ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De apologia prophetae David

Caput XVII 第XVII章

Ambrose of Milan · De apologia prophetae David · PL 14, 881C · 23 sectiones

De apologia prophetae David 17.1

1

Davidem verbis suis peccatum sibi dimissum significare, cum Deus peccatori os occludat. Eadem verba etiam Christo convenire, quippe qui verus sit David, a quo futura gentium congregatio, et Ecclesiarum fundatio praesignetur, postremo nonnullis de sacrificio Christi atque Martyrum propositis opus clauditur.

PL 14, 881C

ダビデは、神が罪人の口をふさぐのであるから、自らの言葉によって、罪が自分に赦されたことを示すこと。同じ言葉はキリストにも当てはまること。キリストこそまことのダビデであり、このダビデによって、諸国民の集まりと諸教会の基礎づけが予示される。最後に、キリストと殉教者たちのいけにえについていくつかのことを述べて、作品は閉じられる。

De apologia prophetae David 17.2

2

78. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam (Psal. L, 17) . Qui laudat Dominum, ab inimicis suis erit salvus, ut scriptum est (Psal. XVII, 4) .

PL 14, 881D

78. 「主よ、私の唇を開け。そうすれば私の口は、汝への賛美を告げ知らせる」(詩篇50:17)。主をたたえる者は、書かれているとおり、敵から救われる(詩篇17:4)。

De apologia prophetae David 17.3

3

Et certe supra dixerat in quadragesimo nono psalmo: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas (Psal. XLIX, 17) ?

PL 14, 881D

そして確かに、彼は上の第49篇でこう言っていた。「罪人には神が言った。『なぜ汝は私の正義を語るのか』」(詩篇49:17)。

De apologia prophetae David 17.4

4

Cum ergo per os suum dixerit quod peccatorem prohibuerit Deus suas enarrare justitias, utique ipse enarrando justitiam Dei, declaravit commissum hoc nequaquam sibi imputatum esse peccatum. 79. Et addidit: Labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam.

PL 14, 881D

したがって、神が罪人に自らの正義を語ることを禁じたと、彼が自分の口で言った以上、彼自身が神の正義を語ることによって、犯したこの罪が決して自分に帰せられていないことを示したのである。79. そして彼は付け加えた。「私の唇を開け。私の口は汝への賛美を告げ知らせる」。

De apologia prophetae David 17.5

5

Os peccatoris Deus claudit, ne loquatur justitias Dei; justi aperit, ut loquatur. Cujus ergo labia aperit, hunc peccati absolvit reatu. Illius autem aperit labia Dominus, qui accipit verbum in apertione oris sui.

PL 14, 882A

神は罪人の口を閉じて、神の正義を語らせない。義人の口は開いて、語らせる。したがって、神がその唇を開く者を、神は罪の責めから解く。また、主が唇を開くのは、口を開くときに言葉を受ける者の唇である。

De apologia prophetae David 17.6

6

Unde et Apostolus petit se adjuvari orationibus plebis, ut aperiatur sibi ostium verbi ad loquendum mysterium Christi (Colos. IV, 3) . Linguam vero pro sermone accipimus ejus, qui exsultat in Dei laudibus.

PL 14, 882A

それゆえ使徒も、会衆の祈りによって助けられることを求め、キリストの奥義を語るために、言葉の扉が自分に開かれるようにと願った(コロサイ4:3)。また我々は、舌を、神への賛美に喜び躍る者の言葉と解する。

De apologia prophetae David 17.7

7

Unde et illud sic aestimatur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis (Psal. XLIV, 2) , sermo infusus Prophetae.

PL 14, 882A

それゆえ、「私の舌は、速やかに書く書記の筆である」(詩篇44:2)という言葉も、このように解される。すなわち、預言者に注がれた言葉である。

De apologia prophetae David 17.8

8

80. Quod si ex persona Christi dictum accipimus, vide ne scriba sit velociter scribens Verbum Dei, quod animae viscera percurrat et penetret, et inscribat in ea vel naturae dona vel gratiae: lingua autem sit sanctum illud corpus ortum ex Virgine, quo vacuata sunt venena serpentis, et Evangelii opera toto orbe celebranda decursa sunt.

PL 14, 882A

80. この言葉がキリストの人格から語られたものと解するなら、見よ、書記とは、速やかに書く神の言葉ではないか。その言葉は魂のはらわたを走り抜けて貫き、そこに自然の賜物あるいは恩寵の賜物を書き記す。そして舌とは、おとめから生まれたあの聖なる体であり、それによって蛇の毒は空にされ、全世界で讃えられるべき福音の業が走り尽くされたのである。

De apologia prophetae David 17.9

9

Accedit ad evacuandum peccatum, quod humilitatem suscepit; contrivit cor suum, quod magis sacrificium Dominus elegit, quam holocausta pro peccatis, quae secundum Legem offerri solebant.

