De apologia prophetae David 8.1
Cur psalmus L aliis quibusdam in res anteriores compositis praemissus; et quae mysteria in quinquagesimo numero comprehensa? Quomodo Davidis exemplum agendam poenitentiam doceat; quamve multipliciter mundetur quis ab iniquitate?
PL 14, 866Bなぜ詩篇50篇は、より前の事柄について作られたほかの幾つかの詩篇に先立って置かれたのか。五十という数にはどのような奥義が含まれているか。ダビデの手本は、悔い改めをどのように行うべきかをいかに教えるか。人はいかに多様な仕方で不法から清められるか。
De apologia prophetae David 8.2
41. Sed jam se ipse defendat, nam quinquagesimum psalmum ad eam scripsit historiam. Et cum priorum gestorum suorum historiam subjecerit, ut de proditione Doech Syri, cujus est titulus in psalmo quinquagesimo primo, et Zyphaeorum, quae comprehendi titulo videtur psalmi quinquagesimi tertii; istam quae posterior est, praemisit historiam, cum Doech ante prodiderit, vel Zyphaei, quam regnum David propheta susciperet.
PL 14, 866B41. さて、彼自身に自分を弁明させよう。彼は第五十の詩篇を、まさにその物語について書いたのである。彼は、より先の自分の事績の物語を後ろに置いた。たとえば、五十一の詩篇に題が付されているシリア人ドエグ〔七十人訳の言い方。現代の訳ではエドム人〕の密告や、五十三の詩篇の題に含まれると見えるジフの人々〔の密告〕がそうである。それなのに、より後のこの物語のほうを前に置いた。ドエグやジフの人々が密告したのは、預言者ダビデが王国を受ける前だったのである。
De apologia prophetae David 8.3
Quandoquidem regem Saul fugiens, adhuc per diversa secreta exsul errabat; Bethsabee autem cum jam regnaret, accepit. 42. Cur ergo secundum gestorum ordinem psalmorum quoque ordo non quadrat?
PL 14, 866Cというのも、彼はサウル王から逃れて、なお亡命者としてさまざまな隠れ場をさまよっていたのであり、バト・シェバを迎えたのは、すでに王として治めていたときだからである。42. では、なぜ詩篇の順序もまた事績の順序に合致しないのか。
De apologia prophetae David 8.4
Quia non tam ordinem ordini, quam mysterium gestis voluit convenire; ideoque numerum remissionis aptare huic voluit historiae.
PL 14, 866Cそれは、彼が順序に順序を合わせるより、奥義を事績に合わせようとしたからであり、それゆえ赦しの数をこの物語に当てようとしたからである。
De apologia prophetae David 8.5
Quinquagesimus enim numerus remissionis est numerus, sicut in Evangelio Dominus ipse nos docuit dicens: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta; non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque.
PL 14, 866C五十という数は、赦しの数なのである。福音書で、主自身が我々に教えて言うとおりである。「ある金貸しに二人の債務者がいた。一人は五百デナリを、もう一人は五十を負っていた。二人には返すものがなかったので、金貸しは二人とも赦した。」
De apologia prophetae David 8.6
Quis ergo eum plus diligit (Luc. VII, 41 et 42)? Et in Lege habes (Levit. XXV, 10 et seq.) , quia jubilaeus dicitur numerus quinquaginta annorum recursus, celebrabilis admodum, quo debita vacuantur, confirmantur Hebraeorum libertates, possessionum refusiones.
PL 14, 866C「では、どちらが彼をより愛するか」(ルカ7:41–42)。また律法にもあなたは見いだす(レビ記25:10以下)、五十年の巡りの数は「ヨベル」と呼ばれ、大いに祝うべきもので、その年に負債は空にされ、ヘブライ人の自由が確かにされ、所有地が返還されるということを。
De apologia prophetae David 8.7
Hunc numerum laeti celebramus post Domini passionem, remisso culpae totius debito, chirographo quoque vacuato, ab omni nexu liberi; et suscipimus advenientem in nos gratiam Spiritus sancti die Pentecostes: vacant jejunia, laus dicitur Deo, alleluia cantatur.
PL 14, 866D我々は主の受難ののち、この数を喜んで祝う。すべての咎の負債は赦され、証書も無効にされ、あらゆる拘束から自由になっている。そして五旬祭の日に、我々に臨む聖なる霊の恩寵を受ける。断食は休まれ、神に賛美が捧げられ、ハレルヤが歌われる。
De apologia prophetae David 8.8
Denique (36, quaest. 2, cap. Denique) et puellae pater illius quae per vim, concubitus nulli desponsata pertulerit quinquaginta didrachmata argentea accipiet; ipsa autem in conjugio permanebit (Deut. XXII, 29) . Hoc ergo numero etiam vitia vertuntur in gratiam.
