ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Cain et Abel libri duo

Liber I, Caput V 第I巻 第V章

Ambrose of Milan · De Cain et Abel libri duo · PL 14, 324A · 46 sectiones

De Cain et Abel libri duo 1.5.1

1

Sollicitato a voluptate virtus saniora consulit; quomodo diabolicis tentationibus resistendum, et a quo etiam temporalia expetenda, quamque illa improbis noxia sint, docet; invitat ad convivium sapientiae, et quid ejus ebrietas a vinolentia discrepet, aperit; ac tandem avaritiae mala declarat.

PL 14, 324A

快楽に誘われた者に、徳はより健全な助言を与える。悪魔の誘惑にどう抵抗すべきか、また現世のものさえ誰に求めるべきか、それらが悪人たちにいかに害となるかを教える。知恵の宴に招き、その酔いが酒浸りといかに異なるかを明らかにし、ついに貪欲の悪を告げる。

De Cain et Abel libri duo 1.5.2

2

15. His auditis, velut cervus sagittatus in jecore haeret saucius. Quem miserans virtus, et casurum cito videns, improviso occurrit, verita ne inter moras illecebris demulcentibus mens capiatur humana. Palam, inquit, apparui tibi non quaerenti me.

PL 14, 324B

15. これを聞いて、肝臓に矢を射られた雄ジカのように、彼は傷ついたまま立ちすくむ。徳はこれを憐れみ、まもなく倒れるだろうと見て、思いがけず駆けつけた。人間の精神が、ぐずぐずするうちに甘い誘惑に捕らえられるのを恐れたのである。徳は言う。「私は、私を求めないあなたに、公然と現れた」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.3

3

Ne fallat imprudentem, et circumveniat te mulier effrenata et luxuriosa quae non novit pudorem: sedet in foribus domus in sella, palam in plateis advocans praetereuntes (Prov. IX, 14 et 15) . Nunc igitur, fili, audi me, intende verbis oris mei.

PL 14, 324B

「放縦で贅沢な、恥を知らない女が、思慮なき者を欺き、汝をも陥れることのないように。彼女は家の戸口の椅子に座り、広場で通りがかる者たちを公然と呼び寄せている」(箴言9:14, 15)。「それゆえ今、子よ、私の言うことを聞け。私の口の言葉に心を向けよ」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.4

4

Non declinet in vias ejus cor tuum. Multos enim vulnerando dejecit, et sunt innumerabiles quos trucidavit. Viae inferorum domus ejus, deducentes in secessum mortis (Prov. VII, 24 et seq.) . Aufer igitur tibi pravum os et injusta labia longe a te propelle.

PL 14, 324C

「汝の心を彼女の道に傾けるな。彼女は多くの者を傷つけて打ち倒し、殺した者は数えきれない。彼女の家は冥界への道であり、死の奥所へ下る道である」(箴言7:24以下)。「それゆえ、曲がった口を自分から取り除き、不正な唇を自分から遠くへ追いやれ」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.5

5

Oculi tui recta videant (Prov. IV, 24 et 25) : noli intendere fallaci mulieri (Prov. V, 2) . Mella enim distillabunt a labiis mulieris fornicariae, quae ad tempus impinguat fauces tuas, postea vero amariorem felle invenies.

PL 14, 324C

「汝の目は正しいものを見よ」(箴言4:24, 25)。「欺く女に心を向けるな」(箴言5:2)。「淫らな女の唇からは蜜が滴り、それは一時は汝の喉を肥やすが、のちには胆汁よりも苦いものを汝は見いだす」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.6

6

Dies me citius defecerit quam vitia ejus exponam, quae tamen in Proverbiis ore sapientiae descripta atque expressa sunt (Prov. VI, 24 et seq.) . Non te vincat formae concupiscentia. Adulterina est, fucis illita, nequaquam vero ac sincero fulgens decore.