PL 14, 882B

彼が謙遜を引き受けたことが、罪を空にすることに加わる。彼は自らの心を砕いた。その〔砕かれた心〕こそ、律法に従って罪のためにささげられるのが常であった焼き尽くす献げ物よりも、主がむしろいけにえとして選んだものである。

De apologia prophetae David 17.10

10

Denique supra ait: Holocausta et pro peccato non postulasti, tunc dixi: Ecce venio (Psal. XXXIX, 7 et 8) , id est, non rapinam arbitratus esse me aequalem Deo, venio formam servi accipiens; venio in specie susceptionis humanae, in veritate crucis, mortis humilitate obedientiam probaturus; ut in obedientia deleatur.

PL 14, 882B

それゆえ上で彼は言う。「焼き尽くす献げ物と罪のための献げ物を、汝は求めなかった。そのとき私は言った。『見よ、私は来る』」(詩篇39:7, 8)。すなわち、神に等しくあることを奪い取るべきものとは考えず、私は僕の形を取って来る。人間性を引き受けた姿で、十字架の真実において、死に至る低さによって従順を示すために来る。それは、従順によって〔罪が〕消されるためである。

De apologia prophetae David 17.11

11

81. Merito ergo et hic dicit: Quoniam si voluisses, sacrificium dedissem utique, holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit (Psal. L, 18 et 19) .

PL 14, 882C

81. それゆえ、ここでも彼が言うのは当然である。「もし汝が望んだなら、私はいけにえをささげたであろう。汝は焼き尽くす献げ物を喜ばない。神へのいけにえは、打ち砕かれた霊である。砕かれて低められた心を、神は退けない」(詩篇50:18, 19)。

De apologia prophetae David 17.12

12

Et sicut supra dixi, certum est mysterio convenire quod ipse Dominus Jesus videtur hic quoque ex sua persona loqui, qui superius illud personae suae evidenti testificatione deprompsit.

PL 14, 882C

そして先に私が述べたように、主イエス自身がここでも自らの人格から語っていると見えることは、奥義に合致するのが確かである。主は上の箇所で、あの言葉を、自らのペルソナの明白な証しによって語り出したのである。

De apologia prophetae David 17.13

13

Ipse enim verus David, manu fortis, verus humilis, atque mansuetus, primus et novissimus, aeternitate primus, humilitate ultimus: per cujus obedientiam humani generis culpa deleta, refusa justitia est.

PL 14, 882C

まことのダビデとは、まさに彼であり、手に力ある者、まことに低く柔和な者、最初の者にして最後の者、永遠においては最初の者、低さにおいては最後の者である。その従順によって人類の咎は消され、正義が注ぎ返された。

De apologia prophetae David 17.14

14

Ipse, inquam, Jesus umbrae finis et Legis, advenit humilitatis magister docere superbos sensu, et tumore cordis inflatos ad mansuetudinem et simplicitatem esse migrandum.

PL 14, 882C

影と律法の終わりである彼、すなわちイエス自身が、謙遜の教師として来た。感覚において高ぶる者たち、心の驕りに膨れた者たちに、柔和と素直さへ移らなければならないことを教えるためである。

De apologia prophetae David 17.15

15

Quomodo igitur in typo ejus mysterii peccatum imputari potest, cum in ipso mysterio sit remissio peccatorum? Nisi forte ideo David iniquitatem suam, peccatumque confessus est ejus admissi; ut et ipse ad remissionem peccati, et gratiam mysterii pertineret.

PL 14, 882D

では、その奥義の予型において、どうして罪が帰せられえようか。奥義そのものには、罪の赦しがあるのに。もっとも、ダビデが自らの不法と、犯したその罪を告白したのが、彼自身も罪の赦しと奥義の恩寵にあずかるためであったのなら、話は別である。

De apologia prophetae David 17.16

16

82. Nam quid sibi vult quod vir peccatum suum confitens, de Sion et Hierusalem psallit dicens: Benefac, Domine, in bona voluntate tua Sion, ut aedificentur muri Hierusalem (Ibid., 29) ; nisi quia accelerari ei placet Ecclesiae congregationem per vocationem gentium; quae non ancillae filii, sed liberae Hierusalem, illius, quae in coelo est, fidei suae prosapiam toto orbe diffunderet et spiritalium septa murorum doctrinae apostolicae fundaret assertione?

PL 14, 882D

82. 実際、罪を告白する人が、シオンとエルサレムについて、「主よ、汝の善き意志によって、シオンに善を施せ。エルサレムの城壁が建てられるように」(詩篇50:29〔底本は29。ウルガタの詩篇50:20の誤りか〕)と歌うのは、諸国民の招きによる教会の集まりが速められることを、彼が望むからでなくて何であろうか。その教会は、女奴隷の子らではなく、自由な女であるエルサレム、天にあるあのエルサレムの〔子ら〕として、自らの信仰の血統を全世界に広め、霊の城壁の囲いを使徒の教えの主張によって据えるはずのものであった〔ガラテヤ4:31、26 の言い方による〕。

De apologia prophetae David 17.17

17

83. Muri itaque Hierusalem fidei propugnacula, disputationum munimenta, virtutum culmina sunt; muri Hierusalem Ecclesiarum conventus sunt toto orbe fundati. Ecclesia enim dicit: Ego murus, et ubera mea turris (Cant. VIII, 10) .

