ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Jacob et vita beata libri duo

Liber II, Caput IV 第II巻 第IV章

Ambrose of Milan · De Jacob et vita beata libri duo · PL 14, 620B · 15 sectiones

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.1

1

Fratri necem minitatur Esau, qua occasione placandae invidiae praecepta proponuntur. Ad Labanum profectus Jacob in via Angelorum recreatur apparitione, ac postea bonis amplificatur.

PL 14, 620B

エサウは兄弟に殺害を脅し、これを機に、妬みをなだめるための教えが示される。ラバンのもとへ出発したヤコブは、道中、天使たちの現れによって元気づけられ、のちに財産を増し加えられる。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.2

2

14. Hinc orta est invidia, et minabatur Esau quod post obitum patris fratrem occideret. Sed si id acciderit, discamus a Rebecca quemadmodum providendum sit, ne invidia iracundiam excitet, iracundia in parricidium proruat.

PL 14, 620B

14. ここから妬みが生じ、エサウは父の死後に兄弟を殺すと脅した。だがそうなっても、妬みが怒りを掻き立て、怒りが近親殺しへ突き進むことがないよう、どう備えるべきかを、リベカから学ぼう。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.3

3

Veniat Rebecca, hoc est, inducatur patientia, bona custos innocentiae, suadeat ut irae locum demus. Concedamus aliquo longius, donec tempore indignatio molliatur, offensionis obrepat oblivio.

PL 14, 620B

リベカが来るように、すなわち忍耐が導き入れられるように。忍耐は無垢の善き守り手であり、我々に怒りに場所を譲るよう勧める。しばらく遠くへ退こう、時が憤りを和らげ、侮辱の忘却が忍び寄るまで。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.4

4

Itaque patientia nec exsilium reformidat, sed impigre suscipit: non tam ut periculum salutis, quam ut incentivum sceleris declinetur.

PL 14, 620C

こうして忍耐は追放をも恐れず、ためらわず引き受ける。それは身の安全の危険を避けるためというより、罪の誘因を避けるためである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.5

5

Mater quoque pia abesse sibi dilectissimum filium tolerat, plus ei collatura quem laesit: utrique tamen consulens, ut alterum immunem a periculo, alterum integrum praestaret a crimine.

PL 14, 620C

敬虔な母もまた、最愛の子が自分から離れていることに耐える。傷つけた〔quem laesit の指す者は定かでない。祝福を奪われたエサウと取った〕ほうにより多く与えようとしてであるが、両者に配慮して、一方を危険から免れさせ、他方を罪から無傷のまま守るためである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.6

6

15. Audivimus quid corporeis ebria cupiditatibus intemperantia locuta sit, consideremus quid vera virtus agat.

PL 14, 620C

15. 体の欲望に酔った無節制が何を語ったかは聞いた。真の徳が何をなすかを考えよう。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.7

7

Nihil requirit nisi Dei gratiam: solum illud et summum bonum sequitur, solo eo contenta est, a quo accepimus omnia; ipsi autem nihil conferimus, quia nullo indiget, sicut ait David: Dixi Domino: Deus meus es tu; quoniam bonorum meorum non eges (Psal. XV, 2) .

PL 14, 620C

徳は神の恩寵のほかに何も求めない。ただあの唯一の最高の善に従い、我々がすべてを受けたその源だけで満ち足りる。我々は彼に何も与えない。彼は何も必要としないからである。ダビデが言うとおりである。「私は主に言った。汝は私の神。汝は私の善きものを必要としない」(詩篇15:2)。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.8

8

Quo enim indiget, qui abundat omnibus, et nobis largitur universa, omnia sine defectu ministrat?

PL 14, 620D

あらゆるものに満ち足り、我々にすべてを惜しみなく与え、欠けることなくすべてを供する者に、何が必要であろうか。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.9

9

16. Et profectus est Jacob, et dormivit, quod est quieti animi indicium: et vidit Angelos Dei ascendentes et descendentes (Gen. XXVIII, 11) , hoc est, Christum praevidit in terris, ad quem Angelorum caterva descendit atque ascendit, obsequium proprio domino pio praebitura servitio (Matth. IV, 11) .