PL 14, 324C

その悪徳を述べ尽くすより先に、日が私から尽きるだろう。それでも、それらは箴言の中に、知恵の口によって描かれ、表されている(箴言6:24以下)。姿への欲望にあなたが打ち負かされてはならない。それはまがいものであり、化粧を塗ったものであって、真の純粋な美に輝くものでは決してない。

De Cain et Abel libri duo 1.5.7

7

Neque capiaris oculis; circumfusa enim retia sunt (Cant. II, 8 et 9) . Esto magis similis illius et sequere eum qui salit super montes, et transilit super colles, prospiciens per fenestras, eminens super retia. Mala sunt voluptatis vincula.

PL 14, 324D

また、目に捕らえられるな。網がまわりに張られているからである(雅歌2:8, 9)。むしろ、山の上を跳び、丘を越え、窓から覗き、網の上にそびえる者に似た者となり、その者に従え〔illius は後の eum qui salit … を先取りして同じ者を指す。雅歌の愛する者である〕。快楽の縄は悪いものである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.8

8

Oculos delectat, demulcet aures, sed mentem inquinat: multa mentitur, falsa adjungit, vera subducit, spondet pecuniam, aurum offert; sed aufert disciplinam (Prov. VIII, 10) . Tu autem accipe potius disciplinam, quam pecuniam, et scientiam super aurum probatum.

PL 14, 324D

快楽は目を喜ばせ、耳をなだめるが、精神を汚す。多くを偽り、虚偽を付け加え、真実を取り去り、金を約束し、黄金を差し出すが、教えを奪い去る(箴言8:10)。だがあなたは、金よりもむしろ教えを、試された黄金にまさる知識を受け取れ。

De Cain et Abel libri duo 1.5.9

9

Melior est enim lapidibus pretiosis (Prov. III, 10 et seq) . Non te celabo quae summa ejus feruntur, ne videar deoperire quae displiceant in voluptate, et obumbrare quae placeant.

PL 14, 325A

「それは宝石よりも優れている」(箴言3:10以下)。その最高のものとして言われているものを、あなたに隠しはしない。快楽において不快なものを暴き、好ましいものを覆い隠すように見えてはならないからである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.10

10

Elevat enim et extollit mentem suasoriis verbis, ostendit omnia regna terrae, dicens: haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Ibi tu cave ne rapiaris a praeterlabentibus et non manentibus, in quibus magna tentatio est.

PL 14, 325A

実際、快楽は説得の言葉で精神を持ち上げ、高く掲げ、地のすべての王国を示して言う。「これらすべてを汝に与えよう、もし汝がひれ伏して私を拝むなら」。そこであなたは、通り過ぎゆき留まらないものに奪い去られないよう用心せよ。そこには大きな誘惑がある。

De Cain et Abel libri duo 1.5.11

11

16. Docuit te certe Dominus Jesus quemadmodum adversus hujusmodi tentationes resistas. Tetenderat diabolus primum laqueum gulae dicens: Si filius Dei es, dic huic lapidi, ut panis fiat (Matth. IV, 3 et 4) .

PL 14, 325A

16. 主イエスは、このような誘惑にどう抵抗すべきかを、あなたに確かに教えた。悪魔は最初に、食の罠を張った。「汝が神の子なら、この石にパンになるよう命じよ」(マタイ4:3, 4)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.12

12

Respondit Dominus: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei. Laqueum solvit hoc dicto.

PL 14, 325A

主は答えた。「人はパンだけで生きるのではなく、神のあらゆる言葉によって生きる」。この言葉によって罠を解いた。

De Cain et Abel libri duo 1.5.13

13

Posuit iterum diabolus secundum jactantiae laqueum, qui etiam bonam mentem prosperis currentem semitis solet strangulare: Et duxit illum, inquit, in Hierusalem, et statuit eum super pinnam templi, et dixit illi: Si Filius Dei es, mitte te hinc.

PL 14, 325A

悪魔は二つ目の罠として、高ぶりの罠を置いた。これは、順調な道を進む善い精神さえも絞め殺すことがある。福音書は言う。「彼をエルサレムに連れて行き、神殿の屋根の端に立たせて、彼に言った。『もし汝が神の子なら、ここから身を投げよ』」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.14

14

Scriptum est enim quod angelis suis mandavit de te, ut conservent te, quia in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum (Ibid. 5 et 6) .

