ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De Abraham libri duo

Liber II, Caput X 第II巻 第X章

Ambrose of Milan · De Abraham libri duo · PL 14, 489B · 48 sectiones

De Abraham libri duo 2.10.1

1

Cum dicitur Abraham, semini tuo dabo terram hanc; ei vera beatitudo promittitur: magis tamen praefiguratur Ecclesia, cujus typus in Sara sterili, ut Synagogae atque haeresum in Agar ancilla exprimitur.

PL 14, 489B

アブラハムに「汝の子孫にこの地を与える」と告げられるとき、真の幸福が彼に約束される。しかしむしろ教会が予表されており、その予型は不妊のサラに、シナゴーグと諸異端の予型は女奴隷ハガルに表される。

De Abraham libri duo 2.10.2

2

Quae debeat esse sapientis vigilantia; et quid sit, quod Abrahae Deus pollicetur illis verbis, augebo te valde, etc. 68. Post haec secutum est oraculum Dei dicentis: Semini tuo dabo terram hanc, a flumine Aegypti usque ad flumen magnum Euphraten (Gen. XV, 18) .

PL 14, 489B

賢者の見張りはどのようなものであるべきか。また、「私は汝を大いに増やそう」などの言葉で神がアブラハムに約束することは何か。68. この後に、神の託宣が続いた。神は言う、「汝の子孫にこの地を与える。エジプトの川から、大河エウフラテスまで」(創世記15:18)。

De Abraham libri duo 2.10.3

3

Qui futuram gloriam demonstraverat, debuit etiam conferenda virtutum merita polliceri. Ipse enim et adjutor laborantium, et remunerator innocentium est. Aegyptus hic nomen non regionis, sed fluminis est.

PL 14, 489C

来たるべき栄光を示した神は、授けられるべき徳の功績をも約束せねばならなかった。神自身が、労する者たちの助け手であり、無垢な者たちに報いる者だからである。ここで「エジプト」は、地域の名ではなく、川の名である。

De Abraham libri duo 2.10.4

4

Sic enim veteres Nilum vocabant, sive quod ipse regioni nomen dedisset, sive quod regionis accepisset vocabulum.

PL 14, 489C

古人はナイル川をそう呼んだからである。川が地域に名を与えたのか、それとも地域の呼び名を川が受けたのか、いずれかである。

De Abraham libri duo 2.10.5

5

Denique et poeta graecus testificatur ita esse, dicens: Στῆσα δ' ἐν Αἰγύπτῳ ποταμῷ νέας ἁμφιελίσσας. (Homer., Odyss., Ξ) Angustum autem et vile est, ut putemus quod coelestibus signis terrena spoponderit.

PL 14, 489C

ギリシアの詩人もそのとおりだと証言して言う、「私はエジプトの川に、両舷の反り返った船々を停めた」〔ギリシア語〕(ホメロス『オデュッセイア』第14歌)。だが、天に属するしるしに対して地上のものを約束したと考えるのは、狭く、卑しいことである。

De Abraham libri duo 2.10.6

6

Itaque consideremus ne forte perfectam beatitudinem et consummationem bonorum meritorum promiserit.

PL 14, 489D

それゆえ、神が完全な幸福と、善き功績の完成を約束したのではないか、よく考えよう。

De Abraham libri duo 2.10.7

7

Perfecta enim beatitudo ex tribus istis videtur subsistere, corporis, atque animae, et accidentibus bonis, quae Graeci ἐνόντα dixerunt; ut sit corporis castimonia, patientia, vel temperantia, sit animae prudentia, atque justitia.

