テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Judaeos

Caput XIV 第XIV章

Tertullian · Adversus Judaeos · PL 2, 638B · 25 sectiones

Adversus Judaeos 14.1

1

Discite nunc ex abundantia erroris vestri ducatum. Duos dicimus Christi habitus a prophetis demonstratos, totidem adventus ejus praenotasse: unum in humilitate, utique primum, cum tamquam ovis ad victimam duci habebat, et tamquam agnus ante tondentem sine voce, sic non aperuit os suum (Is. LIII, 7) ne aspectu quidem honestus: Adnuntiamus enim, inquit, de illo, sicut puerulas, sicut radix in terra sitienti, et non erat ei species, neque gloria.

PL 2, 638B

今や、諸君の誤りの溢れから教えを受けよ。我々は、預言者たちによって示されたキリストの二つの姿が、同じ数だけの到来をあらかじめ告げていたと言う。一つは卑しさのうちにあり、これがまさしく第一の到来である。すなわち、「犠牲として引かれてゆく羊のように、また毛を刈る者の前で声を立てない子羊のように、彼は口を開かなかった」(イザヤ53:7)ときであって、姿さえも麗しくはなかった。「彼について我々は告げ知らせる。彼は幼子のようであり、渇いた地の根のようであった。彼には麗しい姿もなく、栄光もなかった」と言われている。

Adversus Judaeos 14.2

2

Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, sed species ejus inhonorata, deficiens citra filios hominum, homo in plaga, sciens ferre infirmitatem (Ibid. 2-4): scilicet ut positus a Patre in lapidem offensionis (Is. VIII, 14): et minoratus ab eo modicum citra angelos (Ps . VIII, 6), vermem se pronuntiat, et non hominem, ignominiam hominis, et abjectionem populi (Ps. XXI, 7).

PL 2, 639A

「我々は彼を見た。彼には麗しい姿も威厳もなく、その姿は辱められ、人の子らに劣るまでに衰えていた。彼は打たれた者であり、病を負うことを知る者であった」(同53:2-4)。すなわち、父によって「躓きの石」として置かれ(イザヤ8:14)、天使たちよりもいくらか低くされた(詩編8:6)とおりに、彼は「私は虫であって人ではない、人の恥辱、民の蔑みである」と自らを言い表す(詩編21:7)。

Adversus Judaeos 14.3

3

Quae ignobilitatis argumenta, primo adventui competunt, sicut sublimitatis secundo; cum fiet, jam non lapis offensionis, nec petra scandali, sed lapis summus angularis, post reprobationem adsumptus, et sublimatus in consummationem (Is. XXVIII, 16): et petra sane illa apud Danielem de monte praecisa, quae imaginem saecularium regnorum comminuet et conteret (Dan., II, 34 sqq.).

PL 2, 639A

これらの卑賎さの証は第一の到来にふさわしく、崇高さの証が第二の到来にふさわしいのと同様である。その時になれば、彼はもはや躓きの石でも妨げの岩でもなく、「退けられた後に据えられ、完成へと高められた最も尊い隅の石」(イザヤ28:16)となるであろう。そしてそれは、ダニエルのもとで山から切り出され、この世の諸王国の像を打ち砕き、粉々にするというあの岩でもある(ダニエル2:34以下)。

Adversus Judaeos 14.4

4

De quo secundo adventu idem Daniel dixit: Et ecce cum nubibus coeli tamquam filius hominis veniens, venit usque ad Veterem dierum, et aderat in conspectu ejus.

PL 2, 639B

この第二の到来について、同じダニエルはこう言った。「見よ、人の子のような者が天の雲と共に来て、古よりいます方のもとまで来たり、その御前に立った」。

Adversus Judaeos 14.5

5

Et qui adsistebant, adduxerunt illum: et data est ei potestas regia, et omnes nationes terrae secundum genus, et omnis gloria servient illi: et potestas illius aeterna, quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrompetur (Dan., VII, 13, 14).

PL 2, 639B

「そして側に立つ者たちが彼を連れて来た。彼には王としての権力が与えられ、地上のすべての諸国民が種族ごとに、またあらゆる栄光が、彼に仕えるであろう。彼の権力は永遠であって取り去られることなく、その王国は滅びることがない」(ダニエル7:13、14)。

Adversus Judaeos 14.6

6

Tunc scilicet speciem honorabilem et decorem habiturus est indeficientem supra filios hominum: tempestivus enim decore citra filios hominum. Effusa est gratia, inquit, in labiis tuis, propterea benedixit te Deus in saecula.