PL 14, 325B

「こう書かれているからだ。神は汝について自分の天使たちに命じ、汝を守らせ、彼らは汝を手で担ぎ、汝の足が石に当たることのないようにする」(マタイ4:5, 6)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.15

15

Itaque cum posset sine ullo periculo mittere se Dominus Jesus, cui suppeterent spiritales volatus; tamen ne jactantiae genus esset, respondit diabolo: Non tentabis Dominum Deum tuum (Ibid., 7) . Simul docuit nos cavere ne faciamus voluntatem diaboli.

PL 14, 325B

そこで、主イエスは、霊の飛翔に事欠かず、何の危険もなく身を投げることができたのに、それでも高ぶりの類とならないために、悪魔にこう答えた。「汝の神、主を試してはならない」(マタイ4:7)。同時に我々に、悪魔の意志を行わないよう用心することを教えた。

De Cain et Abel libri duo 1.5.16

16

Si ergo vere jactantia declinanda est, quanto magis nemo debet falsa jactare pro veris? Tertius superest laqueus avaritiae atque ambitionis. Ostendit in monte posito omnia regna orbis terrae in momento temporis (Ibid., 8, et seq.) .

PL 14, 325B

それゆえ、真の事柄についてさえ高ぶりは避けるべきなら〔vere は副詞「まことに」であるが、後の falsa … pro veris との対比から、真実のことを誇るのさえ、と解した〕、偽りのものを真のものとして誇ることは、なおさら誰もしてはならない。第三に残るのは貪欲と野心の罠である。悪魔は、山の上に置いた彼に、世界のすべての王国を一瞬のうちに示す(マタイ4:8以下)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.17

17

Bene in momento, quia diuturna esse nequeunt. Paululum exspecta, et cito transeunt. Itaque qui sequuntur ea, in monte sibi esse videntur: sed non sunt perpetui, sicut habes scriptum: Vidi impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat (Ps. XXXVI, 35) .

PL 14, 325C

「一瞬のうちに」とあるのは適切である。それらは長続きし得ないからだ。少し待てば、たちまち過ぎ去る。それゆえそれらを追う者は、山の上にいるように自分には見えるが、永続しない。あなたが書き記されたものに見るとおりである。「私は、不敬な者がレバノンのスギの上に高く上げられ、掲げられているのを見た。私は通り過ぎた。すると見よ、彼はいなかった」(詩篇36:35)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.18

18

Sed qui ea maximi facit, adorare videtur diabolum, cujus Deus venter est, et in pudendis gloria. Tu autem in Deo gloriam quaere, qui tibi ait: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies (Matth. IV, 10) , a quo aeterna accipias, non temporalia.

PL 14, 325C

しかし、それらを最も重んじる者は、悪魔を拝んでいるように見える。その者にとっては腹が神であり、栄光は恥ずべきもののうちにある〔cujus は悪魔とも、それらを最も重んじる者とも取れる。使徒の言葉をなぞっているので後者と取った〕。だがあなたは、神のうちに栄光を求めよ。神はあなたに言う。「汝の神、主を拝し、ただ彼にのみ仕えよ」(マタイ4:10)。この神から、一時のものではなく永遠のものを受けるためである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.19

19

17. Tamen si quem etiam ista delectent, ab eo moderatius petantur qui verus omnium fons est. Nam et ipsa peculiaria quae possidere sibi videtur diabolus, aliena sunt, sicut ipse dixit: Tibi dabo potestatem hanc universam et gloriam eorum, quia mihi tradita sunt (Ibid., 9) .

PL 14, 325C

17. とはいえ、もしそれらをなお喜ぶ者がいるなら、すべてのものの真の泉である者に、もっと節度をもって求めるがよい。悪魔が自分のものとして所有していると思っているものも、実は他人のものである。悪魔自身が言ったとおりである。「この権能のすべてと、それらの栄光を汝に与えよう。それらは私に渡されたものだからだ」(マタイ4:9)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.20

20

Ab eo ergo spera, licet brevis vitae non sit longum viaticum requirendum; tamen ab eo spera qui universam creaturam condidit, qui diabolo ea ad tempus tradidit, non ut possideat, sed ut tentet. Non enim poterat corona esse sine certamine.