PL 14, 490A

完全な幸福は、次の三つ、すなわち体、魂、そして付随する善から成り立つと見える。この付随する善をギリシア人は「エノンタ」(そこにあるもの)と呼んだ〔底本のギリシア語は「エノンタ」。「外的な善」を指す語(エクトス)の誤りか〕。すなわち、体には貞潔、忍耐、あるいは節制があり、魂には思慮と正義がある。

De Abraham libri duo 2.10.8

8

Aegyptus igitur flumen corporalia videtur significare. Unde et Geon (Gen. II, 13) dictus est ipse fluvius; quia de terra figuratus est homo. Euphrates autem quae sunt animae; eo quod fons sit justitia caeterarum virtutum, quae virtutes alias illuminet.

PL 14, 490A

それゆえ、エジプトという川は、体に属するものを表すと見える。このためこの川自体もゲオン(創世記2:13)と呼ばれた〔ゲオンの名を「土」を意味する語と結びつけて説明していると取った〕。人間が土から形づくられたからである。エウフラテスは、魂に属するものを表す。正義がほかの徳の源泉であり、他の徳を照らすからである。

De Abraham libri duo 2.10.9

9

Prudentia enim sine justitia nocet: fortitudo quoque nisi eam justitia temperet, intolerabilis insolentia est, furori quam rationi proprior, dominationi quam libertati.

PL 14, 490A

思慮は正義がなければ害をなす。勇気もまた、正義がこれを和らげなければ、耐えがたい傲慢であり、理性よりも狂暴に近く、自由よりも支配に近い。

De Abraham libri duo 2.10.10

10

Sobrietas et temperantia privata bona sunt, nec ulli usui, nisi justa erga Deum reverentia, et fidei mente pietatem colas. Justitia sola est quae virtutes omnes complectitur, et commendat omnes.

PL 14, 490A

節度と節制は私的な善であって、あなたが神に対する正しい畏敬をもって、信仰の精神によって敬虔を培うのでなければ、何の役にも立たない〔reverentia を奪格に取った。ミーニュの脚注によれば、nec ulli usui を写本の一部と古い諸版は nec ullius vi と、後の諸版は nec ullius vis と読む〕。すべての徳を包み込み、すべての徳を引き立てるのは、正義だけである。

De Abraham libri duo 2.10.11

11

Accidentia quoque sunt negotiationes, mercaturae, et agriculturae, competentia quaestus laborum operumque ruralium. Sunt etiam corporis accidentia salubritas, et commoditas valetudinis, decus, fortitudo, quae ex tempore accidunt, et cum aetate mutantur.

PL 14, 490B

付随する善には、また、商取引、交易、農耕があり、労苦や農作業から得られる収益にかなうものである。また体に付随する善として、健全さ、健康の好ましい状態、風采、体力があり、これらは時に応じて生じ、年齢とともに変わる。

De Abraham libri duo 2.10.12

12

69. Non mediocrem hanc triplicem gratiam putes. Habes enim perfectionem perfectam in Evangelio. Nam cum dicit Dominus Jesus legisperito illi: Diliges Dominum Deum tuum (Matth. XXII, 37) , animae justitiam mandat tenendam.

PL 14, 490B

69. この三重の恩寵を並のものと思ってはならない。あなたは福音書に完全な完成を見いだすからである。主イエスがあの律法学者に「汝の神、主を愛せよ」(マタイ22:37)と言うとき、魂の正義を保つよう命じているのである。

De Abraham libri duo 2.10.13

13

Etiamsi honorari parentes justum est, quanto magis parenti omnium deferr debet honorificentia? Rursus cum dicit: Non occides, non adulterium, non furtum facies, non falsum testimonium dices (Matth. XIX, 18) , virtutes corporis servandas admonet.

PL 14, 490B

両親が敬われるのが正しいとしても、万物の親には、どれほどいっそう敬意が払われねばならないことか〔底本は deferr。deferri と読む〕。また「殺すな。姦淫するな。盗むな。偽りの証言を語るな」(マタイ19:18)と言うとき、体の徳を守るよう諭している。

De Abraham libri duo 2.10.14

14

In posterioribus vero dicens: Nemo est qui relinquat domum, aut parentes, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum nunc in hoc tempore, in saeculo autem venturo vitam aeternam possidebit (Luc. XVIII, 29 et 30) ; nonne incrementa bonorum accidentium cum animae corporisque remuneratione promittit?

