいだ。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.18
25. Sed vereris dubios vitae anfractus, et adversarii insidias, cum habeas auxilium Dei, habeas tantam ejus dignationem, ut Filio proprio pro te non pepercerit (Rom. VIII, 32) .
PL 14, 608C25. だが、あなたは人生の不確かな曲がり角と、敵対者の罠を恐れる。あなたには神の助けがあり、神の、あなたのために自分の子を惜しまなかったほどの、これほどの恩顧があるのに(ローマ8:32)。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.19
Pulchro verbo usa est Scriptura, ut Dei Patris erga te pium propositum declararet, qui Filium morti obtulit. Et Filius mortis acerbitatem sentire non potuit.
PL 14, 608C聖書は、父なる神があなたに対して抱く慈愛の意図を明らかにするために、見事な言葉を用いた。父は子を死に差し出した。しかも子は、死の苦さを感じることができなかった。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.20
Quod in Patre fuit, nihil sibi ipse reliquit: totum pro te obtulit: quod in plenitudine divinitatis, nihil ipse amisit, et te redemit. Considera affectum patrium.
PL 14, 608C父の内にあったものについて、父は自分のために何も残さず〔Quod in Patre fuit 以下の主語は父とも子とも読める。続く「父の情を考えよ」に合わせて父と取った〕、すべてをあなたのために差し出した。神性の充満にあるものについては、父自身は何も失わず、それでいてあなたを贖った。父の情を考えよ。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.21
Quod pietatis est, quasi morituri Filii suscepit periculum, quasi orbitatis hausit dolorem; ne tibi periret fructus redemptionis. Tantum fuit Domino studium tuae salutis, ut propemodum de suo periclitaretur, dum te lucraretur.
PL 14, 608C慈愛に属することとして、父は、死にゆく子の危険をいわば自分のものとして引き受け、子を失う悲しみをいわば汲み取った。あなたに贖いの実りが失われないためである。主のあなたの救いへの熱意はそれほど大きく、あなたを得るために、自分のものを危うくしかねないほどであった。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.22
Ille propter te dispendia nostra suscepit; ut te divinis insereret, coelestibus consecraret. Mire etiam addidit: Pro nobis omnibus tradidit illum (Rom., VIII, 32) ; ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi Filium pro singulis traderet.
PL 14, 608D彼はあなたのために、我々の損失を引き受けた。あなたを神的なものに接ぎ木し、天のものに聖別するためである。さらに、見事に付け加えた。「我々すべてのために、彼を引き渡した」(ローマ8:32)。皆をそれほど愛しており、最愛の子を一人ひとりのために引き渡したことを示すためである。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.23
Pro quibus igitur quod super omnia est dedit, potest fieri ut non in illo universa donaverit? Nihil enim excepit, qui omnium concessit auctorem.
PL 14, 609Aでは、すべてにまさるものを与えた相手に、その子において万物を授けなかったということがありえようか。実に、万物の創り主を与えた者は、何も除かなかったのである。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.24
26. Nihil est igitur quod negari posse nobis vereamur: nihil est in quo de munificentiae divinae diffidere perseverantia debeamus, cujus fuit tam diuturna et jugis ubertas; ut primo praedestinaret, deinde vocaret; et quos vocaret, hos et justificaret; et quos justificaret, hos et clarificaret.
PL 14, 609A26. したがって、我々に拒まれうると恐れるべきものは何もない。神の寛大さを疑い続けるべき点〔perseverantia は「疑い続ける」と取った〕は何もない。その豊かさは、これほど久しく絶え間なかったのである。すなわち、まず予定し、次に呼び、呼んだ者を義とし、義とした者に栄光を与えた。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.25
Poterit deserere quos tantis beneficiis suis usque ad praemia prosecutus est? Inter tot beneficia Dei num metuendae sunt aliquae accusatoris insidiae? Sed quis audeat accusare quos electos divino ceruit judicio?
PL 14, 609Aこれほどの恩恵によって報いに至るまで導いた者たちを、見捨てることができようか。神のこれほどの恩恵の中で、告発者の罠を何か恐れるべきだろうか。だが、神が神の裁きによって選ばれた者と見る〔底本の刷りは文字が欠けているが、cernit と読む〕者たちを、誰があえて告発しようか。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.26
Num Deus Pater ipse qui contulit, potest dona sua rescindere; et quos adoptione suscepit, eos a paterni affectus gratia relegare? Sed metus est ne judex severior sit. Considera quem judicem habeas. Nempe Christo dedit Pater omne judicium.
PL 14, 609Aでは、これを授けた父なる神自身が、自分の賜物を取り消しえようか。養子として受け入れた者たちを、父の情の恩寵から追放しえようか。だが、裁き手がいっそう厳しいのではないかという恐れがある。あなたがどのような裁き手を持つかを考えよ。実に、父はキリストにすべての裁きを与えた。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.27
Poterit te ergo ille damnare, quem redemit a morte, pro quo se obtulit, cujus vitam suae mortis mercedem esse cognoscit? Nonne dicet: Quae utilitas in sanguine meo (Ps. XXIX, 10) , si damno quem ipse salvavi? Deinde consideras judicem, non consideras advocatum.
PL 14, 609Bでは、死から贖い出した者、そのために自分を捧げた者、その者の命が自分の死の報いであると知る者が、あなたを断罪しうるだろうか。彼は言わないだろうか。「私の血に何の益があるのか」(詩篇29:10)、もし私自身が救った者を罪に定めるのなら、と。さらに、あなたは裁き手を考えるが、弁護者を考えていない。
De Jacob et vita beata libri duo 1.6.28
Potest iste saeviorem ferre sententiam, qui interpellare non desinit, ut paternae reconciliationis in nos conferatur gratia?
PL 14, 609B弁護をやめず、父との和解の恩寵が我々に授けられるよう取りなす者が、いっそう厳しい判決を下しうるだろうか。