PL 14, 325D

だから神に望みを置け。短い生涯のために長い旅の糧を求める必要はないとしても、それでも、全被造物を創造した者に望みを置け。神はそれらを悪魔に、所有させるためではなく、試みさせるために、一時のあいだ渡したのである。冠は、戦いなしにはあり得なかったからだ。

De Cain et Abel libri duo 1.5.21

21

Probandi erant dubii, ut justi coronarentur. 18. Dedit itaque diabolo ea, quia in his ipsis poena accipientis est, si uti nesciat. Quid est enim thesaurus luxurioso, nisi sumptus luxuriae? Unde non luxuriosus, sed frugi probatur.

PL 14, 325D

疑う者たちは試されねばならなかった。義人たちが冠を受けるためである。18. それゆえ〔神は〕それらを悪魔に与えた。それらそのものの中に、用いることを知らないなら、受け取る者への刑罰があるからだ。実際、放蕩者にとって財宝とは、放蕩の費えでなくて何か。ここから、認められるのは放蕩者ではなく、堅実な者である。

De Cain et Abel libri duo 1.5.22

22

Et ideo utere quasi frugi iis quae tibi apponuntur, ut non cum manducas multum, odibilis fias: Vigiliae enim et tormenta viro edaci (Eccli. XXXI, 23) .

PL 14, 326A

だから、供されたものを堅実な者のように用いよ。多く食べて、憎まれる者とならないためである。「大食の男には、寝ずの夜と責め苦がある」(集会の書31:23)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.23

23

Et infra: Si coactus fueris in edendo, surge et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem (Ibid., 25) . Plurimos itaque gula sua occidit, nullum frugalitas: innumeris vina nocuerunt, nulli parcimonia.

PL 14, 326A

さらに後にはこうある。「食べることを強いられたなら、立ち上がって吐け。そうすれば楽になり、汝の体に病弱を招かない」(集会の書31:25)。それゆえ、多くの者を殺したのは大食であり、質素は誰も殺さなかった。無数の者に酒は害を与え、倹約は誰にも害を与えなかった。

De Cain et Abel libri duo 1.5.24

24

Plerique inter epulas fudere animas, et mensas proprio replevere sanguine. Aliis cruditas vocem simul rapuit et sensum: et si aliquibus cruditas noxia non fuit, his ruinam fecit ebrietas.

PL 14, 326A

多くの者が宴のさなかに命を注ぎ出し、食卓を自分の血で満たした。ある者たちからは、消化不良が声と感覚をいっぺんに奪った。そして、ある者たちには消化不良が害にならなかったとしても、酩酊が彼らを破滅させた。

De Cain et Abel libri duo 1.5.25

25

Alios enim in crimen egit ebrietas; etsi ipsa crimen sit, alios ad egestatem redegit. Postremo audi quos Christus excludat: Cum intraverit, inquit, paterfamilias, et clauserit ostium, incipietis foris stare, et pulsare ostium dicentes: Aperi nobis.

PL 14, 326A

酩酊はある者たちを罪へ駆り立て(酩酊そのものが罪ではあるが)、ある者たちを窮乏へ追いやった。最後に、キリストがどのような者たちを締め出すかを聞け。「家の主人が入って、戸を閉めたなら、汝らは外に立ち、戸を叩いて、『我々に戸を開けてくれ』と言い始める」。

De Cain et Abel libri duo 1.5.26

26

Et respondens dicet: Nescio vos unde estis, recedite a me, omnes operarii iniquitatis. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te, et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Et dicet vobis: Nescio unde estis (Luc. XIII, 25 et seq.) .

PL 14, 326B

「すると彼は答えて言う。『汝らがどこから来たか私は知らない。私から離れ去れ、不義を行うすべての者よ』。そのとき汝らは言い始める。『我々は汝の前で食べ、飲み、汝は我々の広場で教えた』。すると彼は汝らに言う。『汝らがどこから来たか私は知らない』」(ルカ13:25以下)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.27

27

Audisti quid de manducantibus dixerit. Audi nunc quid de jejunantibus dicat: Beati qui nunc esuriunt et sitiunt, quia saturabuntur (Luc. VI, 21) . Et infra; Vae vobis qui saturati estis, quoniam esurietis (Ibid., 25) . 19. Sed vis manducare, vis bibere?