PL 14, 490C

さらに後の箇所では、「神の国のために、家、あるいは両親、あるいは妻、あるいは子らを捨てて、今この時にその七倍を受けない者はいない。来たるべき世においては、永遠の生命を所有する」(ルカ18:29-30)と言う。これは、付随する善の増加を、魂と体への報いとともに約束しているのではないか。

De Abraham libri duo 2.10.15

15

70. Haec quae simplicibus verbis sacra Scriptura exprimit, magno quodam cothurno Aristoteles (Lib. I Ethic. c. 8) et Peripatetici personant, atque extollunt. Pythagoricum quoque dogma esse testificantur sui. Sed quis illorum aequavit Abraham tempore?

PL 14, 490C

70. 聖書が素朴な言葉で表すこれらのことを、アリストテレス(『倫理学』第1巻第8章)と逍遥学派は、いわば大仰な悲劇の高靴を履いて、声高に語り、持ち上げる。彼ら自身の側の者たちは、それがピュタゴラスの教説でもあると証言する。しかし、彼らのうちの誰が、時代においてアブラハムに並んだか。

De Abraham libri duo 2.10.16

16

Quis auctoritate et sapientia Dominum, cujus oraculo Abraham triplicis hujus gratiae munus agnoscit? 71. Dantur autem ei tamquam in disciplinam alienigenae nationes; ut mens aequi observantissima recidat vitia, emendet errata.

PL 14, 490C

権威と知恵において、主に並んだ者がいるか。その託宣によって、アブラハムはこの三重の恩寵の賜物を知るのである。71. また彼には、異国の諸民族が、いわば教導を受けるべき者として与えられる。公正をこの上なく守る精神が、悪徳を断ち、誤りを正すためである。

De Abraham libri duo 2.10.17

17

Magis tamen evidens Ecclesiae declaratur mysterium, quia per apostolos ejus qui sunt Israelitae, quorum patres, et ex quibus patribus Christus secundum carnem sub lege factus est, congreganda Ecclesia foret credituris populis nationum.

PL 14, 490D

しかし教会の奥義は、いっそう明らかに示される。その使徒たちはイスラエル人であり、その父祖たちから、肉によればキリストが律法の下に生まれた。この使徒たちを通して、教会が、信じることになる諸国民の民から集められるはずだったからである。

De Abraham libri duo 2.10.18

18

Quos non otiose decem numero significavit, sed ut ostenderet quod illi ante perfidi, ubi mensuram pietatis implessent, profecto essent fidei adepturi coronam.

PL 14, 491A

託宣がこれらの民を十という数で示したのは無意味ではなく、かつて不信であった彼らが、敬虔の度量を満たしたならば、必ずや信仰の冠を得ることを示すためであった。

De Abraham libri duo 2.10.19

19

72. Denique sequitur quia Sara uxor Abrahae sterilis fuerat (Gen. XXVI, 1) : erat autem ei ancilla Aegyptia cui nomen Agar quod ad Ecclesiam pertinere in ea expositione quam de moralibus scripsimus, apostolicis docuimus exemplis (Lib. I de Abraham. c. 4) .

PL 14, 491A

72. 続いて、アブラハムの妻サラが不妊であったことが述べられる(創世記26:1)〔ミーニュの引照は創世記26:1。創世記16:1 の誤りか〕。また彼女にはエジプト人の女奴隷がいて、名をハガルといった。これが教会に関わることを、我々は道徳について書いた講解において、使徒の実例によって教えた(『アブラハムについて』第1巻第4章)。

De Abraham libri duo 2.10.20

20

Ecclesia enim sterilis videtur in hoc saeculo; quia non saecularia parturit, nec praesentia, sed futura, hoc est, non ea quae videntur. Hujus ancilla est Synagoga, vel omnes haereses, quae servos, non liberos creat. Ideoque Agar dicitur habitatio.

