De Nabuthe Jezraelita 7.1
Eumdem locum B. Doctor prosequitur, ostenditque avaros cum de bonis benefacere deberent, malle pecunias in aedificando consumere; ipsosque magis enormitate pretiorum, quam ubertate proventuum delectari: quos tamen docet quo fructus suos secure possint recondere.
PL 14, 740B福者なる教師は同じ箇所を論じ続け、貪欲な者たちが、自分の財で善を行うべきなのに、むしろ金を建築に費やしたがること、また収穫の豊かさよりも値段の法外な高さを喜ぶことを示す。しかし彼は、実りを安全にしまっておく方法を、彼らに教える。
De Nabuthe Jezraelita 7.2
33. Victa est spes avari. Rumpuntur vetusta horrea messibus novis. Minus, inquit, habui, et frustra servavi: plus natum est, et cui congrego? Dum incrementa pretiorum aucupor, amisi usum beneficiorum.
PL 14, 740C33. 貪欲な者の望みは破れた。古い倉は、新しい収穫で裂ける。「私は少なく収穫したとき、むなしく蓄えた。いまは多く実ったが、誰のために集めるのか。値が上がるのを狙っているあいだに、私は恵みを施す機会を失った」と彼は言う。
De Nabuthe Jezraelita 7.3
Quantas anni superioris frumento potui animas pauperum reservare? Haec me magis servare delectarent pretia, quae non nummo aestimantur, sed gratia.
PL 14, 740C昨年の穀物で、どれほど多くの貧者の命を生き延びさせることができたことか。この見返りを蓄えておくことのほうが、私はもっと嬉しかったであろう。それは銭によってではなく、感謝によって値が計られるのである。
De Nabuthe Jezraelita 7.4
Imitabor sanctum Joseph humanitatis praedicatione: clamabo voce magna: Venite, pauperes, edite panes meos, expandite gremium, suscipite frumentum. Fecunditas divitis, totius orbis abundantia, omnium debet esse fertilitas.
PL 14, 740C私は聖なるヨセフに倣い、人への情けを告げ知らせよう。大声で叫ぼう。「来よ、貧しい者たちよ、私のパンを食べよ、懐を広げ、穀物を受け取れ」と。富者の実りの豊かさは、全世界の豊かさであり、万人の実りとなるべきものである。
De Nabuthe Jezraelita 7.5
Tu vero non hoc dicis, sed ais: Destruam horrea mea. Recte destruis ea, a quibus nullus pauper onustus revertitur. Horrea iniquitatis sunt receptacula, non pietatis subsidia. Recte destruit qui sapienter aedificare non novit.
PL 14, 740Dだが汝はそうは言わず、「私の倉を壊そう」と言う。汝が壊すのは当然である。そこから荷を負って帰る貧者は一人もいないのだから。その倉は不義の蔵であって、敬虔の助けではない。賢く建てることを知らない者が壊すのは当然である。
De Nabuthe Jezraelita 7.6
Destruit sua dives, qui nescit aeterna: destruit horrea, qui non novit sua frumenta dividere, sed claudere. 34. Et majora, inquit, faciam. Infelix, vel id dispensato pauperibus, quod pro sumptu aedificationis impendis.
PL 14, 740D富者は、永遠のものを知らないので、自分のものを壊す。自分の穀物を分けることを知らず、閉ざすことしか知らない者が、倉を壊すのである。34.「そして、もっと大きなものを造ろう」と彼は言う。不幸な者よ、建築の出費に注ぎ込むものを、せめて貧者のために分け与えよ。
De Nabuthe Jezraelita 7.7
Dum liberalitatis gratiam refugis, damna aedificationis exsolvis. 35. Et addidit: Illo congregabo omnia quae nata sunt mihi, et dicam animae meae: Anima, habes multa bona. Conficitur avarus semper ubertate proventuum, dum vilitatem alimoniae calculatur.
PL 14, 741A汝は気前のよさが受ける好意を避けながら、建築の損失を払っている。35. そして彼は付け加えた。「そこに、私に生じたものを残らず集めよう。そして私の魂に言おう。『魂よ、汝には多くの良い物がある』」。貪欲な者は、食料の安さを数えているとき、実りの豊かさにいつも打ちひしがれる。
De Nabuthe Jezraelita 7.8
Fecunditas enim universorum est, sterilitas soli avaro est quaestuosa. Delectatur magis enormitate pretiorum, quam abundantia copiarum; et mavult habere quod solus, quam quod cum omnibus vendat.
PL 14, 741A豊作は万人のものだが、不作は貪欲な者ひとりにとってのみ儲けになる。彼は、物の豊かさよりも値の法外な高さを喜び、万人とともに売るよりも、自分ひとりで売ることのほうを望む。
De Nabuthe Jezraelita 7.9
Vide timentem ne superfluat cumulus frumentorum, ne super horrea redundans transfundatur in pauperes, et boni alicujus occasio indigentibus acquiratur. Soli sibi partus terrarum vindicat dives, non quo ipse uti velit, sed aliis denegare.
PL 14, 741A見よ、穀物の山があふれはしないか、倉からあふれて貧者に流れ出しはしないか、乏しい者に何かよい機会が転がり込みはしないかと恐れている者を。富者は、地の産物をひとり自分のために要求する。自分が使いたいからではなく、他の人々に拒みたいからである。
De Nabuthe Jezraelita 7.10
36. Habes, inquit, multa bona. Nescit avarus bona, nisi ea quae quaestuosa sunt, nominare. Sed acquiesco ei, ut bona dicantur quae sunt pecuniaria. Cur ergo de bonis facitis mala, cum de malis bona facere debeatis?