PL 14, 326B

あなたは、食べる者たちについて彼が何と言ったかを聞いた。今度は、断食する者たちについて何と言うかを聞け。「今飢え渇く者は幸いである。彼らは満たされるからである」(ルカ6:21)。さらに後ではこうある。「満たされている汝らは災いである。汝らは飢えるからである」(ルカ6:25)。19. だが、あなたは食べたいのか、飲みたいのか。

De Cain et Abel libri duo 1.5.28

28

Veni ad convivium sapientiae quae invitat omnes cum magna praedicatione dicens: Venite et edite panes meos, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 5) . Delectant cantica quae epulantem demulceant?

PL 14, 326B

知恵の宴に来い。知恵は大きな呼びかけで皆を招いて言う。「来て、私のパンを食べ、私が汝らに混ぜたぶどう酒を飲め」(箴言9:5)。宴を楽しむ者をなだめる歌が楽しいのか。

De Cain et Abel libri duo 1.5.29

29

Audi hortantem, audi cantantem Ecclesiam, non solum in canticis, sed etiam in Canticis canticorum: Manducate, proximi mei, et bibite, et inebriamini, patres mei (Cant. V, 1) . Sed haec ebrietas sobrios facit; haec ebrietas gratiae, non temulentiae est.

PL 14, 326C

勧める教会、歌う教会を聞け。歌の中でだけでなく、雅歌〔ラテン語の書名は「歌の中の歌」で、前の canticis(歌)と語を掛けている〕の中でも歌う教会である。「食べよ、私の隣人たちよ、そして飲め、酔え、私の父たちよ」(雅歌5:1)。だが、この酩酊は人を冷静にする。この酩酊は恩寵の酩酊であり、泥酔ではない。

De Cain et Abel libri duo 1.5.30

30

Laetitiam generat, non titubantiam. Nec verearis ne in convivio Ecclesiae aut grati odores tibi, aut dulces cibi, aut diversi potus, aut convivae nobiles desint, aut decentes ministri. Quid Christo nobilius, qui in convivio Ecclesiae et ministrat et ministratur?

PL 14, 326C

それは喜びを生み、よろめきを生まない。教会の宴に、心地よい香りや、甘い食べ物や、さまざまな飲み物や、高貴な客人や、ふさわしい給仕が欠けているのではないかと、あなたは恐れるな。教会の宴で給仕し、また給仕されるキリストより高貴な者があろうか。

De Cain et Abel libri duo 1.5.31

31

Istius convivae recumbentis annecte te lateri, ac te Deo conjunge; non fastidias mensam quam Christus elegit dicens: Introivi in hortum meum, soror mea sponsa, vindemiavi myrrham cum aromatibus meis: manducavi panem meum cum melle meo, et bibi vinum cum lacte meo (Ibid.) .

PL 14, 326C

この横たわる客の脇に身をつなぎ、神に結び付け。キリストが選んだ食卓を嫌ってはならない。彼は言う。「私は私の園に入った、私の妹、花嫁よ。私は没薬を香料とともに摘み取った。私は私の蜜とともに私のパンを食べ、私の乳とともに私のぶどう酒を飲んだ」(雅歌5:1)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.32

32

In horto, hoc est, in paradiso est convivium Ecclesiae, ubi erat prius Adam, quam peccatum committeret. Ibi recumbebat Eva priusquam culpam crearet et pareret.

PL 14, 326D

園、すなわち楽園に、教会の宴がある。そこには、罪を犯す前のアダムがいた。そこでエバは、罪責を生み出して産む前に、横たわっていた。

De Cain et Abel libri duo 1.5.33

33

Ibi vindemiabis myrrham, hoc est, Christi sepulturam; ut consepultus cum illo per baptismum in mortem, quemadmodum ille surrexit ex mortuis, et tu resurgas. Ibi manducabis panem qui confirmat cor hominis. Mel gustabis, quo tuorum dulcescat meatus faucium.