PL 14, 491A

教会はこの世では不妊に見える。この世のものを産まず、現在のものを産まず、将来のものを、すなわち見えるものではないものを産むからである。その女奴隷は、シナゴーグ、あるいはすべての異端であり、奴隷を生み、自由人を生まない。それゆえハガルは「住まい」と呼ばれる。

De Abraham libri duo 2.10.21

21

Etenim temporalis spem fovet, non perpetuae possessionis gratiam tenet. Itaque ut non insolens partu corporeo fiat ancilla ejus, et jus Ecclesiae sibi vindicet, dicitur ibi: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac (Gen. XXI, 10) .

PL 14, 491A

この女奴隷は、一時のものに希望をはぐくみ、永続する所有の恩寵を保たないからである。それゆえ、その女奴隷が肉の出産によって思い上がることなく、教会の権利を自分のものと主張することもないように、そこでこう言われる。「この女奴隷とその子を追い出せ。女奴隷の子は、私の子イサクとともに、相続人にならないからである」(創世記21:10)。

De Abraham libri duo 2.10.22

22

73. Sed etiam in singulis Sara est, et in singulis Agar. Sara virtus vera est, vera sapientia: Agar autem est versutia, tamquam ancilla perfectioris virtutis. Alia enim sapientia spiritalis, alia sapientia hujus mundi.

PL 14, 491B

73. だが、一人ひとりのうちにもサラがあり、ハガルがある。サラは真の徳、真の知恵であり、ハガルは悪知恵であって、より完全な徳の女奴隷のようなものである。霊的な知恵と、この世の知恵とは別だからである。

De Abraham libri duo 2.10.23

23

Ideo etiam Aegyptia scribitur; quia philosophica eruditio abundavit in Aegypto. Denique et Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, sed abjecit eam praeferens Aegypti thesauris opprobrium pro Christi nomine.

PL 14, 491B

それゆえ彼女は「エジプトの女」とも記されている。哲学的な教養がエジプトに豊かだったからである。モーセもまた、エジプト人のあらゆる知恵に通じていたが、それを投げ捨て、キリストの名のための恥辱を、エジプトの宝よりも選んだ。

De Abraham libri duo 2.10.24

24

Nam si illam judicasset alicujus momenti esse sapientiam, non utique dixisset: Precor, Domine, non sum dignus ante hesternam et nudiustertianam diem, neque ex quo coepisti loqui servo tuo; gracili enim collocutione, et tardiore lingua ego sum (Exod. IV, 10) .

PL 14, 491B

もし彼がその知恵に何らかの重みがあると判断していたなら、決してこうは言わなかったであろう。「主よ、願う。私は昨日も一昨日も、また汝が汝の僕に語りはじめてこのかたも、ふさわしくない。私は話しぶりが貧しく、舌の鈍い者である」(出エジプト記4:10)。

De Abraham libri duo 2.10.25

25

Denique quasi inerudito respondetur ei quod erudiretur a Domino: Ego aperiam os tuum, et instruam te quod debeas loqui (Ibid., 12) .

PL 14, 491C

そこで、教養のない者に対するように、主から教えられるであろうと彼に答えられる。「私が汝の口を開き、汝が語るべきことを教えよう」(出エジプト記4:12)。

De Abraham libri duo 2.10.26

26

74. Praeclarum autem mysterium, quod lex non satis plena erat; ut persuaderet populis, et gentes vocaret, vel quia clausa foret usque ad Christi adventum, qui exponens nobis prophetica oracula, et proferens Lectionis veteris testimonia, veluti quoddam os legis aperuit; ut fidei clamor in totum perveniret orbem.