PL 2, 639B

その時にはすなわち、彼は人の子らに勝る、絶えることのない誉れ高き姿と麗しさとを持つことになる。人の子らを超えて、麗しさにおいて盛りの時にある者だからである。「恩寵は汝の唇に注がれた。それゆえ神は世々にわたって汝を祝福した」と言われている。

Adversus Judaeos 14.7

7

Accingere ensem tuum circa femur tuum, potens tempestivitate et pulchritudine tua (Ps. XLIV, 3-5): cum et Pater postea, cum diminuit illum modicum quid citra angelos, gloria et honore coronavit illum, et subjecit omnia sub pedibus ejus (Ps. VIII, 6 8; Hebr., II, 7).

PL 2, 639C

「汝の剣を腰に帯びよ、汝の盛りと美しさとに力ある者よ」(詩編44:3-5)。その後、父が彼を天使たちよりいくらか低くされたとき、栄光と誉れの冠を彼にいただかせ、万物を彼の足の下に従わせたのである(詩編8:6、8、ヘブライ2:7)。

Adversus Judaeos 14.8

8

Et tunc cognoscent eum, quem pupugerunt. Et caedent pectora sua tribus ad tribum (Zach., XII, 10; Joan, XIX, 37), utique quod retro non agnoverint eum, in humilitate conditionis humanae constitutum.

PL 2, 639C

「その時、彼らは自分たちが刺し貫いた者を知るであろう。そして部族ごとに己が胸を打つであろう」(ゼカリヤ12:10、ヨハネ19:37)。これは当然、彼が人間の境遇の卑しさのうちに置かれていたとき、彼らが以前は彼を認めなかったからである。

Adversus Judaeos 14.9

9

Hieremias inquit: Et homo est, et quis cognoscet illum (Jer. XVII, 7, sec. LXX)? quia et nativitatem ejus, inquit Esaias, quis enarrabit?

PL 2, 639C

エレミヤは言う。「彼は人である。誰が彼を知るであろうか」(エレミヤ17:7、七十人訳による)。イザヤも言う。「誰がその出生を語り尽くせようか」。

Adversus Judaeos 14.10

10

Sicut apud Zachariam (c. XII) in persona ipsius, imo et in ipsius nominis sacramento, verus summus sacerdos patris Christus Jesus duplici habitu in duos adventus delineatur.

PL 2, 640A

ちょうどゼカリヤ(第12章)において彼自身の人格のうちに、いやそれどころか彼自身の名の秘義のうちにも、父の真の大祭司であるキリスト・イエスが、二つの姿でもって二つの到来へと描き出されているとおりである。

Adversus Judaeos 14.11

11

Primo sordidis indutus est, id est carnis passibilis et mortalis indignitate, cum et diabolus adversabatur ei, auctor scilicet Judae traditoris, qui eum etiam post baptismum tentaverat.

PL 2, 640A

初めに彼は汚れた衣をまとった。すなわち、受苦しうる死すべき肉の卑しさをまとったのである。そのとき悪魔もまた彼に敵対していた。すなわち、裏切り者ユダを動かした者であり、洗礼の後にも彼を試みた者である。

Adversus Judaeos 14.12

12

Dehinc spoliatus pristinas sordes, exornatus podere et mitra et cidari munda, id est secundi adventus; quoniam gloriam et honorem adeptus demonstratur.

PL 2, 640A

その後、彼はもとの汚れを脱ぎ捨てられ、長い衣と冠と清らかな頭飾りとで飾られた。これはすなわち第二の到来のことである。彼が栄光と誉れとを得た者として示されるからである。

Adversus Judaeos 14.13

13

Nec poteritis eum Josedech filium dicere, qui nulla omnino veste sordida, sed semper sacerdotali (Zach., VI, 11) fuit exornatus, nec umquam sacerdotali munere privatus.