PL 14, 883A

83. それゆえ、エルサレムの城壁とは、信仰の防壁、論争の砦、徳の頂である。エルサレムの城壁とは、全世界に築かれた諸教会の集まりである。教会は言う。「私は城壁、私の乳房は塔である」(雅歌8:10)。

De apologia prophetae David 17.18

18

Et bene muri Hierusalem Ecclesiarum conventicula sunt; quoniam quisquis bona fide atque opere ingreditur Ecclesiam, fit supernae illius civis et incola civitatis quae descendit de coelo. Hos muros lapidum aedificat structura vivorum.

PL 14, 883A

そして、エルサレムの城壁が諸教会の集会であるというのは適切である。善い信仰と行いをもって教会に入る者は誰でも、あの上なる町、天から降る町の市民となり、住人となるからである。これらの城壁を、生ける石の構造物が築く。

De apologia prophetae David 17.19

19

84. Videns igitur Hierusalem veram et Sion dixit: Cum benedixeris in bona voluntate tua Hierusalem et Sion, tunc acceptabis sacrificium justitiae (Psal. L, 21) , hoc est sacrificium corporis Christi, qui ait, cum de propria passione loqueretur: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino (Psal. CXVII, 19) .

PL 14, 883A

84. こうして、まことのエルサレムとシオンを見て、彼は言った。「汝がエルサレムとシオンを、汝の善き意志において祝福したとき、そのとき汝は正義のいけにえを受け入れよう」(詩篇50:21)。これは、キリストの体のいけにえのことである。キリストは、自らの受難について語って言った。「正義の門を私に開け。私はそこに入って、主に告白しよう」(詩篇117:19)。

De apologia prophetae David 17.20

20

Et in Evangelio ait ad Joannem: Sine modo; sic enim oportet nos implere omnem justitiam (Matth. III, 15) . Et infra: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam (Matth. V, 10) . Justitia Christus est.

PL 14, 883B

また福音書では、ヨハネに言う。「今は許せ。このように、我々があらゆる正義を満たすことが、ふさわしいのだ」(マタイ3:15)。さらに下の箇所では、「正義のために迫害を受ける者は幸いである」(マタイ5:10)。正義とはキリストである。

De apologia prophetae David 17.21

21

Sacrificium ergo Christi acceptabile futurum Patri asserit. Hoc est ergo de quo et supra ait: Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino (Psal. IV, 6) .

PL 14, 884A

それゆえ彼は、キリストのいけにえが、父に受け入れられるものとなると断言する。これこそ、彼が上でも言った、「正義のいけにえをささげよ。そして主に望みをかけよ」(詩篇4:6)の当のものである。

De apologia prophetae David 17.22

22

Haec est justitiae spiritalis oblatio, et holocaustum ferventis devotionis, et infusionis Spiritus sancti, quod dicit futurum, cum ad illud spiritale Domini altare coeperint admoveri animae credentium, quae renuntiantes voluptatibus atque deliciis, tamquam aratrum in visceribus suis ducant, ut fructus possint ferre piae culturae.

PL 14, 884A

これは霊的な正義の供え物であり、燃えるような敬虔と、聖なる霊の注ぎの焼き尽くす献げ物である。彼がそれを来たるべきものと言うのは、信じる者たちの魂が、主のあの霊的な祭壇に近づけられ始めるときである。その魂は快楽と贅沢を捨て、いわば自らのはらわたに鋤を引き、敬虔な耕作の実を結べるようにする。

De apologia prophetae David 17.23

23

85. Vel certe ita: Cum benedixeris Ecclesiam ex gentibus acquisitam, et spiritale sacrificium justitiae coeperit frequentari, tunc et martyres sancti qui suum pro Christo corpus obtulerint exarandum, tamquam vituli sacris altaribus offerentur; sicut in Apocalypsi Joannis scriptum invenimus (Apoc. VI, 9) , quia sub altari erant animae eorum, qui pro Domini Jesu nomine corpora sua obtulerunt martyrio, ut Christi sibi gratiam mercarentur: cui est honor et gloria, laus, perpetuitas cum Deo Patre et Spiritu sancto a saeculis et nunc et semper, et in omnia saecula saeculorum. Amen.

PL 14, 884A

85. あるいは少なくとも、こう解せる。汝が、諸国民から得られた教会を祝福し、霊的な正義のいけにえが頻繁にささげられ始めたとき、そのとき、キリストのために自らの体を鋤き耕されるべきものとしてささげた聖なる殉教者たちが、いわば子牛のように、聖なる祭壇にささげられる。ヨハネの黙示録に書かれているのを、我々が見いだすとおりである(黙示録6:9)。すなわち、主イエスの名のために自らの体を殉教にささげた者たちの魂が、祭壇の下にいたのであり、それはキリストの恩寵を自分たちのために購うためであった。キリストに、父なる神と聖なる霊とともに、世々から今も、つねに、世々の限りなく、誉れと栄光、賛美、永続があるように。アーメン。