Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.1
Haec quidem ita advertenda, alterius actu aliud effici, ut in his quae sunt videre sit, quod in eis qualitate non inest, ex actu alterius inveniat oboriri. Aliter vero est quod e re aeterni quae est, quod totum est alterius se datur evenire.
PL 8, 1005Bこのことはこう理解すべきである。すなわち、他方の働きによって別のものが生じるのであり、事物のうちにあるもので、それらに性質として内在しないものは、他方の働きから生じ出ることが見出される、と。だが、在る永遠なるもの自体から出るもの、すなわち全体であるものから他者へと与えられて生じるものは、事情が異なる〔Aliter vero est 以下は本文の崩れが疑われ、この訳も暫定である〕。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.2
Sunt enim tenebrae non sistentes, non solidae, non penetrantes: sed inane quid quod luce depereat, et esse sibi non habere cum illa resplendet. Contigit enim his non esse lucis actu, quia ipsae substantia non sunt, lucis substantia recipiunt deperire.
PL 8, 1005Bというのも、闇とは、存立するものでも、堅固なものでも、貫き通す力を持つものでもなく、光によって滅び去る空しいものであり、その光が輝くとき、自らにとって存在するということを持たないものだからである。というのも、それらは光の働きによって存在しないことになったのであり、それら自体が実体ではないがゆえに、光の実体によって滅び去ることを受けるのである。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.3
Si ergo est tenebris a lumine deperire, ab eodem illis advenit apparere, eo modo ut profundo obvenit ab excelso, atque nihilo a toto. Nam cum totum aeternum sit, tamen et nihilum est quod nulla substantia usquam est.
PL 8, 1005Cそれゆえ、もし闇にとって光によって滅び去ることがあるのなら、それらが現れることも、その同じ光から来るのであり、それはちょうど、深みが高みから現れ、無が全体から現れるのと同じ仕方によってである。というのも、全体は永遠であるとしても、いかなる実体もどこにも持たない無というものも、また存在するからである。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.4
Excelsum enim est, sed profundum ejus est: nam si excelsum non sit, profundum non potest apparere. Solidum si nescias, inane non perspicis.
PL 8, 1005Cというのは、高みがあり、それに属するものとして深みがあるからである。もし高みがなければ、深みは現れることができない。堅固なものを知らなければ、空虚を見て取ることもできない。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.5
Sunt ergo quae substantia sunt, sunt et quae non sua substantia utentes sunt: quia illa sunt quae substantia sunt, ex his apparere illis obvenit quae substantia non sunt, ut pruinae, ut gelus: quae apparent, sed quia substantia sua non utuntur, ex actu frigoris illis esse obvenit, fluescunt et soluta depereunt.
PL 8, 1005Cそれゆえ、実体であるものがあり、また自らの実体を持たずに在るものもある。実体であるものが在るからこそ、実体でないものがそれらから現れ出ることが起こるのであり、それは霜や氷のようなものである。これらは現れはするが、自らの実体を持たないがゆえに、冷気の働きからその存在を得るのであり、溶けて解け去り、滅び去るのである。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.6
Et glacies tamen ex aqua est, sed aeris rigore constringitur. Duo ergo video aquae esse, liquorem et gelum. Igitur substantia quod est, liquor est: quod autem ei actu obvenit, ejus ipsius fit in glaciem quod gelascit.
PL 8, 1005Cしかし氷は水から出るものでありながら、大気の凍てつく力によって固められる。それゆえ私は、水には液体と氷という二つの在り方があると見る。したがって実体であるものは液体であり、それに働きかけによって生じるもの、すなわち凍って氷となることは、その同じもの自身に起こることなのである。
Ad Justinum Manichaeum contra duo principia Manichaeorum 10.7
Sed quia glacies ipsa substantia nulla est, deperit et aufertur, et tamen aquae liquor manens substantia perseverat.
PL 8, 1005Dだが氷そのものにはいかなる実体もないがゆえに、それは滅び去り、取り除かれる。しかし水の液体は、実体として留まりつつ存続するのである。