PL 14, 741B36.「汝には多くの良い物がある」と彼は言う。貪欲な者は、儲けになる物でなければ、良い物と呼ぶことを知らない。だが私は、金銭にかかわるものが良い物と呼ばれることに同意しよう。それならば、諸君は、悪い物から良い物を作るべきなのに、なぜ良い物から悪い物を作るのか。
De Nabuthe Jezraelita 7.11
Scriptum est enim: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis (Luc. XVI, 9) . Ei ergo qui uti sciat, bona sunt: ei qui uti nesciat, recte mala. Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternnm (Ps. CXI, 9) . Quid hoc melius?
PL 14, 741Bこう書かれている。「不義のマンモンで、汝らのために友をつくれ」(ルカ16:9)。使い方を知る者にとっては、それは良い物であり、使い方を知らない者にとっては、まさしく悪い物である。「彼は散らし、貧しい者に与えた。その正義は永遠にとどまる」(詩篇111:9)〔底本は aeternnm。aeternum の誤植と解した〕。これにまさるものがあろうか。
De Nabuthe Jezraelita 7.12
Bona sunt, si pauperibus largiaris, in quo tibi debitorem Deum quadam pietatis feneratione constituas. Bona sunt si aperias horrea justitiae tuae, ut sis panis pauperum, vita egentium, oculus caecorum, orbatorum infantium pater. 37. Habes unde facias, quid vereris?
PL 14, 741B貧者に惜しみなく与えるなら、それは良い物である。そのとき汝は、敬虔の一種の利息によって、神を自分の債務者とする。汝の正義の倉を開き、貧者のパンとなり、乏しい者の命となり、盲人の目となり、みなしごの父となるなら、それは良い物である。37. 与える手立てがあるのに、何を恐れるのか。
De Nabuthe Jezraelita 7.13
Tua te voce convenio. Habes multa bona in annos multos posita, potes et tibi et aliis abundare. Habes fecunditatem publicam, quid destruis horrea tua? Ostendo tibi ubi melius tua frumenta custodias, ubi bene sepias, ut fures ea tibi auferre non possint.
PL 14, 741C私は汝自身の言葉で汝に語りかけよう。汝には、多くの年にわたって蓄えられた多くの良い物があり、自分にも他の人々にも余るほどにできる。公けの豊かさがあるのに、なぜ汝の倉を壊すのか。汝の穀物を、どこに保管すれば最善か、どこにしっかり囲っておけば、盗人が汝から奪えないか、私が示そう。
De Nabuthe Jezraelita 7.14
Include ea in corde pauperum, ubi ea nullus gurgulio consumat, nulla corrumpat vetustas. Habes apothecas, inopum sinus: habes apothecas, viduarum domos: habes apothecas, ora infantium, ut dicatur tibi: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem (Psal. VIII, 3) .
PL 14, 741Cそれを貧者の心の中にしまえ。そこでは、コクゾウムシが食い荒らすこともなく、どんな古びも腐らせない。汝には蔵がある。乏しい者たちの懐である。汝には蔵がある。やもめたちの家である。汝には蔵がある。幼子たちの口である。そこで汝にこう言われるように。「幼子と乳飲み子の口から、汝は賛美を完成させた」(詩篇8:3)。
De Nabuthe Jezraelita 7.15
Istae sunt apothecae, quae maneant in aeternum: ista horrea, quae fecunditas futura non destruat. Nam quid iterum facias, si tibi plus natum fuerit anno sequenti? Iterum ergo et illa destrues, quae nunc facere paras, et majora facies.
PL 14, 741Cこれこそ、永遠に残る蔵であり、これこそ、将来の豊作が壊すことのない倉である。もし翌年、さらに多く実ったなら、汝はまた何をするのか。今、造ろうとしているものを、また壊し、もっと大きなものを造ることになるのである。
De Nabuthe Jezraelita 7.16
Dat enim tibi fecunditatem Deus, ut aut vincat aut condemnet avaritiam tuam; quo excusationem habere non possis: tu vero quod per te multis nasci voluit, tibi soli reservas, immo et tibi adimis; magis enim servares tibi, si dispertireris aliis.
PL 14, 741D神が汝に豊作を与えるのは、汝の貪欲を打ち負かすか、断罪するかのためである。汝が言い訳をできないようにするためである。ところが汝は、神が汝を通して多くの人々のために生じさせようとしたものを、自分ひとりのためにとっておく。いや、自分から奪っているのである。他の人々に分け与えるなら、汝はむしろ自分のために保つことになるのだから。
De Nabuthe Jezraelita 7.17
Bonorum enim fructus munerum in eos ipsos qui contulerint, revertuntur, et gratia liberalitatis in auctorem redit. Denique scriptum est: Seminate vobis ad justitiam (Ose. X, 12) . Esto spiritalis agricola, sere quod tibi prosit. Bona satio in corde viduarum.
PL 14, 742A善い賜物の実りは、与えた当人に返り、気前のよさが受ける好意は、その主に戻る。こう書かれている。「汝らのために、正義に向かって種を蒔け」(ホセア10:12)。霊の農夫となれ。汝の益となるものを蒔け。良い種蒔きは、やもめたちの心の中にある。
De Nabuthe Jezraelita 7.18
Si terra tibi reddit fructus uberiores quam acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet multiplicatiora quae dederis!
PL 14, 742A土地が、受けた以上の実りを汝に返すなら、慈しみ〔misericordia は「慈しみ」、miseratio は「憐れみ」と訳し分ける〕の報いは、汝が与えたものをどれほど多く増やして返すことか。