PL 14, 620D

16. ヤコブは出発し、眠った。これは魂の安らぎの徴である。そして神の天使たちが上り下りするのを見た(創世記28:11)。すなわち、地上のキリストを予見したのである。そのキリストのもとへ天使たちの群れが降り、また上る。自らの主に敬虔な奉仕をもって仕えるためである(マタイ4:11)。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.10

10

17. Et venit ad puteum, ut biberet de suis vasis, et de puteorum suorum fontibus, et supereffluerent ei aquae de suo fonte (Gen. XXIX, 2) . Fons enim vitae est in manibus justi. 18. Et venit ad Laban, et oves ejus pavit.

PL 14, 621A

17. 彼は井戸に来た。自分の器から、自分の井戸の泉から飲むため、またその泉から自分に水があふれ出るためである(創世記29:2)。命の泉は義人の手の中にあるからである。18. そしてラバンのもとに来て、その羊を飼った。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.11

11

Iniquitas incomitata residet: sapientia regendi officium non omittit (Gen. XXIX, 19, et XXX, 28 et seq.) : nescit vel in alienis vacare, nescit exsul esse in peregrinis. Quomodo enim exsul, quae ubique jus suum servat, et in se habet quod possidet?

PL 14, 621A

不正は孤立してとどまるが、知恵は治める務めを手放さない(創世記29:19, 30:28以下)。知恵は他人のものの中でも暇でいることを知らず、異邦の地で追放された者であることを知らない。どうして追放された者であろうか。至るところで自らの権利を守り、持つものを自らの内に持っているのに。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.12

12

19. Quasi mercenarius ingreditur justus; et rector est, qui sibi gregem multarum praestantiumque virtutum splendore fulgentem Evangelicae praedicationis ministerio colligebat; ut potaturis ovibus virgam storacinam, et nucinam, et de platano proponeret inventis, quo concupiscentes beatissimae Trinitatis praefigurata mysteria, haudquaquam decolores fetus piae mentis conceptione formarent.

PL 14, 621A

19. 義人は雇われ人のように入っていく。しかも彼は、多くのすぐれた徳の輝きに光る群れを、福音の宣教の務めによって自らのために集める指導者である。それは、水を飲ませる羊の前に、ストラクスの枝、クルミの枝、プラタナスの枝を、見いだされたものとして差し出し〔inventis の係りは定かでない。「見いだされたものとして」と取った〕、そうして、いと幸いなる三位一体の予め示された奥義を望む羊たちが、決して色あせない子を、敬虔な精神の懐妊によって形づくるためである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.13

13

Bonae oves, quae bonorum partus operum fidei sacrae non degeneres ediderunt. Per storacem significatur incensum et sacrificium vespertinum, quod Deo Patri defertur in psalmo. Per nucinam virgam sacerdotale Christo munus defertur (Ps. CXL, 2) .

PL 14, 621B

善い羊とは、聖なる信仰の善い業の産物を、堕落することなく産んだものである。ストラクスによっては、詩篇で父なる神に捧げられる香と夕べの供犠が意味される。クルミの枝によっては、祭司の務めがキリストに捧げられる(詩篇140:2)。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.14

14

Haec enim virga Aaron quae reposita floruit, qua sacerdotalis gratia sanctificationis emicuit (Num. XVII, 8) . Per platanum spiritalis fructus significatur ubertas; quia arbori huic vitis annectitur, ut ejus laeta consortio, in partus sese uberes fundat.

PL 14, 621B

これは、置かれて花を咲かせたアロンの杖であり、それによって聖別の祭司的恩寵が輝いた(民数記17:8)。プラタナスによっては、霊的な実りの豊かさが意味される。この木にブドウの木が結びつくからであり、その交わりに喜んで、豊かな実りへと自らを注ぐのである。

De Jacob et vita beata libri duo 2.4.15

15

Siquidem dominicae munera passionis, remissionemque omnium peccatorum adjuncta Spiritus gratia dare consuevit.

PL 14, 621C

実に〔ブドウの木は〕、霊の恩寵が加わるとき、主の受難の賜物と、あらゆる罪の赦しを与えるのが常だからである。