PL 14, 491C

74. ところで、すぐれた奥義がある。それは、律法が、民を説得し、諸民族を招くには十分に満ちていなかったこと、あるいは、キリストの到来までは閉ざされていたことである。キリストは、我々に預言者たちの託宣を解き明かし、古い朗読の証言を示して、いわば律法の口を開いた。信仰の叫びが全世界に行き渡るためである。

De Abraham libri duo 2.10.27

27

Unde et mystice ait Sara: Conclusit me Dominus ut non pariam; intra ergo ad ancillam meam, et filium facies ex illa (Gen. XVI, 2) .

PL 14, 491C

それゆえサラも奥義的に言う。「主は私を閉ざして、産まないようにした。だから、私の女奴隷のもとに入れ。汝はその女から子をもうけるであろう」(創世記16:2)。

De Abraham libri duo 2.10.28

28

Quo agnoscas in praedestinatione fuisse semper Ecclesiam Dei, et paratam fidei fecunditatem, quando juberet Dominus prorumpere, sed voluntate Domini certo reservatam tempori.

PL 14, 491D

これは、あなたが、神の教会が予定のうちに常にあったこと、また信仰の実り豊かさが、主が出現を命じるときのために備えられていたこと、しかし主の意志によって定まった時のために取っておかれていたことを、知るためである。

De Abraham libri duo 2.10.29

29

Denique sic scriptum est: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te (Esai. XLIX, 8) . Advertimus itaque quod festinabat fides Ecclesiae, sed conclusa erat ejus fecunditas.

PL 14, 491D

こう書かれている。「受け入れられる時に、私は汝を聞き入れ、救いの日に、汝を助けた」(イザヤ49:8)。それゆえ我々は、教会の信仰が急いていたが、その実り豊かさが閉ざされていたことに気づく。

De Abraham libri duo 2.10.30

30

Quo verbo demonstratur quoniam exspectabat partus sui tempora; quia quod conclusum est aperiri solet.

PL 14, 492A

この言葉は、教会が自らの出産の時を待っていたことを示す。閉ざされたものは、開かれるのが常だからである。

De Abraham libri duo 2.10.31

31

Qua ratione conclusa fuerit, docet te Apostolus dicens: Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . . . . (Rom. XI, 32) Ut non volentis neque currentis, sed miserantis Dei (Rom. IX, 16) esset gratia; ne te ipsum justificares, sed omnia tribueres Deo qui te vocavit.

PL 14, 492A

どのような理由で閉ざされたかを、使徒があなたに教えて言う。「神はすべての者を不信のうちに閉じ込めた、すべての者を憐れむためである。……」(ローマ11:32)。それは、恩寵が「望む者のでも走る者のでもなく、憐れむ神の」ものであるためである(ローマ9:16)。あなたが自分自身を義とせず、あなたを召した神にすべてを帰するようにするためである。

De Abraham libri duo 2.10.32

32

Nemo ergo pigrescat, et excusationem praetendat desidiae suae, quo serius credat, quia scriptum est non volentis, neque currentis esse. Consideret enim quid additum sit, Sed miserantis, inquit, Dei.

PL 14, 492A

だから、誰も怠けてはならない。より遅く信じるための、自らの怠惰の言い訳を持ち出してはならない。「望む者のものでも、走る者のものでもない」と書かれているからといって。何が付け加えられたかを考えるべきである。「しかし憐れむ神のものである」と彼は言う。

De Abraham libri duo 2.10.33

33

Talem te ergo praebe bonis studiis et prompta fide; ut Deus tui misereatur, et vocet te sicut Ecclesiam vocavit dicens: Palam factus sum non quaerentibus me, apparui iis qui de me non interrogabant (Esai. LXV, 1) .

PL 14, 492A

それゆえ、あなたは善き努力と速やかな信仰によって、そのような者として自らを示せ。神があなたを憐れみ、教会を召したときのようにあなたを召すためである。そのとき神はこう言った。「私を求めない者たちに、私は明らかになった。私について尋ねなかった者たちに、私は現れた」(イザヤ65:1)。

De Abraham libri duo 2.10.34

34

75. Et recte praemissa sunt inferiora, ut meliora sequerentur. Peperit ancilla servos, ut eos Ecclesia liberos faceret, et de servitute populos ad libertatem vocaret, de culpa ad innocentiam, de offensa ad gratiam.

