ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De apologia prophetae David

Caput XVI 第XVI章

Ambrose of Milan · De apologia prophetae David · PL 14, 880C · 9 sectiones

De apologia prophetae David 16.1

1

Periti doctoris esse iniquos vias Domini edocere. Quomodo id tum Christi, tum Davidis personae accommodetur; quidve liberari se de sanguinibus oret Propheta? 75. Sequitur: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur (Psal. L, 15) .

PL 14, 880C

熟達した教師の務めは、不義の者たちに主の道を教え尽くすことである。それが、キリストが語る言葉としても、ダビデが語る言葉としても、どのように当てはまるか。また預言者は、血から救われることを願って、何を言うのか。75. 続けて言う。「私は不義の者たちに汝の道を教えよう。不敬虔な者たちは汝のもとへ立ち返るであろう」(詩篇50:15)。

De apologia prophetae David 16.2

2

Ille praecipuus est gubernator, qui scopuloso in littore navim gubernat: ille doctor bonus, qui duriora acuit ingenia ad eruditionis profectum: ille bellator egregius, dux mirabilis, qui timidiores accendit in praelium, exploratisque locorum ingeniis, fulcit; ut infirma virium commoda stationis opportunitate compenset: ille similiter magnus etiam fidei zelator, qui iniquos docet.

PL 14, 880C

岩礁の多い岸辺で船を操る者は、傑出した舵取りである。より頑なな才を研いで学びの進歩に至らせる者は、よい教師である。臆病な者たちを戦いへと奮い立たせ、土地の性質を調べ上げたうえで〔彼らを〕支え、力の弱さを、陣地の好都合によって補う者は、優れた戦士、驚くべき指揮官である。同じく、不義の者たちを教える者は、信仰への大いなる熱心者でもある。

De apologia prophetae David 16.3

3

Unde pulchre ait: Docebo iniquos. Non dixit: Docebo justos; noverunt enim justi vias Domini: sed, iniquos, inquit, docebo. Denique auctor prudentiae et magister omnium dicit: Non veni justos vocare, sed peccatores (Matth. IX, 13) .

PL 14, 880D

それゆえ彼は見事に言う。「私は不義の者たちを教えよう」。「私は義人たちを教えよう」とは言わなかった。義人たちは主の道を知っているからである。そうではなく、「不義の者たちを私は教えよう」と言う。さらに、思慮の創始者であり万人の教師である者が言う。「私は義人を招くために来たのではなく、罪人を〔招くために来た〕」(マタイ9:13)。

De apologia prophetae David 16.4

4

Et medicus ille coelestis: Non opus est sanis, inquit, medicus, sed infirmis (Ibid., 12) .

PL 14, 881A

また、あの天の医者は言う。「医者が要るのは、健やかな者ではなく、病む者である」(マタイ9:12)。

De apologia prophetae David 16.5

5

76. Sive igitur ex persona illius qui gentes vocavit, sive ex sua, bene posuit: Docebo iniquos vias tuas, quia commutari vitiosos affectus potest, propositumque convertere doctrina coelestis, et operatio divina sacrilegis pectoribus studia pietatis infundere; ut hi qui sine lege vivebant, convertantur ad Dominum verum, qui ante avertebantur: regalis quoque exemplo poenitentiae, hi qui iniquitates et acerba exercent flagitia corrigantur; et fide atque opere conversi, doctrinae remedium salutaris accipiant, ingrediantur Domini vias, in quibus nullos erroris anfractus, nulla diverticula praecipitis prolapsionis offendant.

PL 14, 881A

76. したがって、諸国民を招いた者の人格から〔ex persona。「〜の人格から」は「〜の立場で・〜として語る」の意〕語ったにせよ、自分自身の人格から語ったにせよ、「私は不義の者たちに汝の道を教えよう」と彼はよく言った。悪しき情動は変えられうるからであり、天の教えは志を転じさせ、神の働きは冒瀆の胸に敬虔への熱意を注ぎうるからである。それは、律法なしに生きていた者たち、以前は背を向けていた者たちが、まことの主に立ち返るためである。また、不法と苛烈な悪行を行う者たちが、王の悔い改めの手本によって正されるためである。そして、信仰と行いによって立ち返った者たちが、救いの教えの薬を受け、主の道に入り、その道で過ちの曲がり角にも、転落へ至る脇道にも突き当たらないためである。

De apologia prophetae David 16.6

6

Sicut enim bonae vitae specimen, et virtutis exemplar in iis viris est, qui inoffensa vitae suae tempora percurrerint: ita qui anteactis renuntiantes flagitiis, vel incrudelitatis erroribus, emendaverint cursum posterioris aetatis, his ad imitandum propositi sunt, qui vel opere vel cogitatione labuntur.

PL 14, 881B

善い生の見本と徳の模範が、生涯の時を躓きなく走り抜けた人々にあるのと同じく、過去の悪行や残酷の過ち〔incrudelitatis は崩れた語形らしい。in crudelitatis erroribus(残酷という過ち)と取った〕を捨てて、後の年月の歩みを改めた人々は、行いにせよ思いにせよ滑り落ちる人々に、見習うべき者として示されているのである。

De apologia prophetae David 16.7

7

77. Sequitur: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae (Psal. L, 16) . Et ad Uriae mortem potest referri, quod mandatae necis ejus conscius, veniam tanti poscat admissi, et quamvis rex legibus absolutus, suae tamen reus sit conscientiae; quibus vinculis se enodari desiderans, divinum sibi precatur auxilium, ut ab omni criminis perpetrati labe mundetur.

PL 14, 881B

77. 続けて言う。「血から私を救え、神よ、私の救いの神よ」(詩篇50:16)。これはウリヤの死にも当てはめうる。彼は、命じた殺害を自ら知る者として、かくも大きな過ちの赦しを求め、王として法から解かれていても、自らの良心に対しては罪責を負うからである。彼はこれらの鎖から解かれることを望み、神の助けを自分のために祈り、犯した罪状のあらゆる汚れから清められるようにする。

De apologia prophetae David 16.8

8

Et re vera cum mitis et corde mansuetus egregia semper dederit sanctus Propheta suae mansuetudinis et pietatis insignia, ita ut adversariis suis frequenter ignoverit, atque ab eorum nece putaverit abstinendum; non est mirum quod tam graviter doleat fundendi sanguinis innoxii sibi obrepsisse peccatum.

PL 14, 881B

実際、聖なる預言者は、柔和で心穏やかな者として、自らの柔和と敬虔の際立ったしるしをつねに示し、敵をしばしば赦して、その殺害を控えるべきだと考えたほどであるから、罪なき血を流すという罪が自分に忍び込んだことを、これほど深く悲しむのは不思議ではない。

De apologia prophetae David 16.9

9

Ideo liberari se a sanguinibus, hoc est a peccatis mortalibus, postulavit. Laudavit Dominum Deum suum, justitiam Domini praedicavit; ideoque addidit: Exsultabit lingua mea justitiam tuam.

PL 14, 881C

それゆえ彼は、血から、すなわち死に至る罪から、自らが救われることを求めた。彼は自らの神である主をたたえ、主の正義を宣べた。それゆえ付け加えた。「私の舌は汝の正義を喜び歌うであろう」。