De Monogamia 8.1
Nunc ad legem proprie nostram, id est, ad Evangelium, conversi, qualibus excipimur exemplis!
PL 2, 939Aさて、まさしく我々自身の律法、すなわち福音へと転じたとき、いかなる実例をもって我々は迎えられることか。
De Monogamia 8.2
Dum ad sententias pervenimus, ecce statim quasi in limine, duae nobis antistites christianae sanctitatis occurrunt, monogamia et continentia: alia pudica, in Zacharia sacerdote; alia integra, in Joanne antecursore; alia placans Deum, alia praedicans Christum; alia totum praedicans sacerdotem, alia plus praeferens quam propheten, scilicet eum, qui non tantum praedicaverit, aut demonstraverit coram, verum etiam baptizaverit Christum.
PL 2, 939A聖句の言葉に至るや、見よ、たちまち、いわば戸口においてであるかのように、キリスト教的な聖性を司る二人の女司祭——一度の結婚と節制とが我々を出迎える。一方は貞潔な姿を、祭司ザカリアにおいて示し、他方は全き姿を、先駆者ヨハネにおいて示す。一方は神を宥め、他方はキリストを宣べ伝える。一方は全き祭司を宣べ伝え、他方は預言者以上の者を差し出す——すなわち、キリストを宣べ伝え、あるいは面前で指し示しただけでなく、洗礼をも授けた者である。
De Monogamia 8.3
Quis enim corpus Domini dignius initiaret, quam ejusmodi caro, qualis et concepit illud et peperit. Et Christum quidem virgo enixa est, semel nuptura post partum, ut uterque titulus sanctitatis in Christi sensu dispungeretur, per matrem et virginem et univiram.
PL 2, 939B主の肉体に、これを宿しこれを産んだのと同じ質の肉にもまして、ふさわしく初めを与えうる者があろうか。実に、処女がキリストを産んだのであり、出産ののち一度だけ嫁ぐことになっていた。それは、聖性の二つの名目が、キリストに即して決着をつけられるためであった——母であり、処女であり、一度だけ嫁いだ女である一人の女によって。
De Monogamia 8.4
At ubi infans templo exhibetur, quis illum in manus suscipit? quis in spiritu primus agnoscit?
PL 2, 939Bでは、幼子が神殿に捧げられたとき、だれがこの方を両手に受け取るのか。だれが霊において最初にこの方を認めるのか。
De Monogamia 8.5
Vir justus et cautus, et utique non digamus, vel ne dignius mox Christus a foemina praedicaretur vetere vidua et univira, quae et templo dedita satis in semetipsa portendebat, quales spiritali templo, id est, Ecclesiae debeant adhaerere.
PL 2, 939B〔それは〕正しく慎み深い、そして当然ながら二度娶ってはいない男である。あるいはそれは、間もなくキリストが、年老いたやもめにして一度だけ嫁いだ女によって、より一層ふさわしく宣べ伝えられることのないようにするためでもあった。彼女は神殿に献身することによって、いかなる者たちが霊的な神殿、すなわち教会に付き従うべきかを、自らのうちに十分に予表していたのである。
De Monogamia 8.6
Tales arbitros infans Dominus expertus, non alios habuit et adultus. Petrum solum invenio maritum, per socrum; monogamum praesumo, per Ecclesiam, quae super illum aedificata, omnem gradum ordinis sui de monogamis erat collocatura.
PL 2, 939B幼子であったとき、かかる証人たちを経験した主は、成人してからも他の者たちを持たなかった。私が見出すのは、ペトロただ一人が既婚であったということであり、それは彼の姑によって知られる。私は彼を一度娶った者と推し量る。なぜなら、彼の上に建てられた教会が、その位階のあらゆる段階を、一度の結婚をした者たちから据えることになっていたからである。
De Monogamia 8.7
Caeteros cum maritos non invenio; aut spadones intelligam necesse est, aut continentes. Nec enim si penes Graecos communi vocabulo censentur mulieres et uxores, pro consuetudinis facilitate (caeterum, est proprium vocabulum uxorum), ideo Paulum sic interpretabimur, quasi demonstret uxores Apostolos habuisse.
PL 2, 939C他の者たちについては、既婚者として見出すことがないので、宦官であるか、あるいは節制する者であるかのいずれかと解さざるをえない。ギリシア人のもとでは、慣用の便宜上、女と妻とが共通の語で数えられているとしても——もっとも、妻にはそれ固有の語があるのだが——それゆえにパウロを、あたかも使徒たちが妻を持っていたことを示しているかのように解釈することはしない。
De Monogamia 8.8
Si de matrimoniis disputaret (quod in sequentibus facit, ubi magis Apostolus aliquod exemplum nominare potuisset), recte videretur dicere: Non enim habemus potestatem uxores circumducendi, sicut caeteri apostoli et Cephas (I Cor. IX)?