PL 14, 492B

75. 劣ったものが先に置かれ、より善いものが続くようにされたのは、正しい。女奴隷は奴隷を産み、それを教会が自由人にした。教会は諸民を奴隷状態から自由へ、咎から無垢へ、過ちから恩寵へと呼んだのである。

De Abraham libri duo 2.10.35

35

Singulorum quoque hominum si spectes ordinem, non omnes a perfectis inchoaverunt, nec apud omnes tempore prima est, sed merito antiquior perfecta virtus.

PL 14, 492B

一人ひとりの人間の順序を見るなら、すべての者が完全なものから始めたのではなく、すべての者において、完全な徳が時間の上で最初にあるのでもない。功の点でこそ、完全な徳のほうが先〔古い〕である。

De Abraham libri duo 2.10.36

36

Prudentis igitur mentis est considerare quamdiu imperfecta est anima, quae sunt secum deliberet, ut vel in posterioribus se exerceat virtutum disciplinis, donec exercitii usu valescat.

PL 14, 492B

それゆえ、魂が不完全である間、自らに関して何を熟慮すべきかを考えるのは、思慮ある精神のなすことである。せめて徳の修練のうちの後に来るもの〔劣ったもの〕においてでも自らを鍛え、訓練の実践によって強くなるまでそうするためである〔in posterioribus は disciplinis にかかると取った〕。

De Abraham libri duo 2.10.37

37

Dum vero se erroris involucris exuerit, et ab omni enodaverit offensione, consummatam sui purgationem exhibens, tunc suo nitatur ordine magnos partus edere.

PL 14, 492B

だが、誤りの覆いを脱ぎ捨て、あらゆるつまずきから自らを解きほどき、自らの完全な浄めを示したとき、そのときこそ、自分の順序に従って、大きな産みを成し遂げようと努めるべきである。

De Abraham libri duo 2.10.38

38

76. Praeterea dicitur Abrahae: Esto sine reprehensione (Gen. XVII, 1) ; cui dabatur spiritus sapientiae sanctus, integer, bene mobilis, immaculatus.

PL 14, 492C

76. さらに、アブラハムに告げられる。「非難されるところなき者であれ」(創世記17:1)。彼には、知恵の霊が与えられていた。聖で、欠けるところなく、よく動き、汚れのない霊である。

De Abraham libri duo 2.10.39

39

Oportet igitur viri sapientis animam die noctuque in exercitio jugi specula praetendere, numquam somno indulgentem, perpetuis vigiliis intentam Deo ad comprehensionem rerum earum quae sunt, et singularum causarum cognitionem.

PL 14, 492C

それゆえ、賢者の魂は、昼も夜も絶えざる修練のうちに見張り台を立て、決して眠りにふけらず、不断の不眠のうちに神へと注意を向けて、存在するものの把握と、個々の原因の認識に至るべきである。

De Abraham libri duo 2.10.40

40

Sed etiam futurorum interpres sapientia est, scit praeterita, et de futuris aestimat. Scit versutias sermonum, et solutiones argumentorum. Signa et monstra scit antequam fiant, et eventus temporum et saeculorum.

PL 14, 492C

知恵はまた、将来のことの解き明かし手でもあり、過去を知り、将来について推し量る。言葉の巧みな綾を知り、論証の解き方を知る。しるしと不思議を、それが起こる前に知り、時と世のなりゆきを知る。

De Abraham libri duo 2.10.41

41

Non potest igitur bonus atque perfectus non esse qui hanc acquisierit; quia et omnem habet virtutem, et imago bonitatis est. Unde et saeculi istius sophistae traxerunt definitionem hujusmodi, quod sapiens vir bonus dicendi peritus sit.