PL 2, 640A

諸君は彼を、ヨザダクの子〔ヨシュア〕であると言うことはできまい。この者は汚れた衣を一度もまとわず、常に祭司の衣で飾られており(ゼカリヤ6:11)、祭司の務めを奪われたことも一度もなかったからである。

Adversus Judaeos 14.14

14

Sed Jesus iste Christus Dei patris summus sacerdos qui primo adventu suo humana forma et passibilis venit in humilitate usque ad passionem; ipse etiam effectus hostia per omnia pro omnibus nobis, qui post resurrectionem suam indutus podere, sacerdos in aeternum (Ps. CIX, 4; Hebr., V, 6) Dei patris nuncupatus est.

PL 2, 640B

しかし、このイエス・キリストこそは、神なる父の大祭司であって、その第一の到来において人間の姿をとり、受苦しうる者として、卑しさのうちに受難に至るまで来られた方である。彼自身もまた、我々すべてのために、あらゆる点で犠牲となられた方であり、その復活の後に長い衣をまとい、神なる父の「永遠の祭司」(詩編109:4、ヘブライ5:6)と呼ばれたのである。

Adversus Judaeos 14.15

15

Sic enim et duorum hircorum, qui jejunio offerebantur (Levit., XVI), faciam interpretationem. Nonne et illi utrumque ordinem nominis Christi, qui jam venit, ostendunt?

PL 2, 640B

実に、断食の日に献げられた二匹の山羊についても(レビ16章)、私はこう解釈しよう。それらもまた、すでに来られたキリストの名の持つ二つの位を示しているのではないか。

Adversus Judaeos 14.16

16

Pares quidem atque consimiles, propter eumdem Domini conspectum, qui non alia venturus est forma, ut qui agnosci habet a quibus et laesus est.

PL 2, 640B

この二匹は等しく、よく似ている。それは同じ主の姿を表すためであり、主は別の姿で来られることはなく、ご自身を傷つけた者たちに認められねばならないからである。

Adversus Judaeos 14.17

17

Unus autem eorum circumdatus coccino, maledictus, et consputatus, et convulsus, et compunctus, a populo extra civitatem abjiciebatur in perditionem, manifestis notatus insignibus Christi passionis; qui coccinea circumdatus veste; et consputatus, et omnibus contumeliis afflictus, extra civitatem crucifixus est.

PL 2, 640B

その一匹は緋色の布をまとわされ、呪われ、唾を吐きかけられ、引き裂かれ、突き刺されて、民によって都市の外へと滅びのために投げ捨てられた。これはキリストの受難の明らかなしるしをもって印されている。すなわちキリストもまた、緋色の衣をまとわされ、唾を吐きかけられ、あらゆる侮辱に苦しめられて、都市の外で十字架につけられたのである。

Adversus Judaeos 14.18

18

Alter vero pro delictis oblatus, et sacerdotibus tantum templi in pabulum datus, secundae repraesentationis argumenta signabat, qua delictis omnibus expiati sacerdotes templi spiritalis, id est Ecclesiae, Dominicae gratiae quasi visceratione quadam fruerentur, jejunantibus caeteris a salute.

PL 2, 640C

他方の一匹は罪のために献げられ、神殿の祭司たちだけに食物として与えられた。これは第二の現われの証しを印すものであり、それによって、あらゆる罪から清められた霊的神殿——すなわち教会——の祭司たちが、主の恩寵を、いわば肉の分け前にあずかるようにして享受する一方、それ以外の者たちは救いから断食したままなのである。

Adversus Judaeos 14.19

19

Igitur, quoniam primus adventus et plurimis figuris obscuratus, et omni inhonestate prostratus, canebatur, secundus vero et manifestus et Deo condignus; idcirco quem facile et intelligere et credere potuerunt, eum solum intuentes, id est secundum, qui est in honore et gloria, non immerito decepti sunt circa indigniorem, certe obscuriorem, id est primum.

PL 2, 641A

かくして、第一の到来は多くの予表によって曖昧にされ、あらゆる不名誉のうちに打ち伏せられて歌われていたのに対し、第二の到来は明白であり、神にふさわしいものとして歌われていた。それゆえ、彼らが容易に理解し信じることのできた方——すなわち誉れと栄光のうちにある第二の到来——だけを見つめて、より卑しく、確かにより曖昧な方、すなわち第一の到来については、当然にも欺かれたのである。

Adversus Judaeos 14.20

20

Atque ita in hodiernum negant venisse Christum suum, quia non in sublimitate venerit, dum ignorant in humilitate primo fuisse venturum.