PL 14, 867Aまた(『教令集』第2部第36事例第2問題「Denique」法文)〔教会法の引照〕、誰とも婚約していない乙女が暴力によって交わりを被った場合、その父は銀五十ディドラクマを受け取り、彼女自身は婚姻にとどまる(申命記22:29)。このように、この数によって、悪行さえも恩寵へと転じるのである。
De apologia prophetae David 8.9
Magnus igitur psalmus, quo docemur quemadmodum agenda poenitentia sit. 43. Miserere, inquit, mei, Domine, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam.
PL 14, 867Aそれゆえこれは大いなる詩篇であり、悔い改めをいかに行うべきかを、我々はこれによって教えられる。43. 彼は言う。「主よ、汝の大いなる慈しみにしたがって私を憐れめ。汝の憐れみの多さにしたがって、私の不法を消せ。」
De apologia prophetae David 8.10
In multum lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me. Quoniam iniquitatem meam ego agnosco: et delictum meum contra me est semper. Tibi soli peccavi, et malum coram te feci; ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris.
PL 14, 867A「大いに私を洗え、私の不義から。私の罪から私を清めよ。私は私の不法を認め、私の罪は常に私に対している。汝にのみ私は罪を犯し、汝の前で悪を行った。汝がその言葉において義とされ、裁かれるときに勝つように。」
De apologia prophetae David 8.11
Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum; et in delictis peperit me mater mea (Psal. L, 3 et seq.) . Quis nostrum etiamsi confiteatur delictum suum, non perstringendum potius, quam repetendum putet? Quis secundo repetat, aut tertio?
PL 14, 867B「見よ、私は不法のうちに身ごもられ、罪のうちに私の母は私を産んだ」(詩篇50:3以下)。我々の誰が、たとえ自分の罪を告白するとしても、繰り返すよりむしろ軽く触れるだけにすべきだと考えないだろうか。誰が二度、三度と繰り返すだろうか。
De apologia prophetae David 8.12
Vide quot versibus tantus Propheta peccatum suum resonet, quam nullus versus sine confessione delicti sit.
PL 14, 867B見よ、これほどの預言者が、いくつの詩句にわたって自分の罪を響かせていることか。告白のない詩句は一つもない。
De apologia prophetae David 8.13
Congessit omnia simul, iniquitates suas et injustitiam personando, jungens delicta peccatis; atque ea saepe repetendo, merito magnam misericordiam poscit; nec solum magnam misericordiam, sed etiam multitudinem miserationum.
PL 14, 867B彼はすべてを一度に積み上げた。自分の不法と不義を響かせ、過ちを罪に結びつけ、それを何度も繰り返して、当然のこととして大いなる慈しみを求める。ただ大いなる慈しみだけでなく、憐れみの多さをも求めるのである。
De apologia prophetae David 8.14
Quod ergo peccatum talis non diluat deploratio, quam culpam precatio hujusmodi non emundet? Ille pro uno peccato miserationum multitudinem deprecatur: nos pro pluribus peccatis vix semel ejus misericordiam credimus obsecrandam.
PL 14, 867Bでは、このような嘆きが洗い流さない罪がどれほどあろうか。このような祈りが清めない咎がどれほどあろうか。彼は一つの罪のために、憐れみの多さを祈り求める。我々は、いくつもの罪のために、その慈しみをかろうじて一度請えばよいと思っている。
De apologia prophetae David 8.15
Deinde legimus (Psal. CXXXV, 11 et 12) quia in virtute sua magna, et brachio suo excelso populum suum de terra Aegypti liberavit, quando traduxit eum per mare Rubrum, in quo fuit figura baptismatis.
PL 14, 867Cさらに我々は読む(詩篇135:11–12)、神はその大いなる力と高く上げた腕によって、自らの民をエジプトの地から解放したと。そのとき神は民を紅海を通って導いたが、その海には洗礼の象りがあった。
De apologia prophetae David 8.16
Si ergo virtus magna in figura fuit sacramentorum, quanto magis in veritate eorum magna misericordia est? Recte quoque illic poscitur miserationum multitudo, ubi multitudo peccantium est.
PL 14, 867Cもし大いなる力が秘跡の象りにあったのなら、その真理には、なおさら大いなる慈しみがあるのではないか。罪を犯す者の多さがあるところで、憐れみの多さが求められるのも当然である。
De apologia prophetae David 8.17
44. In multum lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me (Psal. L, 4) . Non tam saepius, quam plenius lavari petit, ut conceptam sordem possit eluere.