PL 14, 492C

それゆえ、この知恵を得た者は、善き者、完全な者でないことはありえない。知恵はあらゆる徳を備え、善の像だからである。このため、この世のソフィストたちも、「賢者とは、語ることに巧みな善き人である」という定義を引き出した。

De Abraham libri duo 2.10.42

42

77. Redeamus nunc ad donum Dei quo nihil plenius. Quid enim melius sapientia? Quid pejus vanitate? Quid deterius superstitione?

PL 14, 492D

77. 今や神の賜物に立ち返ろう。それ以上に満ち足りたものはない。知恵より善いものが何があろうか。空しさより悪いものが何があろうか。迷信より劣るものが何があろうか。

De Abraham libri duo 2.10.43

43

Ideoque tamquam ei cui promiserat plenitudinem perfectionis, ait: Augebo te valde, et ponam te in gentes, et reges de te erunt (Gen. XVII, 6) : quia ejus qui fidelis est, totus mundus divitiarum est, et augetur, non minuitur ut stultus.

PL 14, 492D

それゆえ、完全さの充満を約束した相手に対するように、神は言う。「私は汝を大いに増やし、汝を諸民族のうちに置く。汝から王たちが出る」(創世記17:6)。信ある者にとっては、全世界が富であり、その者は増し加えられ、愚か者のようには減らされないからである。

De Abraham libri duo 2.10.44

44

Ponitur in gentes Abraham, hoc est, fides ejus ad gentes transfertur, et reges saeculi qui crediderunt, et se subjiciunt Domino Jesu cui dicitur: Tibi offerent reges munera (Ps. LXVII, 30) .

PL 14, 493A

アブラハムが諸民族のうちに置かれるとは、彼の信仰が諸民族へと移されること、そして、信じたこの世の王たちが主イエスに服することである。主イエスには言われる、「汝に王たちは贈り物をささげるであろう」(詩篇67:30)。

De Abraham libri duo 2.10.45

45

Nec illud absurdum, quia ex genere Abrahae non solum reges erunt dignitate, verum etiam illi reges qui peccato non serviant, nec vincat eos malitia, supra quos regnum mors non habeat.

PL 14, 493A

また、アブラハムの血筋から出る王が、位において王である者だけでなく、罪に仕えず、悪意に負けず、死が支配を及ぼさない、あの王たちでもあると考えるのは、不合理ではない。

De Abraham libri duo 2.10.46

46

Mentis quoque bonae cognovimus reges esse et principes inventiones, quae sicut Abraham mediocris quidem generationis proventus non habet, sed abundat regalibus.

PL 14, 493A

また我々は、善き精神の見いだすもの(inventiones)が王であり君主であることを知っている。その精神は、アブラハムのように、並の世代の収穫は持たないが、王にふさわしいものに富んでいる〔quae は単数動詞 habet, abundat と合わず、「精神」を受けると取った。本文が崩れているらしい〕。

De Abraham libri duo 2.10.47

47

Cui data est terra in possessionem: ut dominetur corpori, nec sit captiva carnalium voluptatum, sed quasi famulatu debito obnoxia caro menti serviat.

PL 14, 493A

彼には、地が所有として与えられた。体を支配し、肉の快楽の捕らわれ人とならず、むしろ当然の奉仕に服する肉が精神に仕えるようにするためである。

De Abraham libri duo 2.10.48

48

Secundum personam autem Abrahae evidens mysterium Ecclesiae, quae totum orbem fidei haereditate possedit, bene pater electionis dicitur, pater fidei, pater piae confessionis.

PL 14, 493B

さらに、アブラハムその人に即して、教会の奥義は明らかである。教会は信仰の相続によって全世界を所有したのであり、〔アブラハムは〕正しく「選びの父」「信仰の父」「敬虔な告白の父」と呼ばれる。