PL 2, 641A

こうして今日に至るまで、彼らは自分たちのキリストが到来したことを否定している。彼が崇高さのうちに来なかったからである。だが、彼が第一には卑しさのうちに来るはずであったことを、彼らは知らずにいるのである。

Adversus Judaeos 14.21

21

Sufficit huc usque de his interim ordinem Christi decurrisse quo talis probatur quali adnuntiabatur, ut jam ex ista consonantia Scripturarum divinarum intelligamus, et quae post Christum futura praedicabantur, ex dispositione divina credantur expuncta.

PL 2, 641A

さしあたり、キリストの秩序をここまで辿ったことで十分である。これによって、彼が告げ知らされていたとおりの者であることが証明される。こうして、神の諸書のこの一致から、キリストの後に到来するものとして預言されていた事柄もまた、神の配剤によって履行されたと信じるべきであることを、我々はすでに理解するのである。

Adversus Judaeos 14.22

22

Nisi enim ille venisset post quem habebant expungi, nullo modo evenissent quae in adventum ejus futura praedicabantur.

PL 2, 641B

なぜなら、もし彼——その到来の後に預言が履行されるはずであった方——が来ていなかったなら、彼の到来に際して未来のこととして預言されていた事柄は、決して実現しなかったであろうからである。

Adversus Judaeos 14.23

23

Igitur si universas nationes de profundo erroris humani exinde emergentes ad Deum creatorem et Christum ejus cernitis, prophetatum non audetis negare; quia, etsi negaretis, statim vobis in Psalmis, sicuti jam praelocuti sumus promissio Patris occurreret, dicentis: Filius meus es tu, ego hodie genui te; pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Ps. II, 7, 8); nec poteritis in istam praedicationem magis David filium Salomonem vindicare, quam Christum Dei filium dicere; nec terminos terrae David filio promissos, qui intra unicam Judaeam regnavit, quam Christo filio Dei, qui totum jam orbem Evangelii sui radiis inluminavit.

PL 2, 641B

かくして、もし諸君が、あらゆる諸国民が人間の誤りの深みからそこから立ち現れて、創造主なる神とそのキリストのもとへ向かうのを見るならば、諸君は、それが預言されていたことをあえて否定はしないであろう。たとえ諸君が否定したとしても、我々がすでに先に述べたとおり、詩編における父の約束が直ちに諸君に立ちはだかるであろう。すなわちこう言われている。「汝は私の子である。今日、私は汝を生んだ。私に求めよ、そうすれば、諸国民を汝の相続の分として、地の果てを汝の所有として私は与えよう」(詩編2:7、8)。そして諸君は、この預言を、神の子キリストのものと言うよりもむしろ、ダビデの子ソロモンのものだと主張することはできまい。また地の果ても、すでに全世界をその福音の光で照らした神の子キリストにではなくむしろ、ただユダヤ一国のうちを治めたにすぎぬダビデの子に約束されたのだと、主張することはできまい。

Adversus Judaeos 14.24

24

Denique et thronus in aevum magis Christo Dei filio competit, quam Salomoni, temporali scilicet regi, qui soli Israel regnavit. Christum enim hodie invocant nationes quae eum non sciebant, et populi hodie ad Christum confugiunt, quem retro ignorabant.

PL 2, 642A

結局のところ、永遠の王座もまた、時の王にすぎぬソロモン——ただイスラエルのみを治めた者——よりも、神の子キリストにこそふさわしい。かつて彼を知らなかった諸国民が、今日キリストを呼び求めており、以前は彼を知らずにいたもろもろの民が、今日キリストのもとへ逃げ込んでいるからである。

Adversus Judaeos 14.25

25

Non potes futurum contendere, quod vides fieri. Haec aut prophetata nega, cum coram videntur; aut adimpleta cum leguntur: aut si non negas utrumque, in eo erunt adimpleta in quem sunt prophetata.

PL 2, 642B

お前は、いま目の前で起こっているのを見ている事柄を、なお将来のことだと言い張ることはできない。これらのことについて、目の前に見られる今それが預言であったことを否定するか、書として読まれる今それが成就したことを否定するか、そのいずれかをせよ。もし両方とも否定しないのであれば、それらは預言された当の者において成就したことになるであろう。