PL 14, 326D

そこであなたは没薬を摘む。それはすなわちキリストの埋葬である。洗礼によって死にまでともに葬られた者として、彼が死者の中から甦ったように、あなたもまた甦るためである。そこであなたは、人の心を強めるパンを食べる。蜜を味わい、それによってあなたの喉の通り道は甘くなる。

De Cain et Abel libri duo 1.5.34

34

Vinum bibes cum lacte, hoc est, cum splendore et sinceritate: sive quod pura simplicitas sit; sive quod immaculata gratia, quae in remissionem sumitur peccatorum; sive quod parvulos consolationis suae lactet uberibus, ut ablactati in deliciis, in plenitudinem perfectae aetatis adolescant.

PL 14, 327A

あなたは乳とともにぶどう酒を飲む。すなわち、輝きと純粋さとともに飲む。それは、純粋な素朴さだからであり、あるいは、罪の赦しのために受ける汚れなき恩寵だからであり、あるいは、幼子たちを自らの慰めの乳房で養い、乳離れして喜びのうちにある者たちが、完全な年齢の満ち満ちた姿にまで成長するようにするからである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.35

35

Succede ergo in hoc convivium. An metuis ne angustior domus et brevis convivii locus te comprimat? O Israel, quam magna est domus Domini, et ingens locus possessionis ejus! Magnus, et non habet finem, altus, et immensus (Baruch. III, 24) .

PL 14, 327A

それゆえ、この宴に入れ。それとも、家が狭すぎ、宴の場所が小さくて、自分が押しつぶされないかと恐れるのか。「おお、イスラエルよ、主の家はなんと大きく、その所有の場はなんと広大なことか。大きく、終わりがなく、高く、計り知れない」(バルク3:24)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.36

36

Ibi fuerunt gigantes illi, qui ab initio fuerunt statura magna scientes praelium. Non hos elegit Dominus. Et merito non elegit, quia praelium, non pacem sciebant. Et ideo tu pacem disce, ut eligaris a Deo.

PL 14, 327A

そこにはあの巨人たちがいた。初めから背丈が大きく、戦いを知っていた者たちである。主は彼らを選ばなかった。選ばなかったのは当然である。彼らは平和ではなく戦いを知っていたからだ。だからあなたは平和を学べ。神に選ばれるためである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.37

37

Sed ne forte incomptam domus magnitudinem putes, et diversoria te columnata delectent: sapientia aedificavit sibi domum, et fulsit columnas septem. Ipse etiam Dominus Jesus multas mansiones apud Patrem suum esse commemorat (Joan. XIV, 2) .

PL 14, 327A

あなたが家の大きさを飾り気のないものと思い、列柱のある宿所に心を奪われることのないように言っておく。「知恵は自分のために家を建て、七本の柱で支えた」〔fulsit は fulgeo(輝く)の完了とも同形だが、columnas を目的語とする fulcio(支える)の完了と取った〕。主イエス自身も、自分の父のもとに多くの住まいがあると語っている(ヨハネ14:2)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.38

38

In hac ergo domo epulaberis animae cibos, potusque mentis; ut postea non esurias, neque sitias umquam. Qui enim manducat, manducat usque ad satietatem; et qui bibit, usque ad ebrietatem bibit.

PL 14, 327B

それゆえ、この家で、あなたは魂の食物と精神の飲み物を楽しむ。その後はもう飢えることも渇くこともない。食べる者は満腹するまで食べ、飲む者は酔うまで飲むからである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.39

39

20. Sed haec ebrietas pudicitiae custos est: illa vini ebrietas fomes libidinis, quo per carnes vaporantur interna viscera, animus ignescit, anima exuritur. Saevus criminum stimulus libido est, quae numquam manere quietum patitur affectum.

PL 14, 327B

20. だが、この酩酊は貞潔の番人である。あのぶどう酒の酩酊は情欲の火種であり、それによって肉を通して内臓が熱せられ、心が燃え、魂が焼き尽くされる。情欲は罪の残酷な刺であり、情動が静かにとどまるのを決して許さない。

De Cain et Abel libri duo 1.5.40

40

Nocte fervet, die anhelat, de somno excitat, a negotio abducit, a ratione revocat, aufert consilium, amantes inquietat, lapsos inclinat, castis insidiatur, potiendo inflammat, usuque accenditur.

