ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus

Caput XIV 第XIV章

Ambrose of Milan · De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus · PL 16, 326B · 14 sectiones

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.1

1

Quo virgines acrius impellantur ad Mariae imitationem, ostenditur multa quae mystice dicta sunt de Ecclesia, eidem quoque Deiparae virgini competere.

PL 16, 326B

おとめたちがマリアに倣うよう、いっそう強く促されるために、教会について奥義の意味で語られた多くのことが、神の母であるおとめにも当てはまることが示される。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.2

2

87. Hanc imitamini, filiae, cui pulchre convenit illud quod de Ecclesia prophetatum est: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab (Cant. VII, 1) ; eo quod speciose Ecclesia Evangelii praedicatione processit.

PL 16, 326B

87. この女に倣え、娘たちよ。教会について預言されたあの言葉は、彼女にこそふさわしい。「汝の歩みは履物の中で美しくなった、アミナダブの娘よ」(雅歌7:1)。教会が福音の宣教によって美しく進み出たからである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.3

3

Speciose procedit anima, quae corpore velut calcamento utitur; ut quo velit, suum possit sine impedimento ullo circumferre vestigium.

PL 16, 326B

魂は美しく進む。体を履物のように用いる魂は、望む所へ、何の妨げもなく自分の足跡を運ぶことができるからである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.4

4

88. In hoc calceamento speciose processit Maria, quae sine ulla commixtione corporeae consuetudinis auctorem salutis Virgo generavit.

PL 16, 326B

88. マリアはこの履物のうちに美しく進み出た。彼女は、体の交わりの習いといかなる混じり合いもなしに、おとめとして救いの創始者を産んだ。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.5

5

Unde egregie Joannes ait: Non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum ejus (Joan. I, 27) , id est, non sum dignus Incarnationis mysterium comprehendere angustiis mentis humanae, atque inopis vilitate sermonis absolvere.

PL 16, 326B

そこでヨハネは見事に言う。「私は彼の履物の紐を解くにふさわしくない」(ヨハネ1:27)。すなわち、受肉の奥義を人間の精神の狭さで捉え、貧しい言葉の卑しさで解き明かすにふさわしくない、ということである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.6

6

Unde et Esaias dicit: Generationem ejus quis ennarrabit (Esai. LIII, 8) ? Speciosi ergo gressus vel Mariae vel Ecclesiae; quoniam speciosi pedes evangelizantium.

PL 16, 326C

そこでイザヤも言う。「彼の世系を誰が語り尽くすだろうか」(イザヤ53:8)。それゆえ歩みが美しいのは、マリアのものでも教会のものでもある。福音を告げる者たちの足は美しいからである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.7

7

89. Quam pulchra etiam illa quae in figura Ecclesiae de Maria prophetata sunt; si tamen non membra corporis, sed mysteria generationis ejus intendas! Dicitur enim ad eam: Moduli femorum tuorum similes torquibus, operi manuum artificis.

PL 16, 326C

89. 教会の象りとしてマリアについて預言されたあれらの言葉は、いかに美しいことか。ただし、あなたが体の肢体ではなく、彼女の出産の奥義に心を向けるならば、である。彼女にはこう言われている。「汝の腿の垂れ飾りは、首飾りに、名匠の手の業に似ている」。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.8

8

Umbilicus tuus crater tornatilis non deficiens mixto. Venter tuus sicut acervus tritici muniti inter lilia (Cant. VII, 1 et seq.) ; eo quod continens sibi in omnibus Christi ortus ex Virgine, sicut victores solent saecularium praeliorum, strenuorum virorum donatis torquibus honorare cervices; ita jugum nostrum levavit, ut fidelium colla virtutis insignibus coronaret.

PL 16, 326C

「汝の臍は、混ぜ酒を欠くことのない、丸く削られた杯。汝の腹は、ユリに囲まれた、守られた麦の山のよう」(雅歌7:1以下)。キリストのおとめからの誕生が〔これらの象りを〕あらゆる点で自らのうちに含んでいるからである〔continens の係りは定かでない。キリストの誕生が、象られたものをすべて含む、と取った〕。世俗の戦いの勝者が、勇敢な男たちの首を、授けた首飾りで顕彰するのを常とするように、そのように〔キリストは〕我々の軛を軽くし、信じる者たちの首を徳のしるしで冠したのである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.9

9

90. Vere autem alvus ille Mariae crater tornatilis, in quo erat Sapientia, quae miscuit in cratere vinum suum, indeficientem cognitionis piae gratiam divinitatis suae plenitudine subministrans (Prov. IX, 2) .

PL 16, 327A

90. まことに、マリアのあの胎は、丸く削られた杯であり、そこに知恵がいた。知恵は杯に自分のぶどう酒を混ぜ、自らの神性の充満によって、敬虔な認識の尽きることのない恩寵を供する(箴言9:2)。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.10

10

91. In quo virginis utero simul acervus tritici, et lilii floris gratia germinabat; quoniam et granum tritici generabat, et lilium.

PL 16, 327A

91. このおとめの胎には、麦の山とユリの花の優美とが同時に芽生えていた。彼女は麦の粒をも、ユリをも産んだからである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.11

11

Granum tritici secundum quod scriptum est: Amen, amen dico vobis, nisi granum tritici cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet (Joan. XII, 24) .

PL 16, 327A

麦の粒については、書かれているとおりである。「アーメン、アーメン、私は汝らに言う、麦の粒は地に落ちて死ななければ、ただ一粒のままである」(ヨハネ12:24)。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.12

12

Sed quia de uno grano tritici acervus est factus, completum est illud propheticum: Et convalles abundabunt frumento (Ps. LXIV, 14) , quia granum illud mortuum, plurimum fructum attulit.

PL 16, 327A

ところが、一粒の麦から山ができたので、あの預言の言葉が成就した。「谷は麦で満ちあふれるであろう」(詩篇64:14)。あの死んだ粒が、きわめて多くの実を結んだからである。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.13

13

Hoc itaque granum omnes homines perpetua coelestium munerum esca saturavit: consummatumque est illud prophetici oris eloquium, dicente eodem David: Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos (Ps. LXXX, 17) .

PL 16, 327B

こうしてこの粒は、すべての人々を、天の賜物の絶えることのない食物で満たした。同じダビデが言うように、預言の口のあの言葉は成し遂げられた。「彼は彼らを麦の脂肪で養い、岩からの蜜で彼らを満たした」(詩篇80:17)。

De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 14.14

14

92. In hoc grano esse etiam lilium divina testantur oracula; quia scriptum est: Ego sum flos campi, et lilium convallium: sicut lilium in medio spinarum (Cant. II, 1) . Christus erat lilium in medio spinarum, quando erat in medio Judaeorum.

PL 16, 327B

92. この粒の中にユリもあることを、神の託宣は証している。こう書かれているからである。「私は野の花、谷間のユリ、茨の間のユリのよう」(雅歌2:1)。キリストは、ユダヤ人たちの只中にいたとき、茨の間のユリであった。