テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Corona

Caput IV 第IV章

Tertullian · De Corona · PL 2, 80A · 12 sectiones

De Corona 4.1

1

Harum et aliarum ejusmodi disciplinarum si legem expostules Scripturarum, nullam invenies: traditio tibi praetendetur auctrix, consuetudo confirmatrix, et fides observatrix.

PL 2, 80A

これらの、そしてこれに類するほかの規律について、もしお前が聖典のうちに法を求めるなら、何も見出さないであろう。伝承がその創始者として、慣習がその確証者として、そして信仰がその遵守者として、お前の前に差し出されるだろう。

De Corona 4.2

2

Rationem traditioni, et consuetudini, et fidei patrocinaturam aut ipse perspicies, aut ab aliquo qui perspexerit disces; interim nonnullam esse credes, cui debeatur obsequium. Adjicio unum adhuc exemplum, quatenus et de veteribus docere conveniet.

PL 2, 80A

伝承と慣習と信仰とを後ろ盾しうるはずの理由を、お前自身が見抜くか、それを見抜いた誰かから学ぶことになるだろう。さしあたり、従順が払われるべき何らかの理由が存在するのだと信じるがよい。私はさらにもう一つの実例を付け加えよう。古い事柄についても教えることがふさわしいであろう限りにおいて。

De Corona 4.3

3

Apud Judaeos tam solemne est foeminis eorum velamen capitis, ut inde noscantur. Quaero legem. Apostolum differo (I Cor., XI, 5). Si Rebecca conspecto procul sponso velamen invasit (Gen., XXIV, 65), privatus pudor legem facere non potuit, aut caussae suae fecerit.

PL 2, 80B

ユダヤ人たちのもとでは、女たちの頭の被り物がこれほど厳粛な慣わしであって、それによって彼女たちがそれと知られるほどである。私は法を尋ねる。使徒〔の言葉〕はしばらく措く(一コリント11:5)。もしリベカが、遠くに花婿の姿を見てとっさに被り物を身に着けたのだとしても(創世記24:65)、個人的な羞恥心が法をなすことはできなかったし、なしたとしても自分自身の事情に対してのみであったろう。

De Corona 4.4

4

Tegantur virgines solae, et hoc nuptum venientes, nec antequam cognoverint sponsos. Si et Susanna in judicio revelata argumentum velandi (Dan., XIII, 18) praestat, possum dicere: Et hic velamen arbitrii fuit, rea venerat, erubescens de infamia sua, merito abscondens decorem vel quia timens jam placere.

PL 2, 81A

被い隠されるべきは処女たちだけであり、しかも嫁ぐために来るときに限られ、花婿をそれと認めるより前であってはならない、〔ということになってしまう〕。もし、法廷で顔を露わにされたスザンナもまた被り物についての論拠を与えているのだとしても(ダニエル13:18)、私はこう言うことができる。ここでも被り物は自由裁量によるものであった。彼女は被告として出頭しており、自分の悪評を恥じて、当然にもその美しさを隠していたのであり、あるいは、すでに〔誰かに〕気に入られることを恐れていたからである。

De Corona 4.5

5

Caeterum in stadio mariti, non putem velatam deambulasse quae placuit. Fuerit nunc velata semper, in ipsa quoque legem habitus requiro, vel in quacumque alia.

PL 2, 81A

そもそも、夫の〔屋敷の〕遊歩道を、人の目に適った彼女が被り物をして歩き回っていたとは私は思わない。だが今、彼女が常に被り物をしていたのだとしておこう。それでもなお、彼女においてもまた、装いについての法を私は求める。ほかのどんな女であっても同様である。

De Corona 4.6

6

Si legem nusquam reperio, sequitur ut traditio consuetudini morem hunc dederit, habiturum quandoque Apostoli auctoritatem ex interpretatione rationis.

