De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.1
Mariae virginitatem pulchre designari per ollam ac nubem levem: hujus nubis pluviam pluribus typis in veteri foedere praesignatam a virginibus colligi, non secus ac efficacissimum illius ollae unguentum excipi oportere; nec paupertatem ab ullo praetexendam, sed adhibendam praeparationem.
PL 16, 324Dマリアのおとめの身は、鍋と軽い雲によって見事に示されている。この雲の雨は、旧い契約において多くの予型で予示されており、おとめたちはそれを集めなければならない。それはちょうど、あの鍋のもっとも効力ある香油を受けるべきであるのと同じである。貧しさを口実にしてはならず、備えを整えるべきである。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.2
81. O divitias Marianae virginitatis! Quasi olla ferbuit, et quasi nubes pluit in terras gratiam Christi; scriptum est enim de ea: Ecce Dominus venit sedens super nubem levem (Esai. XIX, 1) .
PL 16, 325A81. ああ、マリアのおとめの身の富よ。彼女は鍋のように煮え立ち、雲のように地にキリストの恩寵を降らせた。彼女について、こう書かれているからである。「見よ、主は軽い雲に乗って来る」(イザヤ19:1)。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.3
Vere levem quae conjugii onera nescivit: vere levem, quae levavit hunc modum de gravi foenore peccatorum. Levis erat, quae remissionem peccatorum utero gestabat.
PL 16, 325Aまことに軽い。結婚の重荷を知らなかった彼女である。まことに軽い。罪の重い利息から、この世〔底本は hunc modum(この度合い)。hunc mundum と読む〕を軽くした彼女である。罪の赦しを胎に宿していた彼女は、軽かった。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.4
Denique levavit Joannem in utero constitutum, qui ad vocem ejus exsilivit, et infans exsultavit in gaudio, prius sensu devotionis quam spiritus infusione vitalis animatus (Luc. I, 41) .
PL 16, 325A実に彼女は、胎内に置かれたヨハネを持ち上げた。ヨハネは彼女の声に躍り上がり、幼子は喜びに躍った。命を与える霊が注がれるより先に、献身の感覚によって生気づけられたのである(ルカ1:41)。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.5
82. Excipite igitur, excipite, sacrae virgines, nubis hujus pluviam spiritalem, temperamentum flagrantiae corporalis; ut corporis omnes restinguatis ardores, atque interna mentis vestrae humescant.
PL 16, 325B82. それゆえ受けよ、受けよ、献げられたおとめたちよ、この雲の霊の雨を。体の灼熱を和らげるものを。諸君が体のあらゆる熱を消し、諸君の精神の内なるものが潤うように。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.6
Hujus imbrem nubis sacratae patres nostri annuntiaverunt nobis salutem mundi futuram (Ps. LXXI, 6) . Hunc imbrem significabant esse venturum stillicidia stillantia super terram, quae Hierobaal poposcit et meruit.
PL 16, 325Bこの聖なる雲の雨を、我々の父祖は、来たるべき世の救いとして我々に告げ知らせた(詩篇71:6)。この雨が来ることを、地に滴り落ちるしずくが示していた。それをヒエロバアル〔士師ギデオンの別名〕が求め、得たのである。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.7
Bonam nubem sequimini, quae fontem intra se genuit, quo rigavit orbem terrarum (Judic. VI, 36 et seq.) . Excipite ergo voluntariam pluviam, pluviam benedictionis, quam haereditati suae Dominus effudit.
PL 16, 325B善き雲に従え。それは自らのうちに泉を産み、それによって全地を潤した(士師記6:36以下)。ゆえに、自発の雨、祝福の雨を受けよ。主が自分の嗣業に注いだ雨である。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.8
Excipite aquam, et non effluat vobis; quia nubes est, diluat vos, et sacro humore perfundat; quia olla est, spiritu vaporet aeterno.