PL 2, 939Cもし彼が婚姻について論じているのであれば(実際、続く箇所ではそうしており、そこでは使徒はむしろ何らかの実例を挙げえたはずである)、こう言うのがふさわしく思われたであろう——「我々には、ほかの使徒たちやケファがそうしているように、妻を連れて歩く権力がないのであろうか」と(一コリント9章)。
De Monogamia 8.9
At ubi ea subjungit, quae de victuaria exhibitione abstinentiam ejus, ostendunt, dicentis: Non enim potestatem habemus manducandi et bibendi? non uxores demonstrat ab Apostolis circumductas, quas et qui non habent, potestatem tamen manducandi et bibendi habent; sed simpliciter mulieres, quae illo eodem instituto, quo et Dominum comitantes, ministrabant.
PL 2, 940Aしかし、彼が、食事の給付について彼自身の節制を示す事柄を付け加えて、「我々には食べ飲みする権力がないのであろうか」と言うとき、これは使徒たちに連れられた妻を示しているのではない。妻を持たない者たちであっても、食べ飲みする権力は持っているのだから。そうではなく、単に女たちのことである。彼女たちは、主に付き従っていたのと同じその慣わしによって、〔使徒たちに〕仕えていたのである。
De Monogamia 8.10
Jam vero si Christus reprobat Scribas et Pharisaeos, sedentes in cathedra Moysi, nec facientes quae docerent, quale est ut ipse super cathedram suam collocaret, qui sanctitatem carnis praecipere magis, non etiam obire meminissent, quam illis omnibus modis insinuarat et docendam et agendam, in primis de suo exemplo, tunc de caeteris argumentis; cum puerorum dicit esse regnum coelorum (Matth. XVIII, 3; XXIX, 14); cum consortes illis facit alios post nuptias pueros; cum ad simplicitatem columbae (Matth. XXIX, 16) provocat, avis non tantum innocuae, verum et pudicae, quam unam unus masculus novit; cum samaritanae maritum negat, ut adulterum ostendat numerosum maritum (Jo. IV, 17); cum in revelatione gloriae suae de tot sanctis et prophetis, Moysen et Helian secum mavult, alterum monogamum, alterum spadonem!
PL 2, 940Aさらに、もしキリストが、モーセの座に着きながら自ら教えることを行わない律法学者やファリサイ人を咎めるのであれば、この方自身が、肉の聖性を命じることは覚えていても、それを自ら行うことは覚えていない者たちを、御自身の座に据えるなどということがありえようか。この方は、その肉の聖性を、あらゆる仕方で彼らに、教えられるべきものとして、また行われるべきものとして吹き込んでおられたのである——まず御自身の実例によって、次いでその他の論拠によって。すなわち、天の国は子どもたちのものであると言われるとき(マタイ18:3、29:14)、婚姻ののちに子どもとなる他の者たちを、その子どもたちの仲間とされるとき、鳩の単純さ——無害であるだけでなく貞潔でもあり、一羽の雄がただ一羽だけを知るという鳥——へと招かれるとき(マタイ29:16)、サマリアの女の夫を夫でないと否まれ、数多い夫を姦通者として示されるとき(ヨハネ4:17)、また御自身の栄光の顕現において、あれほど多くの聖徒や預言者たちの中から、モーセとエリヤ——一方は一度娶った者、他方は宦官——を御自身とともに選ばれるとき、〔それらすべてがこのことを示している〕。
De Monogamia 8.11
Non enim aliud fuit Helias, quam Joannes, qui in virtute et spiritu venit Heliae; cum ille vorator et potator homo, prandiorum et coenarum cum publicanis et peccatoribus frequentator (Matth. X; Luc XV, 13, 19), semel apud unas nuptias coenat multis utique nubentibus. Totiens enim voluit celebrare eas, quotiens et esse.
PL 2, 940B実に、エリヤは、エリヤの力と霊のうちに来たヨハネにほかならなかった。あの、貪り食い大酒を飲む男、徴税人や罪人たちと昼餐夕餐を重ねる常連であった彼〔キリスト〕は(マタイ10章、ルカ15:13,19)、ただ一度、一つの婚礼に列席して食事をした——嫁ぐ者は当然多くいたにもかかわらずである。彼が婚礼を祝おうと望んだのは、婚礼が在ることを望んだのと、ちょうど同じ回数だけだからである。