PL 2, 81A

もし私がどこにも法を見出さないのなら、伝承がこの慣わしを慣習に与えたのだ、ということになる。それはやがて、理由の解釈によって、使徒の権威をも得ることになるだろう。

De Corona 4.7

7

His igitur exemplis renuntiatum erit, posse etiam non scriptam traditionem in observatione defendi, confirmatam consuetudine, idonea teste probatae tunc traditionis, ex perseverantia observationis.

PL 2, 81B

したがって、これらの実例によって、次のことが告げられたことになるだろう——書かれざる伝承もまた、遵守において擁護されうるということ、それも慣習によって確証されて、である。その慣習は、遵守が持続してきたことによって、当時すでに正当性を証されていた伝承の適切な証人となるのである。

De Corona 4.8

8

Consuetudo autem etiam in civilibus rebus pro lege suscipitur, cum deficit lex: nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendet. Porro, si ratione lex constat, lex erit omne jam quod ratione constituerit, a quocumque productum.

PL 2, 81B

ところで、慣習は市民的な事柄においても、法が欠けているときには法の代わりとして受け入れられる。それが文字によって成り立つか理由によって成り立つかは、違いをなさない。法もまた理由によって推薦されるのだから。しかも、もし法が理由によって成り立つのなら、理由によって定められたものはすべて、それが誰によってもたらされたものであっても、もはや法となるであろう。

De Corona 4.9

9

An non putas omni fideli licere concipere et constituere, dumtaxat quod Deo congruat, quod disciplinae conducat, quod saluti proficiat, dicente Domino: Cur autem non et a vobis ipsis quod justum judicatis (Luc. XII, 57)? et non de judicio tantum, sed de omni sententia rerum examinandarum.

PL 2, 81B

お前は、あらゆる信徒に思い描き定めることが許されているとは思わないのか——ただし、神に相応しく、規律に資し、救いに益することに限られるが。主も語っておられる、「なぜ汝らは、自ら正しいと判断することをしないのか」(ルカ12:57)と。それも裁きについてだけでなく、吟味されるべき事柄についてのあらゆる判断についてである。

De Corona 4.10

10

Dicit et Apostolus: Si quid ignoratis, Deus vobis revelabit (Philip. III, 15): solitus et ipse consilium subministrare, cum praeceptum Domini non habebat, et quaedam edicere a semetipso, sed et ipse spiritum Dei habens deductorem omnis veritatis.

PL 2, 81C

使徒もまた言っている。「もし汝らが何かを知らずにいるなら、神が汝らに啓示されるであろう」(フィリピ3:15)。主の命令を持たないときには、彼自身も助言を差し出すのを常としており、自ら幾つかのことを布告してもいた。しかし彼自身もまた、あらゆる真理へと導く神の霊を持っていたのである。

De Corona 4.11

11

Itaque consilium et edictum ejus divini jam praecepti instar obtinuit de rationis divinae patrocinio.

PL 2, 81C

したがって、彼の助言と布告は、神的な理由の後ろ盾によって、すでに神の命令に等しい地位を得ていたのである。

De Corona 4.12

12

Hanc nunc expostula, salvo traditionis respectu, quocumque traditore censetur; nec auctorem respicias, sed auctoritatem, et imprimis consuetudinis ipsius: quae propterea colenda est, ne non sit rationis interpres, ut, si et hanc Deus dederit, tunc discas an non observanda sit tibi consuetudo.

PL 2, 82A

さあ、いま、この理由を求めよ——伝承への敬意を損なうことなく、それがどのような伝承者によって定められたと目されていようとも。お前は創始者を顧みるのではなく、権威を、とりわけ慣習それ自体の権威を顧みよ。それゆえに慣習は尊ばれるべきである。それが理由の解き明かし手でないことなどないように。そうすれば、もし神がこの理由をも与えたのだとしたら、そのときお前は、慣習がお前にとって遵守されるべきでないなどということがあろうかと悟るだろう。