PL 16, 325B水を受けよ、それが諸君から流れ去らないように。それは雲であるから、諸君を洗い清め、聖なる潤いで浸す。それは鍋であるから、永遠の霊で熱する。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.9
83. Excipite itaque ex hac Moabitide olla gratiae coelestis unguentum, nec vereamini ne deficiat: quod exinanitum est, et plus redundat; quia in omnem terram odor ejus exivit (Ps. LIX, 10) , sicut scriptum est: Unguentum exinanitum est nomen tuum; ideo adolescentulae dilexerunt te (Cant. I, 2) .
PL 16, 325B83. それゆえ、このモアブの鍋から、天の恩寵の香油を受けよ。尽きることを恐れるな。注ぎ出されたものは、かえってあふれる。その香りは全地に出ていったからである(詩篇59:10)〔この引照は前の「モアブの鍋」の句を指すらしい〕。書かれているとおりである。「汝の名は注ぎ出された香油。それゆえ、おとめたちは汝を愛した」(雅歌1:2)。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.10
Descendat istud unguentum in ima praecordia, viscerumque secreta, quo non deliciarum odores sancta Maria, sed divinae gratiae spiramenta redolebat.
PL 16, 325Cその香油は、胸の奥深く、内臓の秘められた所にまで降りよ。それによって、聖なるマリアは、快楽の香りではなく、神の恩寵の息吹を香らせていた。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.11
84. Haec pluvia Evae restinxit appetentiam: hoc unguentum foetorem haereditarii erroris abstersit, hoc unguentum Maria soror Lazari in pedes Domini effudit, et tota domus pio repleta odore fragravit (Joan. XII, 3) .
PL 16, 325C84. この雨はエバの貪りを鎮めた。この香油は、代々受け継がれた誤りの悪臭をぬぐい去った。この香油を、ラザロの姉妹マリアが主の足に注ぎ、家全体が敬虔な香りに満ちて香った(ヨハネ12:3)。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.12
85. Nec ulla se pauperem putet, nulla se arbitretur inopem, nulla metuat ne pretiosum hoc unguentum emere non possit, aut fontem istum putet esse venalem.
PL 16, 325D85. どの女も、自分を貧しいと思ってはならず、自分を乏しいと見なしてはならず、この高価な香油を買えないのではないかと恐れてはならず、またこの泉が売り物だと思ってはならない。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.13
Qui sititis, inquit, ite ad aquam: et quicumque non habetis argentum, ite et emite, et bibite sine argento (Esai. LV, 1) . Et supra ait: Gratis venumdati estis, et sine argento redimemini (Esai. LII, 3) .
PL 16, 326A彼は言う。「渇く者たちよ、水のもとに行け。銀を持たない者は誰であれ、行って買い、銀なしに飲め」(イザヤ55:1)。また、前の箇所では言う。「汝らはただで売られた。銀なしで贖われる」(イザヤ52:3)。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.14
Ideo pauper factus est Dominus, cum dives esset; ut eum omnes emant, et egenos praecipue sua paupertate locupletet.
PL 16, 326Aそれゆえ主は、富んでいたのに貧しくなった。すべての者が彼を買い、とりわけ乏しい者を、自分の貧しさによって豊かにするためである。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.15
86. Parate igitur vasa Domini, ut excipiatis hunc fontem aquae vivae, fontem virginitatis, integritatis unguentum, odorem fidei, et suavis misericordiae gratia florulentum.
PL 16, 326A86. それゆえ、主の器を備えよ。生ける水のこの泉、おとめの身の泉、無傷さの香油、信仰の香り、そして快い慈しみの恩寵に花開くものを受けるために。
De institutione virginis et S. Mariae virginitate perpetua ad Eusebium liber unus 13.16
Induamini agni ejus innocentiam, qui cum malediceretur, non remaledixit: cum percuteretur, non repercussit (I Petr. II, 23) .
PL 16, 326A彼の子羊の無垢を身にまとえ。彼は、ののしられても、ののしり返さず、打たれても、打ち返さなかった(一ペトロ2:23)。