PL 14, 867C44. 「大いに私を洗え、私の不義から。私の罪から私を清めよ」(詩篇50:4)。彼は、より度々にではなく、より十分に洗われることを求める。身ごもった汚れを洗い落とせるようにするためである。
De apologia prophetae David 8.18
Noverat secundum Legem (Levit. XI et XIII) pleraque mundandi esse subsidia, sed nullum plenum atque perfectum. Ad illud ergo perfectum tota intentione festinat, quo justitia omnis impletur, quod est baptismatis sacramentum, sicut ipse docet Dominus Jesus.
PL 14, 867C彼は、律法に従えば(レビ記11章および13章)清めの手段は多いが、十分で完全なものは一つもないことを知っていた。それゆえ全き心で、あの完全なもの、それによってあらゆる正義が満たされるもの、すなわち洗礼の秘跡へと急ぐ。主イエス自身が教えるとおりである。
De apologia prophetae David 8.19
Nam cum venisset ad Joannem, ait Baptista: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me (Matth. III, 14) ? Respondit Dominus: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam (Ibid., 15) .
PL 14, 867Dというのも、イエスがヨハネのもとに来たとき、洗礼者は言った。「私こそ汝から洗礼を受けるべきなのに、汝が私のもとに来るのか」(マタイ3:14)。主は答えた。「今は許せ。このように、我々が一切の正義を満たすのがふさわしいのだ」(マタイ3:15)。
De apologia prophetae David 8.20
Sed posteaquam baptizatus est Christus, et Spiritus sanctus super eum tamquam columba descendit, et Pater Filium signavit e coelo, justitia omnis impleta est. Ideo Propheta dicit: In multum lava me ab injustitia mea.
PL 14, 867Dしかし、キリストが洗礼を受け、聖なる霊がハトのように彼の上に降り、父が天から子に印を付けたのち、あらゆる正義は満たされた。それゆえ預言者は言う。「大いに私を洗え、私の不義から」。
De apologia prophetae David 8.21
Grandis enim squalor et macula non exiguo, sed multo aufertur lavacro. 45. Quod si quis aliter accipere vult, potest ita suum formare intellectum; mundat sermo divinus, mundat nostra confessio; ille dum auditur, ista dum promitur; mundat bona cogitatio, mundat honesta operatio, bonae quoque usus conversationis.
PL 14, 868A大きな汚れと染みは、わずかな洗いではなく、多くの洗いによって取り除かれるからである。45. もし誰かが別様に解したいなら、自分の理解をこのように形づくってよい。神の言葉が清め、我々の告白が清める。前者は聞かれるとき、後者は口にされるときに清める。よい思いが清め、誠実な行いが清め、よい暮らしの習いもまた清める。
De apologia prophetae David 8.22
His mundatus unusquisque facilius haurit, et tamquam in se rapit splendorem gratiae spiritalis.
PL 14, 868Aこれらによって清められた者は誰でも、より容易に霊的な恩寵の輝きを汲み取り、いわば自らのうちに引き寄せる。
De apologia prophetae David 8.23
Denique non una infusione velleris statim pretiosus succus irradiat, sed primum succo ignobili vellus inficitur; deinde aliis atque aliis succis naturalis ejus species frequenter eluitur, et diverso saepius colore mutatur; ac sic postea velut plenioris lavacri adhibetur infectio, ut purpurae verior atque perfectior fulgor irrutilet.
PL 14, 868A実際、羊毛は一度浸しただけでは、高価な染汁がすぐに輝くことはなく、まず粗末な汁で染められる。次に、別の汁、また別の汁で、その生来の色合いが何度も洗い流され、しばしば色が変えられる。こうして後に、いわばいっそう十分な洗いのように染めが施され、紫のより真実で完全な輝きが赤々と輝き出る。
De apologia prophetae David 8.24
Sicut igitur muricum plurimorum in purpurae infectione, ita in lavacro regenerationis miserationum est multitudo coelestium, ut iniquitas deleatur.
PL 14, 868Bそれゆえ、紫の染めに多くのムレクス貝〔紫染めに用いる巻貝〕があるように、再生の洗いにも天の憐れみの多さがあり、それによって不法が消される。
De apologia prophetae David 8.25
Itaque qui in multum lavatur, ab injustitia mundatur et a delicto, et peccandi quamdam inolitam studiis ac moribus deponit habitudinem, et obliviscitur qualitatem. Et bene lavatur ab injustitia vel iniquitate, quae major est: mundatur et a delicto quod minus est.
PL 14, 868Bこうして、大いに洗われる者は、不義から、また罪から清められ、熱意や習慣のうちに根づいた、罪を犯す一種の性癖を捨て、その性質を忘れる。また彼が、より大きな不義すなわち不法から洗われるのはもっともであり、より小さな罪からも清められる。