PL 14, 327B

情欲は夜は燃え、昼は喘ぎ、眠りから起こし、仕事から引き離し、理性から連れ戻し、分別を奪い、愛する者を落ち着かなくさせ、倒れた者をさらに押し倒し、貞潔な者を待ち伏せ、手に入れることで燃え上がり、用いることで火がつく。

De Cain et Abel libri duo 1.5.41

41

Nullus peccandi modus, et inexplebilis scelerum sitis, nisi morte amantis exstingui non potest. Et ideo ait Apostolus: Fugite fornicationem (I Cor. VI, 18) ; ut veloci fuga tamquam furiosae dominae declinare saevitiam, et tetro servitio exire possimus.

PL 14, 327C

罪を犯すのに限度はなく、罪への飽くことのない渇きは、愛する者の死によるほかは消すことができない。それゆえ使徒は言う。「淫行から逃げよ」(一コリント6:18)。素早い逃走によって、狂った女主人のような残酷さを避け、忌まわしい隷属から出られるようにするためである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.42

42

21. Nam quid de avaritia dicam, insatiabili pecuniae cupiditate, et quadam aeris libidine, quae quo plura abstulerit, eo magis inopem esse se credit? Omnibus invida, sibi vilis, in summis divitiis inops, affectu extenuat quod censu abundat.

PL 14, 327C

21. では、貪欲について何と言おうか。金への飽くことのない欲望、金銭への一種の情欲であり、より多く奪うほど、自分はいっそう貧しいと信じる。すべての者に妬み深く、自分にはけち、極みの富のうちで貧しく、財産では有り余っているものを、心情では痩せ細らせる。

De Cain et Abel libri duo 1.5.43

43

Nullus rapiendi modus, ubi nulla mensura cupiendi. Sic inflammat animum, sic igne suo pascit eum, ut hoc loco distet, quod illa formarum adultera sit, ista terrarum.

PL 14, 327C

奪うことに限度はない。欲することに節度がないからだ。貪欲は魂をこのように燃え立たせ、自らの火で養う。その違いはただ、前者〔情欲〕は美しい姿の姦通者であり、後者〔貪欲〕は土地の姦通者であることである。

De Cain et Abel libri duo 1.5.44

44

Elementa concutit, mare sulcat, terram effodit, coelum votis fatigat, nec sereno grata nec nubilo, condemnat proventus annuos, fetusque terrarum arguit. Sed haec aegritudo est animae, non sanitas.

PL 14, 327D

貪欲は諸元素を揺さぶり、海に溝を引き、地を掘り返し、願いで天を疲れさせ、晴れにも曇りにも満足せず、毎年の収穫を責め、土地の産物をなじる。だが、これは魂の病であり、健全さではない。

De Cain et Abel libri duo 1.5.45

45

Denique Ecclesiastes dicit: Est languor malus quem vidi sub sole, divitias custodiri in malum possidentis eas (Eccle. V, 12) . Et supra: Qui diligit argentum, non satiabitur argento (Ibid., 9) . Et: Nec est finis acquisitionis eorum (Baruc. III, 18) .

PL 14, 327D

さらにコヘレトは言う。「私が日の下で見た悪い病がある。富は、それを持つ者の災いのために守られている」(コヘレトの言葉5:12)。さらに前にはこうある。「銀を愛する者は銀に満たされない」(コヘレトの言葉5:9)。また、「彼らの獲得には終わりがない」(バルク3:18)。

De Cain et Abel libri duo 1.5.46

46

Si quaeris thesauros, accipe invisibiles et occultos quos in coeli altissimis, non quos in terrarum venis requiras. Esto pauper spiritu, et eris dives qualicumque censu; quia non in abundantia divitiarum vita est hominis, sed in virtute ac fide. Istae te divitiae verum divitem facient, si sis in Deum dives.

PL 14, 327D

もしあなたが宝を求めるなら、目に見えない隠れた宝を受け取れ。それは天の最も高いところに求めるのであって、地の鉱脈に求めるのではない。霊において貧しい者であれ。そうすればどのような財産を持とうと富む者となる。人の命は、富の豊かさのうちにではなく、徳と信仰のうちにあるからだ。これらの富が、あなたを真に富む者とするだろう、あなたが神に対して富む者であるなら。